Ο Μεγάλος Ονειρευτής του 20ου Αιώνος

“… Με την τοκογλυφία
ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗ ΦΥΣΗ
Φέρανε πόρνες
στην ιερή Ελευσίνα
και έφαγαν πτώματα
σε δείπνο νεκρικό
με εντολή της τοκογλυφίας”

Έζρα Πάουντ

Ένας εκλεκτός, ένας ξεχωριστός, ένας μεγάλος ονειρευτής και σοφός λες και μας ήλθε σαν άγγελος από έναν άλλον κόσμο υπήρξε ο μεγαλύτερος ποιητής του 20ου αιώνος, ο Έζρα Πάουντ. Τον ξέχασαν όλοι γιατί ο Έζρα Πάουντ ήταν φασίστας. Διπλό το κακό, διπλή η απειλή και ποιητής και φασίστας! Ξεκίνησε από την τραχιά Δύση των Ηνωμένων Πολιτειών και περιπλανήθηκε σε ολόκληρη την Ευρώπη. Δάσκαλος του Τόμας Έλιοτ, του Τζέιμς Τζόις, του … Σεφέρη και κάποιοι λένε και του Χεμινγουέυ, του οποίου το “στυλ” είναι εμπνευσμένο από την Δωρική λιτότητα του Πάουντ. Από το Λονδίνο βρέθηκε στο Παρίσι και από εκεί στην Βενετία. Γνώστης οκτών νεκρών γλωσσών από τα Αρχαία Ελληνικά, που λατρεύει μέχρι Λατινικά και Κινέζικα των Μανδαρίνων και Σουμεριακά, αφουγκράζεται μέσα από την Παράδοση την Αλήθεια και παίρνει ξεκάθαρη πολιτική θέση υπέρ του φασισμού και του Εθνικοσοσιαλισμού.

Στο ποίημα του “USURA” (Τοκογλυφία) τονίζει πως κάθε οικοδόμημα χωρίς τεχνίτη μάστορα, που θα βάλει τα θεμέλια, είναι προορισμένο να μην έχει μέλλον και ζούμε σήμερα τα αποτελέσματα του μεταπολέμου, της πολιτικής ορθότητας, ημέρες μιας ηθικής παρακμής, η οποία ακόμη δεν έχει φτάσει στο τέλος της. Στο ίδιο ποίημα του ο Πάουντ ομιλεί για πορνεία και δείπνα νεκρικά στα ιερά της Ελευσίνας και περιγράφει προφητικά ο Μεγάλος Ονειρευτής του 20ου Αιώνος αυτά που ζούμε, ο Μεγάλος ποιητής του 20ου αιώνος Έζρα Πάουντ που κανένας δεν θα τον θυμηθεί σήμερα γιατί ήταν “φασίστας”.

ΠΗΓΗ: xrisiavgi.com

Έντγκαρ Άλαν Πόε: Ο άνθρωπος που έκανε το όνειρο εφιάλτη

● Σαν σήμερα το 1849 πέθανε στη Βαλτιμόρη των ΗΠΑ ο Έντγκαρ Άλαν Πόε (γεν. 1809), ένας άνθρωπος που με το έργο του αναμόρφωσε την αμερικανική λογοτεχνία, επηρέασε την παγκόσμια και ίδρυσε το είδος του αστυνομικού μυθιστορήματος.

● Είναι δύσκολο να χωρέσουν μέσα σε λίγες λέξεις οι κόσμοι, τα σύμπαντα και -πάνω απ΄ όλα- οι σκέψεις και τα συναισθήματα που γεννήθηκαν από την πένα του. Μόνο μια συμβουλή μπορεί να δοθεί σε αναγνώστες για τον Πόε: Διαβάστε τον! Ό,τι κι αν βρείτε, ποιήματα και πεζά, διαβάστε τα. Για να πάρετε μια γεύση από το ταλέντο του Πόε διαβάστε το ποίημα «Όνειρο μέσα σ’ όνειρο»* που ακολουθεί:

