Ο Μεγάλος Ονειρευτής του 20ου Αιώνος

“… Με την τοκογλυφία
ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗ ΦΥΣΗ
Φέρανε πόρνες
στην ιερή Ελευσίνα
και έφαγαν πτώματα
σε δείπνο νεκρικό
με εντολή της τοκογλυφίας”

Έζρα Πάουντ

Ένας εκλεκτός, ένας ξεχωριστός, ένας μεγάλος ονειρευτής και σοφός λες και μας ήλθε σαν άγγελος από έναν άλλον κόσμο υπήρξε ο μεγαλύτερος ποιητής του 20ου αιώνος, ο Έζρα Πάουντ. Τον ξέχασαν όλοι γιατί ο Έζρα Πάουντ ήταν φασίστας. Διπλό το κακό, διπλή η απειλή και ποιητής και φασίστας! Ξεκίνησε από την τραχιά Δύση των Ηνωμένων Πολιτειών και περιπλανήθηκε σε ολόκληρη την Ευρώπη. Δάσκαλος του Τόμας Έλιοτ, του Τζέιμς Τζόις, του … Σεφέρη και κάποιοι λένε και του Χεμινγουέυ, του οποίου το “στυλ” είναι εμπνευσμένο από την Δωρική λιτότητα του Πάουντ. Από το Λονδίνο βρέθηκε στο Παρίσι και από εκεί στην Βενετία. Γνώστης οκτών νεκρών γλωσσών από τα Αρχαία Ελληνικά, που λατρεύει μέχρι Λατινικά και Κινέζικα των Μανδαρίνων και Σουμεριακά, αφουγκράζεται μέσα από την Παράδοση την Αλήθεια και παίρνει ξεκάθαρη πολιτική θέση υπέρ του φασισμού και του Εθνικοσοσιαλισμού.

Στο ποίημα του “USURA” (Τοκογλυφία) τονίζει πως κάθε οικοδόμημα χωρίς τεχνίτη μάστορα, που θα βάλει τα θεμέλια, είναι προορισμένο να μην έχει μέλλον και ζούμε σήμερα τα αποτελέσματα του μεταπολέμου, της πολιτικής ορθότητας, ημέρες μιας ηθικής παρακμής, η οποία ακόμη δεν έχει φτάσει στο τέλος της. Στο ίδιο ποίημα του ο Πάουντ ομιλεί για πορνεία και δείπνα νεκρικά στα ιερά της Ελευσίνας και περιγράφει προφητικά ο Μεγάλος Ονειρευτής του 20ου Αιώνος αυτά που ζούμε, ο Μεγάλος ποιητής του 20ου αιώνος Έζρα Πάουντ που κανένας δεν θα τον θυμηθεί σήμερα γιατί ήταν “φασίστας”.

ΠΗΓΗ: xrisiavgi.com

Έντγκαρ Άλαν Πόε: Ο άνθρωπος που έκανε το όνειρο εφιάλτη

● Σαν σήμερα το 1849 πέθανε στη Βαλτιμόρη των ΗΠΑ ο Έντγκαρ Άλαν Πόε (γεν. 1809), ένας άνθρωπος που με το έργο του αναμόρφωσε την αμερικανική λογοτεχνία, επηρέασε την παγκόσμια και ίδρυσε το είδος του αστυνομικού μυθιστορήματος.

● Είναι δύσκολο να χωρέσουν μέσα σε λίγες λέξεις οι κόσμοι, τα σύμπαντα και -πάνω απ΄ όλα- οι σκέψεις και τα συναισθήματα που γεννήθηκαν από την πένα του. Μόνο μια συμβουλή μπορεί να δοθεί σε αναγνώστες για τον Πόε: Διαβάστε τον! Ό,τι κι αν βρείτε, ποιήματα και πεζά, διαβάστε τα. Για να πάρετε μια γεύση από το ταλέντο του Πόε διαβάστε το ποίημα «Όνειρο μέσα σ’ όνειρο»* που ακολουθεί:

