Με την ευκαιρία της κυκλοφορίας του τέταρτου ειδικού τεύχους του περιοδικού «Éléments», με τίτλο «Οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι Καλύτεροι Εχθροί μας» και αντλώντας υλικό από πενήντα χρόνια αρχείων, ο Alain de Benoist ανατρέχει στην ριζοσπαστική κριτική της λεγόμενης «Νέας Δεξιάς» ενάντια στον αμερικανισμό. Από τα ιδεολογικά θεμέλια, μέχρι την ήπια ισχύ και τη δεύτερη θητεία του Trump, σκιαγραφεί ένα ασυμβίβαστο πορτρέτο της ισχύος, που συνεχίζει να διαμορφώνει – και να απειλεί – την ευρωπαϊκή ταυτότητα. Συνέντευξη στον Xavier Eman, στις 31 Αυγούστου 2026.
ÉLÉMENTS: Σε αυτό το ειδικό τεύχος που ανατρέχει σε πάνω από πενήντα χρόνια ανάλυσης, ποια πιστεύετε ότι είναι η πιο σημαντική σταθερά, στην κριτική του «Éléments» για τον «αμερικανισμό»; Τι έχει παραμείνει σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητο από τη δεκαετία του 1970, παρά τις μετατοπίσεις στην αμερικανική ισχύ;
ALAIN DE BENOIST: Θα έπρεπε μάλλον να αναρωτηθεί κανείς, γιατί οι Ηνωμένες Πολιτείες «σχεδόν δεν έχουν αλλάξει» από την ίδρυση τους, πριν από 250 χρόνια! Στην πραγματικότητα βρισκόμαστε αντιμέτωποι με τη σχεδόν μοναδική περίπτωση μιας δύναμης, που από την ίδρυση της ουσιαστικά δεν έχει σταματήσει ποτέ να αναφέρεται στις ίδιες αρχές (κάτι που εξηγεί τη δυσκολία της να κατανοήσει την ποικιλία ιδεών και δογμάτων που χαρακτηρίζουν τη μακρά ιστορία της Ευρώπης: για τους Αμερικανούς είναι πολύ «εκλεπτυσμένη», πολύ απομακρυσμένη από την πρόχειρη κουλτούρα). Αυτές οι αρχές δεν είναι δικές μας. Αυτό που ήθελαν ήδη οι «Ιδρυτές Πατέρες» της Αμερικής, ήταν μια ριζική ρήξη με μια Ευρώπη της οποίας τις αξίες και τα έθιμα αποδοκίμαζαν. Κληρονόμοι μιας Πουριτανικής και Βιβλικής-Μεσσιανικής παράδοσης, (ΣτΜ, βλέπε περίπτωση Kirk),ήθελαν να χτίσουν μια «πόλη πάνω σε έναν λόφο» στην άλλη πλευρά του ωκεανού, την οποία αντιλαμβανοταν ως μια νέα Ιερουσαλήμ. Για τον Πουριτανό πάστορα John Winthrop, τον δημιουργό αυτής της έκφρασης, η Αμερική έπρεπε ταυτόχρονα να κρατήσει τον εαυτό της μακριά από την Ευρώπη και να αποτελέσει ένα ηθικό και πολιτικό μοντέλο που προοριζόταν να χρησιμεύσει ως παράδειγμα για τον «υπόλοιπο κόσμο». Από εδώ προέρχεται η εναλλαγή μεταξύ του απομονωτισμού (ή «αμερικανικής εξαιρετικότητας») και του παρεμβατισμού στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η κύρια σταθερά της κριτικής του «Éléments» στον αμερικανισμό, ήταν να δείξει πώς η Ευρώπη διαφέρει από τις Ηνωμένες Πολιτείες (ή από τη «Δύση») και, πάνω απ’ όλα, πώς τα ευρωπαϊκά και τα αμερικανικά συμφέροντα είναι (και δεν μπορούν παρά να είναι) αποκλίνοντα.