Όνειρο μέσα σ’ όνειρο
Άσε με γλυκά στο μέτωπο να σε φιλήσω.
Τώρα, καθώς χωρίζουμε, θα σ’ τ’ ομολογήσω:
Άδικο δεν είχες πως οι μέρες μου υπήρξαν
Ένα όνειρο!
Μα, αν φτερούγισε μακριά η ελπίδα
Σε μια νύχτα ή σε μια μέρα
Σ’ ένα όραμα ή σε κανένα…
Είναι λιγότερο γι’ αυτό χαμένη;

Όλα όσα βλέπουμε ή φαινόμαστε
Όνειρο σ’ ό,τι ονειρευόμαστε!

Μπροστά στη βουερή
Και κυματοδαρμένη ακτή
Στέκομαι σφίγγοντας στη χούφτα μου
Κόκκους της χρυσαφένιας άμμου.
Ελάχιστοι! Κι όμως γλιστρούν
Από τα δάχτυλα ως την άβυσσο…
Και κλαίω, κλαίω ως τον παράδεισο!
Θεέ μου! Να τους κρατήσω λίγο πιο σφιχτά;
Έναν να σώσω απ’ τα σκληρά τα κύματα!

Ω, μα όσα βλέπουμε ή φαινόμαστε
Όνειρο σ’ ό,τι ονειρευόμαστε;

* Η μετάφραση του ποιήματος «Όνειρο μέσα σ’ όνειρο» του Έντγκαρ Άλαν Πόε δημοσιεύτηκε στο 24grammata.com. Το μετέφρασε ο Ντέμης Κωνσταντινίδης.

ΠΗΓΗ: www.dimokratia.gr

Βιβλιοκριτική: "Η τέχνη της Γοτθικής εκδίκησης"

Γράφει ο Κώστας Τραχανάς

Υπάρχει η εκδίκηση που γεννιέται από την οργή. Υπάρχει η Γοτθική εκδίκηση. Εκείνη που περιμένει υπομονετικά μέσα στη σιωπή ενός εγκαταλελειμμένου σπιτιού, στο βλέμμα ενός πορτρέτου, στο άγγιγμα μιας νεκρής ερωμένης ή στη σκιά ενός δέντρου που δεν έπρεπε ποτέ να κοπεί.

Σε αυτή τη μοναδική ανθολογία, οι σημαντικότεροι δημιουργοί της γοτθικής λογοτεχνίας –από τον Edgar Allan Poe και τον M. R. James μέχρι τον J. Sheridan Le Fanu, τον Théophile Gautier και τον John William Polidori– υφαίνουν ιστορίες όπου το υπερφυσικό εισβάλλει αθόρυβα στην καθημερινότητα και η μοίρα επιστρέφει πάντοτε για να ζητήσει το τίμημά της…

«...έμοιαζε με ζωντανή ενσάρκωση ενός παρανοϊκού δαίμονα…»

«…έβγαλε μια κραυγή φρίκης και έπεσε από τη σκάλα…»

«…είμαι ένας καταραμένος Βουρδούλακας που θα έχει γυρίσει για να σας ρουφήξει το αίμα…»

«…βρικόλακες θεωρούνται οι νεκροί που σηκώνονται απ΄ τους τάφους  τους για να ρουφήξουν το αίμα των ζωντανών…»

«…κάτι το απερίγραπτα παράξενο, σχεδόν φρικιαστικό σε κάθε του κίνηση - κάτι απροσδιόριστο, αφύσικο, μη ανθρώπινο…»

«…οι νεκροί και οι ζωντανοί δεν μπορούν ποτέ να είναι ένα-ο Θεός το έχει απαγορεύσει…»

«…ακολούθησε μια σιγή παγερή, σχεδόν σιγή  θανάτου…»

«…μια κραυγή υπέρτατου, απόλυτου τρόμου και απελπισίας…»

«…ξέθαψαν το πτώμα και το βρήκαν φρέσκο, άθικτο από τη φθορά, και να εκκρίνει καθαρό, ζωηρόχρωμο αίμα από το στόμα, τη μύτη και τα αυτιά…»