Όνειρο μέσα σ’ όνειρο
Άσε με γλυκά στο μέτωπο να σε φιλήσω.
Τώρα, καθώς χωρίζουμε, θα σ’ τ’ ομολογήσω:
Άδικο δεν είχες πως οι μέρες μου υπήρξαν
Ένα όνειρο!
Μα, αν φτερούγισε μακριά η ελπίδα
Σε μια νύχτα ή σε μια μέρα
Σ’ ένα όραμα ή σε κανένα…
Είναι λιγότερο γι’ αυτό χαμένη;

Όλα όσα βλέπουμε ή φαινόμαστε
Όνειρο σ’ ό,τι ονειρευόμαστε!

Μπροστά στη βουερή
Και κυματοδαρμένη ακτή
Στέκομαι σφίγγοντας στη χούφτα μου
Κόκκους της χρυσαφένιας άμμου.
Ελάχιστοι! Κι όμως γλιστρούν
Από τα δάχτυλα ως την άβυσσο…
Και κλαίω, κλαίω ως τον παράδεισο!
Θεέ μου! Να τους κρατήσω λίγο πιο σφιχτά;
Έναν να σώσω απ’ τα σκληρά τα κύματα!

Ω, μα όσα βλέπουμε ή φαινόμαστε
Όνειρο σ’ ό,τι ονειρευόμαστε;

* Η μετάφραση του ποιήματος «Όνειρο μέσα σ’ όνειρο» του Έντγκαρ Άλαν Πόε δημοσιεύτηκε στο 24grammata.com. Το μετέφρασε ο Ντέμης Κωνσταντινίδης.

ΠΗΓΗ: www.dimokratia.gr

Όταν το ΕΑΜ χαρακτήριζε «προδότη» τον ποιητή Άγγελο Σικελιανό

  

Ο Άγγελος Σικελιανός ήταν απ΄τους σπουδαιότερους πνευματικούς άνδρες που ανέδειξε η σύγχρονη Ελλάδα. Το ποιητικό του έργο, η ενασχόλησή του με τις δελφικές εορτές και πολλά άλλα, είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα του πνευματικού του έργου. Στην διάρκεια της Κατοχής ξεχώρισε για τον λόγο που έβγαλε στην κηδεία του Κωστή Παλαμά το 1943.

Όπως ήταν φυσικό όμως, σε μία τόσο ταραγμένη περίοδο του Ελληνισμού δεν μπορούσε να αρκεστεί σε έναν επικήδειο.

Στις 18 Δεκεμβρίου 1943 ο Σικελιανός έγραψε και κυκλοφόρησε το ποίημα “Το μήνυμά της” που δημοσιεύτηκε στο κέντρο της πρώτης σελίδας του εβδομαδιαίου περιοδικού “Καλλιτεχνικά νέα” το οποίο κυκλοφορούσε νομίμως με την άδεια της κατοχικής κυβέρνησης. Ο Σικελιανός μέσω των στίχων του στηλίτευε εμμέσως τις δολοφονίες εθνικιστών από τον ΕΛΑΣ που είχε αρχίσει να μαίνεται -με ευθύνη των κομμουνιστών- στην χώρα, τόσο στα βουνά (κυρίως) όσο και στις πόλεις μεταξύ του κομμουνιστοκίνητου ΕΑΜ/ΕΛΑΣ και των εθνικών αντιστασιακών οργανώσεων. Ενδεικτικοί είναι οι στίχοι:

Αχ, πώς το πάθαν τούτο τα παιδιά μας;
Αδέρφια να σκοτώνουνε τ αδέρφια!… Τα παιδιά μου να σφάζουν τα παιδιά μου!
Μήνυμα απλό σας στέλνω, από το στόμα της αιώνιας Μάννας, που τη λέμε Ελλάδα…
Μήνυμα απλό Σας γράφω, από τα σπλάχνα της αιώνιας Μάννας, που τη λέμε Ελλάδα…
Μήνυμα απλό Σας κράζω, από τα βάθη του πόνου της, αδέρφια της Ελλάδας…
Σώνει η σφαγή, που τυραννάει τη Μάννα! Σώνει η σφαγή τη Μάννα μας που σφάζει!
Κι αχ, ακούστε με, αδέρφια της Ελλάδας!