Από γεωπολιτική άποψη, οι Ηνωμένες Πολιτείες διαδέχτηκαν την Αγγλία στην ενσάρκωση της μεγάλης δύναμης της Θάλασσας, ενώ η ηπειρωτική Ευρώπη αντιστοιχεί, αντίθετα, στη δύναμη της Ξηράς. Πέρα από τα καθαρά γεωγραφικά δεδομένα, αυτή η αντίθεση μεταξύ Θάλασσας και Ξηράς κρύβει και άλλα. Η Θάλασσα, η οποία δεν γνωρίζει σύνορα, βρίσκεται στο πλευρό των ροών, των ανταλλαγών, της «θαλάσσιας» της λογικής του εμπορίου της μεγάλης κλίμακας , του ανθρώπου που είναι αποκομμένος από τις σταθερές του σχέσεις, ενώ η Γη βρίσκεται στο πλευρό των συνόρων, των εδαφών, της πολιτικής, των τελλουρικών αξιών, των ριζωμένων τρόπων ζωής. Η Αμερική είναι το βασίλειο της ποσότητας και του «πάντα του περισσότερου» – το βασίλειο του να έχεις, έναντι της αλήθειας του να είσαι. Έτσι οι Ηνωμένες Πολιτείες, έγιναν ο κεντρικός κόμβος του καπιταλισμού, του φιλελευθερισμού και της ιδεολογίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων – δηλαδή η ατμομηχανή της νεωτερικότητας. Η οικουμενικότητα που τις κατέχει, τις εμποδίζει να αναγνωρίσουν ότι ο κόσμος είναι ένα πολυσύμπαν, ο οποίος αποτελείται από πολιτισμούς και λαούς που δεν έχουν καμία πρόθεση να τις πάρουν ως πρότυπα. Για αυτές ο κόσμος είναι κατανοητός, μόνο όταν έχει αμερικανοποιηθεί. Αυτή η αδυναμία κατανόησης ότι ο «υπόλοιπος κόσμος» δεν σκέφτεται απαραίτητα όπως αυτές, εξηγεί επίσης τις στρατιωτικές τους αποτυχίες: Υπερεκτιμώντας τη σημασία της τεχνολογίας, σε περιόδους πολέμου είναι ανίκανοι να προβλέψουν την επόμενη μέρα, δηλαδή να εργαστούν για μια πολιτική λύση για τα αίτια της σύγκρουσης. Έχουν μια τακτική (στην πραγματικότητα, ένα πρόγραμμα επιθέσεων), αλλά όχι στρατηγική. Το είδαμε ξανά αυτό με την ήττα τους εναντίον του Ιράν.
ÉLÉMENTS: Καταλαβαίνετε τη γοητεία, για να μην πούμε τον ενθουσιασμό, που νιώθει ένα μέρος της γαλλικής «δεξιάς», ειδικά μεταξύ των νέων, για την περιπέτεια του Trump και τις διάφορες ενσαρκώσεις της, από τον τεχνο-Προμηθεϊσμό του Elon Musk μέχρι τον «Σκοτεινό Διαφωτισμό» του Curtis Yarvin;
ALAIN DE BENOIST: Μπορεί κανείς πάντα να «κατανοήσει» αυτό που αποδοκιμάζει, αλλά είναι πιο χρήσιμο να το εξηγήσει. Η έλξη ή ακόμα και ο ενθουσιασμός, που αναφέρετε, μπορεί να εξηγηθεί, κατά τη γνώμη μου, από μια απίστευτη εξάπλωση της άγνοιας η οποία, για γενεαλογικούς λόγους (για τους οποίους δεν ευθύνονται), αποτελεί κυρίαρχο χαρακτηριστικό μεταξύ των περισσότερων σύγχρονων νέων μας. Κολλημένοι στα κινητά τους, μεγαλωμένοι