«…τώρα όμως γύρισα από τους νεκρούς για να σου μιλήσω…»

Δεν πρόκειται για τις γνωστές ιστορίες τρόμου με τους βρυχηθμούς, τα αίματα και τις θεαματικές ανατροπές. Εδώ, το υπερφυσικό γλιστράει σιωπηλά. Δεν κάνει θόρυβο, προκαλεί ρίγος. Δεν αναλύεται εύκολα, αφήνει πίσω του σκιές, και μερικές φορές ένα δάκρυ που δεν ξέρουμε από πού προήλθε. Αυτή είναι η παράδοση του γοτθικού διηγήματος - όχι ως λογοτεχνικό είδος, αλλά ως κατάσταση ύπαρξης.

Ο λεγόμενος «γοτθικός τρόμος» δεν προέκυψε από τη φαντασία, αλλά από την απουσία: από το κενό που αφήνει ο θάνατος, από τη σιωπή μετά από μια τελευταία λέξη που δεν ειπώθηκε, από το βλέμμα που στράφηκε αλλού λίγο πριν την παραδοχή. Γι΄ αυτό και οι νεκροί σε αυτές τις ιστορίες δεν επιστρέφουν μόνο για εκδίκηση, επιστρέφουν για κάτι που έμεινε στη μέση. Μια συγνώμη, μια προσευχή, μια αγκαλιά, ένα φιλί που χάθηκε για πάντα. Κι ο ζωντανός -όσο κι αν φοβάται- ίσως είναι αυτός που κάποτε γύρισε την πλάτη. Τώρα, το φάντασμα στέκεται πίσω του όχι για να τον τιμωρήσει, αλλά για να του θυμίσει ότι δεν είναι ποτέ πολύ αργά, μέχρι που να είναι.

Στον κόσμο αυτών των διηγημάτων, το σπίτι είναι πάντα λίγο πιο άδειο απ΄ όσο πρέπει. Ο καθρέφτης πάντα δείχνει κάτι παραπάνω απ΄ αυτό που βρίσκεται μπροστά του. Η πόρτα αργεί λίγο περισσότερο να ανοίξει. Και η φωνή που «σ΄ αγαπώ» - συνήθως-δεν ακούγεται στην ώρα της. Το υπερφυσικό εδώ δεν είναι εισβολή. Είναι επιστροφή. Είναι η ζωή που επιμένει να γυρίζει, ακόμα κι όταν έχει χαθεί. Είναι ο έρωτας που δεν δέχτηκε να θαφτεί μαζί με το σώμα. Είναι η ενοχή που ξέρει ότι δεν συγχωρέθηκε. Είναι το πάθος που δεν χώρεσε στον κόσμο των ζωντανών και ζητάει ακόμα ένα βράδυ.

Ορισμένοι από τους συγγραφείς αυτής της συλλογής αμφιταλαντεύτηκαν μεταξύ της θρησκεία και του αισθησιασμού, άλλοι μεταξύ της λογικής και της εσωτερικής παράδοσης, κι άλλοι μεταξύ της ζωής και μιας μορφής θανάτου που δεν τελειώνει ποτέ - γιατί είναι άρρηκτα δεμένη με τον έρωτα. Κάποιοι υποτάχθηκαν, κάποιοι πάλεψαν, κάποιοι παραδόθηκαν. Κι όλοι τους, ανεξαιρέτως, έγραψαν σαν να μην μπορούσαν να κάνουν αλλιώς. Σαν κάτι μέσα τους να ήξερε ότι υπήρχε μια σκιά που έπρεπε να ειπωθεί-όχι για να φύγει, αλλά για να μην ξεχαστεί.