Την επόμενη μέρα, 19 Δεκεμβρίου 1943, το εν λόγω ποίημα δημοσιεύτηκε στην πρώτη σελίδα της εφημερίδας “Ελεύθερο Βήμα” που εξέφραζε την γραμμή της κατοχικής κυβέρνησης:

Ο Σικελιανός με το ποίημά του ενόχλησε τους κομμουνιστές που θεωρούσαν ότι είχαν την αποκλειστικότητα του αντιστασιακού αγώνα και ευθέως έλεγαν ότι όποιος δεν εντάσσεται στο ΕΑΜ/ΕΛΑΣ (που οι ίδιοι έλεγχαν) είναι προδότης.

Συνεπώς όταν κάποιος ζητούσε να σταματήσει ο αδελφοκτόνος σπαραγμός μοιραία ερχόταν σε αντίθεση με την εαμοκομμουνιστική γραμμή σύμφωνα με την οποία δεν υπήρχε καμμία εμφύλια διαμάχη παρά μόνο αντιπαλότητα μεταξύ των “πατριωτών” του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ και των υπολοίπων που ήταν συλλήβδην “προδότες”. Και φυσικά αυτός ο κάποιος έπρεπε να συκοφαντηθεί αναλόγως, ακόμα και αν λεγόταν Άγγελος Σικελιανός.

Έτσι οι κομμουνιστές δεν δίστασαν να κατηγορήσουν και τον Σικελιανό ως εθνικό μειοδότη και συνεργάτη των κατακτητών. Ανέθεσαν μάλιστα και στον Παναγή Λεκατσά του ΕΑΜ Λογοτεχνών να γράψει ένα ποίημα-απάντηση στον Σικελιανό, με τον ίδιο τίτλο “Το μήνυμά της”. Αργότερα, το Σεπτέμβριο του 1944, το συγκεκριμένο ποίημα του Λεκατσά, θα μπει στην ύλη του αναγνωστικού της ΠΕΕΑ (η κομμουνιστική κυβέρνηση του βουνού) για τα παιδιά της Ε’ και Στ’ Δημοτικού σχολείου.

Είναι πιθανότατο βέβαια το παραπάνω ποίημα να ήταν απλά η αφορμή που επιζητούσαν οι κομμουνιστές για να επιτεθούν στον Σικελιανό, αφού παρά το ότι ο ίδιος δεν είχε ασχοληθεί με την πολιτική, εντούτοις είχε δώσει ένα στίγμα των πεποιθήσεών του. Υπενθυμίζουμε την επιστολή του στον Ίωνα Δραγούμη, όπου ο μεγάλος Έλληνας ποιητής δηλώνει “τετρακάθαρα εθνικιστής”

ΠΗΓΗ: xrisiavgi.com

Έλληνες ποιητές γράφουν για το Μεγαλο Σαββατο: Μακριά, χτυπάνε καμπάνες από κρύσταλλο, ” αύριο…αύριο” λένε “αύριο το Πάσχα τ’ουρανού”

 

Μεγάλο Σάββατο και με τη μεγάλη γιορτή της Ορθοδοξίας ασχολήθηκαν και Έλληνες ποιητές

Σήμερα θυμόμαστε τέσσερα ποιήματα από σπουδαίους Έλληνες ποιητές:

Μέγα Σάββατον- Νίκος Γκάτσος

Όλα στερέψαν σιγά σιγά.
Τα περιστέρια πετούν αργά
σε λίμνες άνυδρες βάλτους υγρούς
σε διψασμένους κήπους κι αγρούς.

Πίσω απ’ τους λόφους τους χαμηλούς
με τους προφήτες και τους τρελούς
στέκουν παράμερα τρία παιδιά
σα γλαροπούλια στην αμμουδιά.