με μόνο με ψεύτικο φαγητό και κοινωνικά δίκτυα – δηλαδή, με αυτό το μείγμα λάσπης και εγωισμού – στερούνται ιδεολογικά σημείων αναφοράς, όπως ακριβώς στερούνται όλο και περισσότερο οι πρεσβύτεροι τους. Τίποτα δεν τους ωθεί πια να μορφώνονται, ειδικά διαβάζοντας σημαντικούς συγγραφείς. Η «δεξιά» ήταν πάντα περισσότερο αντιδραστική παρά στοχαστική. Η νεότητα είναι, άλλωστε (και ευτυχώς) η εποχή του ενθουσιασμού. Ο Donald Trump είναι ένας απλός χαρακτήρας: μαζί του, δεν υπάρχει λόγος να σκέφτεσαι. Elon Musk, Curtis Yarvin, Peter Thiel, ο «Σκοτεινός Διαφωτισμός», η λύτρωση μέσω της ανθρώπινης μηχανής: είναι κάτι καινούργιο, είναι κάτι το διασκεδαστικό, ακολουθούμε αυτή την τάση σαν να ήταν μια μόδα – μια μόδα που θα περάσει. Λιγότερο από δέκα χρόνια πριν, ο Raymond Kurzweil, ένας από τους γκουρού του «μετανθρωπισμού», ανακοίνωσε την εξαφάνιση του θανάτου έως το 2029. Το έχουμε ήδη ξεχάσει.
Ο Musk, ο Yarvin και οι άλλοι, έχουν μια φαντασία διαμορφωμένη από την επιστημονική φαντασία και την κουλτούρα της Marvel. Ονειρεύονται την αιώνια νεότητα και τον αποικισμό πλανητών. Είναι αστείο, αλλά σε κάνει να ονειρεύεσαι. Μερικές φορές μπορεί να έχουν διαισθήσεις που δεν είναι λανθασμένες, αλλά αν τις κοιτάξεις πιο προσεκτικά, το μόνο που προτείνουν είναι να βάλουν τέλος στη δημοκρατία, καθώς βασίζεται στην κυριαρχία του λαού, να εγκαθιδρύσουν μια νέα αντιδραστική απολυταρχία, παρόμοια με μια τεχνολογική μοναρχία, με επικεφαλής έναν βασιλιά-Διευθύνοντα Σύμβουλο, ο οποίος θα καθαγίαζε οριστικά (όπως και μεταξύ των φιλελεύθερων) την εξάλειψη της πολιτικής υπέρ της οικονομίας και του εμπορίου. Γενικότερα, η πρόσφατη επανεμφάνιση στους δεξιούς κύκλους αυτής της παιδικής ασθένειας, που είναι ο δυτικισμός, μου φαίνεται απογοητευτική. Ο Péguy ( ΣτΜ μεγάλος Γάλλος συγγραφέας, ποιητής και δοκιμιογράφος), έλεγε ότι «πρέπει πάντα να βλέπεις αυτό που βλέπεις: το να μην κατανοείς τι διακρίνει βαθιά την Ευρώπη από τη Δύση ισοδυναμεί πραγματικά με το να μην βλέπεις τίποτα». Η Δύση σήμερα είναι ένα παλιό, ξεφούσκωτο μπαλόνι, και μάλιστα μάλλον βρώμικο. Όπως είχα προβλέψει πριν από σαράντα χρόνια, η άνοδος των χωρών αυτού που κάποτε ονομαζόταν «Τρίτος Κόσμος» θα επιταχύνει, ελπίζω, την πτώση της, μια απαραίτητη προϋπόθεση για τη μετάβαση από έναν μονοπολικό Νόμο της Γης, σε μια διεθνή τάξη που βασίζεται στην πολλαπλότητα των λαών και των πολιτισμών. Είμαστε Ευρωπαίοι, σίγουρα όχι Δυτικοί!