Η νύχτα, έλεγαν παλιά, είναι το βασίλειο των νεκρών… αλλά στην πραγματικότητα, είναι το βασίλειο εκείνων των ζωντανών που δεν τολμούν να κοιμηθούν. Όσοι διαβάσουν αυτές τις ιστορίες ίσως νιώσουν αυτή τη σκιά να περνά μέσα τους. Όχι απαραίτητα σκιά φόβου, ίσως κάτι πιο λεπτό, πιο επίμονο. Μια ανάμνηση που δεν τους ανήκει, μια φωνή που μοιάζει γνώριμη, ένα άγγιγμα που ξεχάστηκε αλλά επέστρεψε. Αν συμβεί αυτό, μην την αγνοήσετε. Μπορεί να είναι κάποιος που σας αγάπησε. Μπορεί να είναι κάποιος που περιμένει από εσάς ακόμα ένα «σ΄ αγαπώ».

Κι έτσι, εδώ δε θα βρείτε «πλοκή» με την κοινή έννοια. Θα βρείτε εξομολογήσεις, επιστολές, χειρόγραφα που δεν προορίζονταν να δημοσιευθούν, λόγια που γράφτηκαν για να ειπωθούν μονάχα μια φορά - και μάλιστα όταν πια είναι πολύ αργά. Αν σας φανούν παράξενα, διαβάστε με τις αισθήσεις  σας, μη διαβάζετε απλώς τις λέξεις. Αν σας φανούν πεπερασμένα, σκεφτείτε τι μένει όταν περνούν τα χρόνια: Η σκιά στο παράθυρο. Το χέρι που δεν κρατήσατε. Η συγχώρεση που ήρθε όταν δεν μπορούσε πια να ακουστεί.

Διαβάστε προσεκτικά. Όχι μόνο με τον νου, αλλά με την καρδιά. Και  αν κάποια στιγμή νιώσετε ένα ρίγος, μην προσπεράσετε…

Ίσως είναι κάποιος που ακόμη περιμένει να τον θυμηθείτε.

Μια συλλογή διηγημάτων που συγκεντρώνει τα σημαντικότερα έργα της κλασικής γοτθικής λογοτεχνίας, προσφέροντας μια ατμοσφαιρική διαδρομή στον κόσμο του μυστηρίου, του υπερφυσικού και του διαχρονικού τρόμου…

Συγγραφείς: M. R. James, Washington Irving, Alexei Tolstoy, Joseph Sheridan Le Fanu, Rudyard Kipling, E. F. Benson, John William Polidori, Edith Nesbit, Théophile Gautier, Edgar Allan Poe. 

Η τέχνη της Γοτθικής εκδίκησης
Όταν οι μεγάλοι δημιουργοί της Γοτθικής λογοτεχνίας έδωσαν μορφή στους εφιάλτες
Συλλογή Διηγημάτων
Μετάφραση:  Άννα Βάντη
ISBN: 978-960-626-988-2
Σελίδες: 318
Έτος έκδοσης: 2026
Εκδόσεις: Πηγή                      

ΠΗΓΗ: www.texnesonline.gr

Οι πολιτικές ιδέες του Μ. Καραγάτση

«Η δημοκρατία είναι το πιο αυταρχικό πολίτευμα, γιατί επιβάλλει στους πάντας τις ανεξέλεγκτες κι άτυπες παρορμήσεις του όχλου. Μ’ ένα δικτάτορα, κατά κάποιον τρόπο συζητείς λογικά, γιατί έχει πάντοτε μια δόση λογικής. Με τον όχλο, κάθε συζήτηση αποκλείεται. Μόνον να τον επηρεάσης μπορείς, αν είσαι δημαγωγός δηλαδή αν μεταχειρισθής επιχειρήματα χαμηλοτάτης ποιότητας, τα μόνα που ο όχλος μπορεί να κατανοήση. Ένας δικτάτωρ, αν βέβαια δεν είναι κτήνος, έχει κάποια γνώση και κάποιαν εκτίμηση προς τις προσωπικότητες της χώρας. Ο όχλος τις αγνοεί, κι ούτε παραδέχεται να κυβερνηθή από ανθρώπους που σκέπτονται. Η σκέψη για τον όχλο είναι αντιπαθής, ύποπτη κι επικίνδυνη. Εκείνο που τον επηρεάζει είναι τα ωραία λόγια κι η καταφερτζοσύνη. Η δημοκρατία κρατάει πεισματικά στο περιθώριο τις αξίες, εκτός αν αυτές καμουφλαρισθούν με τα χυδαία προσόντα που θαυμάζει ο όχλος.