Μες στων καιρών την ανημποριά
διώξε το γρέγο και το βοριά
και ξαναγύρισε ήλιε στη γη

με του θριάμβου σου την κραυγή.

Μεγάλο Σάββατο- Γιώργος Σεφέρης

Αύριο Λαμπρή. Βρέχει αλλά δε θα ’χουμε γραφείο.
Τ’ αρνιά, στο φούρνο, μου θυμίζουν ένα απέραντο βρεφοκομείο.
Κορυτσά, 1. 5. 1937

Μεγάλο Σάββατο- Οδυσσέας Ελύτης

Περαστική από τη χθεσινή αϋπνία μου
λίγο, για μια στιγμή, μου χαμογέλασε
η θεούλα με τη μωβ κορδέλα
που από παιδάκι μου κυκλοφοράει τα μυστικά.
Ύστερα χάθηκε πλέοντας δεξιά
να πάει ν’ αδειάσει τον κουβά με τ’ απορρίμματά μου
– της ψυχής αποτσίγαρα κι αποποιηματάκια –
εκεί που βράζει ακόμη όλο παλιά νεότητα
και αγέρωχο το πέλαγος.

Πάλι μες στην κοιλιά της θάλασσας το μαύρο
εκείνο σύννεφο που ανεβάζει κάπνες
όπως φωνές επάνω από ναυάγιο.

Χαμένοι αυτοί που πιάνονται από τ’ Άπιαστα.

Όπως εγώ προχθές του Αγίου Γεωργίου ανήμερα
που πήα να παραβγώ μ’ αλόγατα όρθια και θωρακοφόρους
και μου χύθηκε όλη, όξω απ’ τη γης,
η ερωτοπαθής ψυχή μου.
Μακριά, χτυπάνε καμπάνες από κρύσταλλο
” αύριο…αύριο” λένε “αύριο το Πάσχα τ’ουρανού”
Ανεβαίνει, μοναχός κι ολόλαμπρος,
τόσο πιωμένος από φώς που φαίνεται η καρδιά του.
Ο κόσμος όλος είναι αληθινά μεγάλος.

Μακριά χτυπούν καμπάνες από κρύσταλλο
λένε γι’ αυτόν που κάηκε μες στη ζωή,
όπως η μέλισσα μέσα στου θυμαριού το ανάβρυσμα,
στεριές ιριδοχτυπημένες πέφτουν στα νερά
καράβια μ’ ανοιχτά πανιά πλέουν μες στους λειμώνες
με βήμα πρωινό στη χλόη που μεγαλώνει
ολοένα εκείνος ανεβαίνει
αγιάζι ουράνιας ομορφιάς γυαλίζει στα μαλλιά του
μακριά χτυπούν καμπάνες από κρύσταλλο
“αύριο… αύριο… αύριο… το Πάσχα του Θεού”.

Μεγάλο Σάββατο- Κική Δημουλά

Ευχές κροτίδες και φιλήματα ανταλλάσσουν
οι άγιες μέρες μεταξύ τους
κι εγώ χτυπώ την πόρτα σου
όχι για να εισέλθω μολονότι
κατάλληλο είναι το σώμα που φορώ
με προϋπηρεσία έντιμη μακρά
έξωθεν του Νυμφώνος.

Βγες άφοβα.
Όχι ανταπόκριση απόκριση ζητώ
το φίλημα εκείνο που έριξες
από το ύψος ευγενέστατης ευχής
Καλή Ανάσταση
και σφάχτηκε ο λαιμός με το γιακά μου
ήταν από τα κέρματα που ρίχνουμε
στο δίσκο του εθίμου;
ήταν στο τίμιο ξύλο μου αγκίδα
περιγελαστική;
ήταν μια γενναιόδωρη έμπνευση
πτωχής αδιαφορίας;

Σε ρωτώ
γιατί δε είδα ταμπελίτσα
δεν είδα να αναγράφεται
το μέγεθος και η σύνθεση της θέρμης
ούτε και είδα τυπωμένη
τη μάρκα των χειλιών σου πουθενά.
Ανώνυμο τελείως
λαθραίο δηλαδή το πως να αισθανθώ.