ÉLÉMENTS: Γράφετε ότι η άνοδος του Trump στην εξουσία, δεν είναι ένα ένα απλό επεισόδιο, αλλά μια «επανάσταση». Σε ποιο βαθμό αυτή η δεύτερη θητεία επιβεβαιώνει, ή αντιθέτως περιπλέκει, την παραδοσιακή άποψη της «Νέας Δεξιάς» για τις Ηνωμένες Πολιτείες ως τον «καλύτερο εχθρό» της Ευρώπης;
ALAIN DE BENOIST: Η άφιξη του Donald Trump είναι ένα γεγονός, πρώτα και κύρια, επειδή είναι ένας εκρηκτικός και απρόβλεπτος χαρακτήρας. Είναι ένα παρανοϊκό, εγωκεντρικό και κατά καιρούς παραληρηματικό άτομο. Η μόνη του αξία (και αυτό ακριβώς είναι η «επανάσταση») είναι ότι είπε δυνατά, χωρίς δισταγμό, αυτό που οι προκάτοχοί του προσπάθησαν να κρύψουν: Ο Trump δεν κρύβει τις ιμπεριαλιστικές του φιλοδοξίες πίσω από τον συμβατικό λόγο της ανθρωπιστικής ηθικής («ελευθερία και δημοκρατία»), αντίθετα τις διακηρύσσει ανοιχτά. Και επειδή για αυτόν η πολιτική περιορίζεται σε εμπορικές συμφωνίες, συμπεριφέρεται σαν παίκτης του Μονοπωλίου: «τη Λωρίδα της Γάζας, τη Γροιλανδία, τον Καναδά, θα τα πάρω όλα…!». Φυσικά, έχει λάβει και κάποιες (δραστικές) αποφάσεις που μπορούν να εγκριθούν και αντιλαμβάνομαι ότι κάποιοι στη δεξιά πλευρά θα ήθελαν να τις δουν να εφαρμόζονται και σε αυτή την πλευρά του Ατλαντικού. Το πρόβλημα είναι ότι ο Trump μισεί την Ευρώπη και τους Ευρωπαίους και δεν χάνει ποτέ την ευκαιρία να το πει, υποστηρίζοντας πάνω απ’ όλα ότι οι Ευρωπαίοι (είτε είναι ο Macron, ή ο Pedro Sánchez είτε η Meloni) δεν τον υπακούον αρκετά. Ο Trump θέλει να «αποκαταστήσει το μεγαλείο στην Αμερική», δεν έχει τίποτα να κερδίσει από την επιστροφή του μεγαλείου της Ευρώπης. Γι’ αυτό, ακόμα κι αν κάποιος ήθελε να κάνει όπως αυτός, θα έπρεπε να το κάνει εναντίον του.
ÉLÉMENTS: Ο τίτλος «Οι Καλύτεροι Εχθροί μας» θυμίζει τόσο τον στρατιωτικό ιμπεριαλισμό, όσο και την ήπια ισχύ και την πολιτισμική ομογενοποίηση. Ποια αμερικανική μορφή επιρροής πιστεύετε ότι είναι πιο επικίνδυνη για την ευρωπαϊκή ταυτότητα σήμερα: η οικονομική, η στρατιωτική ή η αποικοποίηση του φανταστικού;
ALAIN DE BENOIST: Πιθανώς το τελευταίο, επειδή είναι αυτό που μας κατακλύζει περισσότερο κάθε μέρα. Η στρατιωτική επιρροή μειώνεται (το ΝΑΤΟ ζει τις τελευταίες του στιγμές) και η οικονομική επιρροή δεν είναι αποκλειστικά αμερικανική. Αυτό που είναι πιο εντυπωσιακό σήμερα είναι ότι ο Trump δεν θέλει πλέον να έχει συμμάχους. Οι Ευρωπαίοι το ανακαλύπτουν αυτό με την ίδια απογοήτευση, όπως και οι μοναρχίες του Κόλπου, οι οποίες συνειδητοποιούν ότι οι αμερικανικές βάσεις που έχουν επιτρέψει να