Να! παράδειγμα ο κ. Τασάκος, νέος μεγάλης αξίας, που για να επιτύχει το σκοπό του διαβουκόλευε άλλοτε τον όχλο με εκδηλώσεις ψεύτικου ενδιαφέροντος. Ο κ. Τασάκος είναι πολιτικός, μα θα αποτύχη επειδή κάποτε ο όχλος θα διαισθανθή πως είναι άνθρωπος αξίας και θα τον παραμερίση. Η δημοκρατία βασίζεται στο θέλημα της πλειοψηφίας. Ποιάς πλειοψηφίας; Η πλειοψηφία του όχλου δεν δημιουργείται στην τύχη αλλά με βάση ορισμένες κοινές ομοιότητες των ατόμων που τον αποτελούν, κι οι πιο κοινές, οι πιο θεμελιώδεις ομοιότητες είναι η βλακεία κι η κακεντρέχεια. Συνεπώς δημοκρατία είναι το πολίτευμα εκείνο που η πλειοψηφία των ηλιθίων και κακεντρεχών εκλέγει κυβερνήτες του συνόλου κατ’ εικόνα και ομοίωσή της. Η δημοκρατία δεν αρκείται να παραμερίση τους νοήμονες κι αγαθούς από τη διαχείρηση των κοινών. Διαποτισμένη από αβυσσαλέο και φαρμακερό πλέγμα κατωτερότητας, κάνει το παν για να τους εξουθενώση…».

Το παραπάνω απόσπασμα από το μυθιστόρημα «Κίτρινος Φάκελλος» του Μ. Καραγάτση, είναι το πιο αντιδημοκρατικό κείμενο της νεώτερης Ελληνικής λογοτεχνίας, γραμμένο μάλιστα από έναν συγγραφέα που τυγχάνει ευρείας αναγνώρισης, πέραν των κλειστών λογοτεχνικών κύκλων. Θα ήταν αρκετό αυτό το απόσπασμα για να καταλάβουμε την θέση του Καραγάτση απέναντι στον κοινοβουλευτισμό. Ένας συγγραφέας που βάζει στο στόμα του ήρωά του αυτά τα λόγια, μόνο δημοκράτης δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί.

Η πολιτική παίζει ένα μεγάλο ρόλο στο έργο του Καραγάτση. Χωρίς να έχει γράψει ούτε ένα πολιτικό έργο, αυτή υπάρχει παντού. Σ’ όλη την πνευματική του δημιουργία. Από την «Ιστορία των Ελλήνων» μέχρι το «Μεγαλο Συναξάρι». Ο τρόπος διακυβέρνησης μιας ομάδας ανθρώπων απασχολεί έντονα τον Καραγάτση. Φιλοσοφικά και πρακτικά. Η δημοκρατία τον απογοητεύει στην εφαρμογή της και λόγω των μεγάλων κοινωνικών ανισοτήτων αλλά και λόγω της ανάγκης του για κάθε τι Ελληνικό.

«Τα χρόνια που μαθήτεψε ο Λάσκος στη Σχολή Δοκίμων, είναι χρόνια δόξας και ντροπής για την Ελλάδα. Χρόνια διχασμού. Το φθοροποιό μικρόβιο της πολιτικής φαρμακώνει όλες τις ψυχές. Εκεί όμως που κάνει τη μεγαλύτερη ζημιά, είναι στις αυθόρμητες κι αγνές ακόμη ψυχές των εφήβων, τις έτοιμες να δοθούν σε μιάν ιδέα. Τον καιρό εκείνο, το Στέμμα πίστευε βέβαιη νίκη των Κεντρικών Δυνάμεων, ενώ η κυβέρνηση Βενιζέλου πίστευε στο θρίαμβο της Συνεννοήσεως. Έτσι, η σύγκρουση Στέμματος και Κυβέρνησης ήταν μοιραία. Το Στέμμα θέλησε με κάθε τρόπο – έστω κι αντισυνταγματικό – να εμποδίσει την καταστροφική – κατά την πεποίθησή του – συμμαχία της Ελλάδας με την Αντάντ. Κι ο Βενιζέλος, παράσυραν μαζί τους μεγάλες μάζες λαού που φανατίσθηκαν στο έπακρο. Μ’ ένα λόγο, ήταν ο Διχασμός…