ΠΗΓΗ: www.olympia.gr

Για τον Ελληνικό Ρομαντισμό

“Ποτέ του ήλιου η ευμορφιά, ποτέ της γης η νιότη
κι η περηφάνια του βουνού, του δέντρου η πρασινάδα
κι η λευθεριά του ξυφτεριού, ποτέ τόση γλυκάδα
τόση κρυφή μοσχοβολιά δεν έχυσαν τριγύρω
στο Διάκο που ψυχομαχά.”
Αριστοτέλης Βαλαωρίτης

Απέναντι στο κίνημα του διαφωτισμού και του ορθολογισμού του νέου Ελληνισμού, που ήθελε να ισοπεδώσει τα πάντα και να φέρει νέα ήθη ορθώθηκε ωσάν τοίχος το Ελληνικό ρομαντικό κίνημα, που κηρύσσει την μεγάλη επιστροφή στις ρίζες. Κίνημα εν πολλοίς ασυνείδητο. Κυρίαρχος τρόπος εκφράσεως η ποίηση. Οι πρώτοι ρομαντικοί ποιητές όμως, προσπάθησαν μέσα από μία κατ’ ουσίαν νεκρή γλώσσα, την λεγόμενη καθαρεύουσα, να δημιουργήσουν έργα, τα οποία όμως δεν μπορούσαν να έχουν καμμία ανταπόκριση ούτε στον λαό, ούτε σε κάποια πνευματική ελίτ. Προσπάθεια ατυχής χωρίς καμμία εθνική πνοή, γεμάτη από μια αρρωστημένη μελαγχολία, η οποία επιχειρούσε να μετατρέψει σε μεγάλη τέχνη την θανατολαγνεία και τα προσωπικά αδιέξοδα. Αναφέρομαι εδώ στην πλειοψηφία των ποιητών της Αθηναϊκής σχολής.

Στο σημείο αυτό πρέπει να θυμηθούμε τον Γερμανό ρομαντικό ποιητή Χέρντερ, ο οποίος πίστευε και δημιούργησε μέσα από τα δημώδη άσματα και την λαϊκή ψυχή και καθόρισε σαν ενεργές δυνάμεις της ποιήσεως του την φαντασία και το συναίσθημα.

Με τέτοιους ακριβώς τρόπους έκτισε το αθάνατο έργο του ο Ποιητής Αριστοτέλης Βαλαωρίτης. Έχοντας σαν θεμέλια του τον δεκαπεντασύλλαβο των δημοτικών μας τραγουδιών και σαν πηγή της εμπνεύσεώς του τους ηρωικούς μύθους και θρύλους του λαού μας, ιστορίες παλιές για κλέφτες και αρματολούς, για στοιχειά, ξωτικά και νεράιδες, για φαντάσματα, βρικόλακες και μαγεμένους τόπους!

Τι κρίμα, στην σημερινή εποχή τα παιδιά μας είναι ζήτημα να μαθαίνουν ένα ή δύο και αυτά από τα πλέον απλοϊκά ποιήματα του Βαλαωρίτη στο σχολειό τους… Πριν κάποιες δεκαετίες μάθαιναν περισσότερα. Σε κάθε σχεδόν σχολική γιορτή υπήρχε η δραματική απαγγελία του Αστραπόγιαννου και ακόμη παλαιότερα σε χρόνια περασμένα, πριν ακόμη και από τον Πόλεμο μάθαιναν την προσευχή του Διάκου, απόσπασμα από το έργο του Αριστοτέλους Βαλαωρίτη «Αθανάσιος Διάκος», το οποίο είναι και το πλέον μεταφυσικό, το πλέον ρομαντικό, γεμάτο Ήλιο Ελληνικό, αλλά και σκοτάδια της ψυχής αβυσσαλέα, βγαλμένα μέσα από θρύλους λαϊκούς, ποίημα του Βαλαωρίτη.

ΠΗΓΗ: xrisiavgi.com