εγκατασταθούν στο έδαφός τους τις καθιστούν στόχους, χωρίς να μπορούν να εξασφαλίσουν την παραμικρή προστασία. Αναμφίβολα γνωρίζετε τα λόγια του Henry Kissinger: «Μπορεί να είναι επικίνδυνο να είσαι εχθρός της Αμερικής, αλλά το να είσαι φίλος της είναι μοιραίο». Αυτό ακριβώς το έχουμε δει να συμβαίνει, από το Νότιο Βιετνάμ μέχρι το Αφγανιστάν. Αυτό είναι που μπορεί να ανακαλύψει το Ισραήλ σε λίγα χρόνια. Για πάνω από μισό αιώνα, δεν έχουμε σταματήσει ποτέ να προειδοποιούμε για την «αμερικανική ομπρέλα», την οποία οι Ευρωπαίοι ήλπιζαν, παρά όλα τα στοιχεία, ότι θα τους προστάτευε από τους «κακούς Ρώσους». Σήμερα συνειδητοποιούμε ότι η ομπρέλα τρυπήθηκε και ότι οι Αμερικανοί δεν θα ρισκάρουν ποτέ να θυσιαστούν για να μας σώσουν. Το μόνο που μένει είναι να αποδεχτούμε τις συνέπειες.
ÉLÉMENTS:: Υπό το πρίσμα των εγγράφων που συλλέχθηκαν σε αυτό το τεύχος του «Éléments» και των τρεχουσών αναταραχών, πιστεύετε ακόμη ότι μια πραγματική και ισορροπημένη συμμαχία μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών είναι εφικτή, ή μήπως είναι πλέον απαραίτητο να σκεφτούμε με τους όρους μιας πιο ριζοσπαστικής στρατηγικής και μιας πολιτιστικής αποστασιοποίησης;
ALAIN DE BENOIST:: Η απάντηση προφανώς περιέχεται στην ίδια την ερώτηση. Οποιαδήποτε συμμαχία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, μπορεί μόνο να είναι επιβλαβής για την Ευρώπη. Δεδομένης της τρέχουσας κατάστασης, μια τέτοια συμμαχία είναι πλέον σχεδόν αδύνατη, καθώς ο διατλαντικός δεσμός έχει ήδη διακοπεί (με πρωτοβουλία της Ουάσιγκτον). Άλλωστε σε τι θα μπορούσε να βασίζεται; Οι εικασίες για μια πιθανή συγγένεια καταγωγής, δεν οδηγούν πουθενά: σκεφτείτε απλώς πόσο η ιστορία έχει μετατρέψει τους Γερμανούς και τους Αγγλοσάξονες σε λαούς με αντίθετες νοοτροπίες ( μια αντίθεση που έχει διατυπωθεί από περισσότερους από έναν συγγραφείς, από τον Spengler και τον Schmitt μέχρι τον Sombart), παρόλο που και οι δυο προέρχονται από την ίδια γερμανική ρίζα. Εκτός από τα εμπορεύματά της, η Αμερική μας στέλνει εδώ και δεκαετίες μια νεοφεμινιστική μισανδρία, τη θεωρία του φύλου, τα Gay Pride, την «κουλτούρα ακύρωσης», τις ανοησίες της «αποδόμησης» και ούτω καθεξής. Το καλύτερο για την Αμερική θα ήταν να σταματήσει να προσπαθεί να υπαγορεύει στον κόσμο και να επικεντρωθεί στα δικά της προβλήματα, τα οποία σίγουρα δεν είναι ασήμαντα. Το καλύτερο για την Ευρώπη είναι να εδραιωθεί ως μια αυτόνομη δύναμη, ένα χωνευτήρι του δικού της πολιτισμού και κουλτούρας. Ευρώπη ή χάος.