Ολ’ αυτά γίνηκαν σε ημέρες πολέμου. Ημέρες κρίσιμες για την κρατική κι εθνική επιβίωσή μας. Ο βαθιά διχασμένος λαός, δεν έβλεπε, μέσα στην κομματική τύφλωση της στιγμής, τον κίνδυνο που απειλούσε τη φυλή. Το κόμμα να κερδίσει! Κι η Ελλάδα ας πάει κατά διαβόλου…» (Απόσπασμα από το «Αίμα Χαμένο και Κερδισμένο»).

Τα λόγια αυτά λέγονται όχι σε καιρό ειρήνης, αλλά την εποχή που ο Ιμπραήμ έχει αποβιβασθεί στην Πελοπόννησο. Οι «Μαυροκορδάτοι κι οι Κωλέττηδες» όπως αποκαλεί κοροϊδευτικά όλους τους πολιτικάντηδες της εποχής ο Καραγάτσης, έχουν φυλακισμένο τον Κολοκοτρώνη στ’ Ανάπλι. Ο Μωρηάς είναι στην πραγματικότητα κατεχόμενος από τους Ρουμελιώτες που πληρωμένοι απ’ τους πολιτικούς με τα χρήματα του Δανείου, χρήματα που ήταν απαραίτητα για τον Απελευθερωτικό Αγώνα, έχουν φυλακίσει όλους τους καπεταναίους. Η δημοκρατία δείχνει το πρόσωπό της με την πρώτη εμφάνισή της στην νεώτερη Ελληνική Ιστορία. Η Διχόνοια κι ο Διχασμός εμφανίζονται μαζί της και την συντροφεύουν μέχρι σήμερα. Η τετραλογία του Καραγάτση για το ’21, είναι ένας ύμνος για τους καπεταναίους και τους αγνούς αγωνιστές και ένα κατηγορώ κατά της δημοκρατίας και των πολιτικάντηδων.

«Τι είναι αυτοί; είπε ο Χρίστος με περιφρόνηση. Εμείς πασκίζουμε να κάνουμε την Ελλάδα με το αίμα μας. Κι εκείνοι να την γκρεμίσουν με το σάλιο τους…». Αυτή είναι η απάντηση νεαρού καραβοκύρη στον πατέρα του όταν εκείνος τον προτρέπει να γίνει πολιτικός. Αλλά και σ’ αυτούς που παραβλέποντας τον καταστροφικό ρόλο της δημοκρατίας και των πολιτικών στην Νεώτερη Ελλάδα, προσπαθούν να μας πείσουν ότι αυτή είναι καθαρά Ελληνικό δημιούργημα και συνέχεια της Αθηναϊκής Δημοκρατίας, ο Καραγάτσης απαντά: «Η Αθηναϊκή Δημοκρατία ήταν η δικτατορία πενήντα χιλιάδων ομοτίμων πολιτών επί τριών εκατομμυρίων συμμάχων, μετοίκων και δούλων. Επί πενήντα χρόνια έτυχε οι 25.001 από αυτές τις πενήντα χιλιάδες να είναι άνθρωποι έξυπνοι. Βιολογικό φαινόμενο καταπληχτικό και ανεπανάληπτο στην ιστορία. Από την στιγμή που οι 25.001 έξυπνοι έγιναν 24.999, οι 25.001 ηλίθιοι έφεραν στην αρχή τον Κλέωνα, άνθρωπο στα μέτρα τους ακριβώς, κι η δημοκρατία ξαναβρήκε τον συνεπή εαυτό της.».

Στην «Ιστορία των Ελλήνων» η συμπάθειά του για τους τυράννους και περισσότερο τους Πεισιστρατίδες είναι εμφανής:

«Απ’ όλα αυτά γίνεται φανερό πως η τυραννία του Πεισίστρατου και των διαδόχων του ήταν μεγάλη εποχή για την ιστορία της Αθήνας. Το πλήθος – που τα αιτήματά του ικανοποιήθηκαν – υποστηρίζει το καθεστώς μ’ όλη του την ψυχή. Αλλά κι οι πλούσιοι – μολονότι το πλήθος ικανοποιήθηκε εις βάρος τους – δεν διαμαρτύρονται, επειδή οι ζημιές τους ισοζυγίστηκαν απ’ τη μεγάλη ανάπτυξη του εθνικού πλούτου. Η κυβέρνηση είναι τόσο μαλακή, δίκαιη και πατρική, ώστε κανείς δεν νιώθει τον εαυτό του καταπιεζόμενο. Η τάξη, η ασφάλεια, ο πλούτος κι η ουσιαστική ελευθερία βασιλεύουν στο ιοστεφές άστυ.».

Ας δούμε και πώς είδε ο Καραγάτσης την πτώση της τυραννίας και την επαναφορά ουσιαστικά την γέννηση – της δημοκρατίας: «Αυτό υπήρξε το τέλος της αθηναϊκής τυραννίας (510). Δεν ήταν η θέληση του λαού που την έριξε (οι φτωχοί την προτιμούσαν από την ολιγαρχία των πλουτοκρατών), αλλά μερικοί εξόριστοι αριστοκράτες βοηθημένοι από τις λόγχες των Σπαρτιατών. Το νέο καθεστώς είναι ολιγαρχικό κι οπωσδήποτε πολύ λιγότερο δημοκρατικό από την τυραννία των Πεισιστρατειδών. Μα η αριστοτεχνική προπαγάνδα θα δημιουργήση το θρύλο, τον τόσο αντίθετο από την πραγματικότητα. Προς αυτή την κατεύθυνση θα βοηθήση η προδοσία του Ιππία, που συμμάχησε με τον Δαρείο και πρόδωσε την πατρίδα του, με αποτέλεσμα ν’ αδικηθή η τυραννία στη μνήμη του αθηναϊκού λαού και να συνταυτισθεί το γκρέμισμά της με τη γέννηση της δημοκρατίας. Θα λησμονηθούν τα δύσοσμα ελατήρια της συνωμοσίας του Αρμόδιου και του Αριστογείτονα, κι οι δυό ολέθριοι εραστές θ’ ανακηρυχτούν τυραννοκτόνοι, ανιδιοτελή θύματα της δημοκρατικής Ιδέας. Τι χαριτωμένη παραμόρφωση της Ιστορίας!».

Αυτή την παραμόρφωση της Ιστορίας την στηλιτεύει παντού ο Καραγάτσης. Είναι από τους λίγους αν όχι ο μοναδικός που γράφει μετά τον Μεγάλο Πόλεμο, για έννοιες όπως Φυλή, Αίμα, Πόλεμος. Οι περιγραφές του για την κάθοδο των Αχαιών στην Ελληνική Χερσόνησο, δείχνουν μια λατρεία στην καθαρή Δύναμη των ξανθομάλληδων πολεμιστών και περιφρόνηση για την κακομοιριά των Φοινίκων εμπόρων. Η σημασία και ο ρόλος της φυλής και του καθαρού αίματος υπάρχει σε πολλά έργα του Καραγάτση. Οι ερμηνείες που δίνει στις περισσότερες πράξεις των ανθρώπων έχουν σχέση περισσότερο με την καταγωγή και την καθαρότητα η μη του αίματος, παρά με τις κοινωνικές συνθήκες. Είναι χαρακτηριστικό ότι για το μυθιστόρημά του «Βασίλης Λάσκος», κάνει ολόκληρη εισαγωγή για τους Αρβανίτες, θεωρώντας σπουδαιότερο παράγοντα για την ζωή και τις πράξεις του ήρωά του, το Αρβανίτικο αίμα του.

Οι θέσεις του αυτές καθρεφτίζονται στο παρακάτω κείμενο, όπου μιλά ο αγαπημένος του ήρωας, ο Μάνος Τασάκος:

«Πρέπει να ξεκαθαρίσω αν είμαι άνθρωπος δυνατός ή αδύνατος. Στην πρώτη περίπτωση, η αντικειμενική ηθική δεν έχει σημασία για μένα. Οι δυνατοί, ακολουθώντας την προσταγή του βιολογικού νόμου, αρχηγεύουν στους αδύνατους και τους εκμεταλλεύονται για την ικανοποίηση κάθε πάθους τους προς δημιουργία ή απόλαυση. Μην ξεχνάμε πως η απόλαυση είναι στενά συνυφασμένη με τη δημιουργία, γιατί χωρίς την ψυχική ευφορία που τους προσφέρει, οι δυνατοί δεν θά ‘βρισκαν το δημιουργικό οίστρο. Ο διαχωρισμός της ανθρωπότητας σε δυνατούς δυνάστες κι αδύνατους δυναστευόμενους αποτελεί πραγματικότητα, απόρροια φυσικής επιταγής αδέκαστης. Κι η αντικειμενική ηθική είναι φενάκη επιβεβλημένη στους ηλίθιους αδύνατους από τους νοήμονες δυνατούς, και που επιτρέπει στους πρώτους να δέχωνται παθητικά τη δυνάστευση των δεύτερων. Ο νιτσεϊκός υπεράνθρωπος έχει το προνόμιο να χαίρεται τη ζωή ανεξέλεγκτα, και να μεταχειρίζεται το κοπάδι των υπανθρώπων χωρίς οίκτο, για την ικανοποίηση του πάθους του. Κατάντησα οπαδός του ροζεμπεργείου Φυρερμπριντσίπ; Γιατί όχι, αν πιστεύω στην αλήθεια του; Η φύση μ’ έπλασε αρχηγό, και στους αρχηγούς τα πάντα επιτρέπονται, για το καλό των αρχηγευομένων. Κάθε προσπάθεια έχει τα μοιραία της θύματα. Μα οι υπόλοιποι θα κερδίσουν οπωσδήποτε από το αρχηγικό μου επίτευγμα. Πρέπει να παραδεχθώ πως σαν δυνατός κι αρχηγός, οφείλω να είμαι και amoral, δηλαδή αδιάφορος προς την αντικειμενικήν ηθική, αλλά κι ανελέητος προς τους αδυνάτους που παραβιάζουν τους κανόνες της. Για όλους τους ανθρώπους δεν ισχύουν τα ίδια μέτρα και σταθμά, κι η δημιουργία δεν είναι προνόμιο του καθενός: η δημιουργία που αποβλέπει στην εξύψωση της ολότητας. Το ριζικό μ’ έταξε δημιουργό για το καλό του συνόλου. Αν, για να πετύχω το σκοπό μου, θ’ αναγκασθώ να πατήσω σε μερικά πτώματα, δεν θα διστάσω. Η ζωή είναι πόλεμος, και πόλεμος είναι η προσπάθεια να επιτευχθή κάποιο ηθικό αποτέλεσμα με μη ηθικά μέσα. Αν πιστεύω σ’ αυτό, κανένας δισταγμός συμβατικής ηθικής δεν πρέπει να μ’ εμποδίση. Γιατί αλλιώς δεν θα ήμουν αρχηγός, αλλά ένα νούμερο του τεράστιου, του ευεπηρέαστου και άβουλα κατευθυνόμενου κοπαδιού…».

Μετά από όλα αυτά νομίζω ότι ήταν περιττή και η αφιέρωσή του: «Στους Έλληνες που δεν εψήφισαν ποτέ». Αυτοί που δεν εψήφισαν ποτέ, τον είχαν ήδη αναγνωρίσει.

ΠΗΓΗ: xrisiavgi.com