Κυριακή 21 Ιουνίου 2026

Ο Κωστής Παλαμάς, ο Φασισμός και ο Εθνικόφρων Σοσιαλισμός

Ο Φασισμός είνε το βάρβαρον όνομα της πατριδολατρίας, την οποίαν εξήρεν ο Πλάτων
Κωστής Παλαμάς (εφ. «Εμπρός», 18.11.1922)

Όλα δικά τους τα θέλουν οι μπολσεβίκοι. Θέλουν ακόμη και αριστερό τον Κωστή Παλαμά, ο οποίος αποκαλούσε τους κομμουνιστές «λύκους και δολοφόνους». Στην πραγματικότητα στην διάρκεια του μεσοπολέμου ο Κωστής Παλαμάς υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής των εθνικιστικών κινημάτων της Ευρώπης. Από το 1923 ακόμη έγραφε άρθρα υπέρ του εθνικόφρονος σοσιαλισμού όπως αποκαλούσε τον εθνικοσοσιαλιστικό κόμμα της Γερμανίας.

Το άρθρο του Παλαμά με τον τίτλο «Εθνικόφρων Σοσιαλισμός», (εφ. «Εμπρός», 2.8.1923) εκφράζει πράγματι την συμπάθεια του Παλαμά προς ένα κίνημα το οποίο συνταίριαζε τότε σε «οξύμωρο σύμπλεγμα» δύο αντίρροπες πολιτικές κατευθύνσεις, την «πατριδολατρία» και τον «σοσιαλισμό».

Η προσοχή του ποιητή στρέφεται ειδικά στην προσωπικότητα του Χίτλερ, «όστις αντιτίθεται εις τον ορθόδοξον σοσιαλισμόν, τον πρεσβεύοντα την άρνησιν και καταφρόνησιν των πατρίδων». Ολόκληρο το άρθρο:

Εἰς τήν βαυαρικήν Γερμανίαν κατά τήν ὥραν ταύτην ἀναβράζει καί διατελεῖ εἰς ὀργασμόν ἐπικίνδυνον διά τήν τήρησιν ἐκεῖ τῆς κρατούσης τάξεως, ὁ λεγόμενος «Ἐθνικόφρων Σοσιαλισμός». Αἰσθάνομαι,συγκίνησιν ἰδιάζουσαν πρός τά ὀξύμωρα ταῦτα συμπλέγματα ὀνομάτων,δηλωτικά ὑμεναίων, ἀνταποκρινομένων πληρέστερον πρός τήν κατά βάθος πολυσύνθετον καί περίπλοκον φύσιν τῶν μεγάλων ἰδεῶν. Δοξάζω ὅτι καί τά περισσότερον ἀντίθετα καί ὡς ἀδιάλλακτα κρινόμενα φαινόμενα εἶνε ἐπιδεκτικά προσεγγίσεων καί συμφιλιώσεων τότε τό ἰδανικόν τό ὁποῖον,ἀπό τινός ἀπόψεως, οὐδέποτε πραγματοποιεῖται, – διότι τότε παύει νά εἶναι ἰδανικόν – δύναται ἐξ ἄλλου μέ τήν συναλλαγήν αὐτήν νά ἐκπληρώσῃ ἀποτελεσματικώτερον τόν προορισμόν του καί νά ἐφαρμοσθῇ συμφωνώτερον πρός τάς ἀπαιτήσεις τῆς ζωῆς, τῆς ὁποίας θεμελιώδες γνὠρισμα εἶναι ἡ πολλαπλότης. Εἶς μέγας ποιητής ὠνόμασε τήν Ἀφροδίτην τῆς Μήλου σύμβολον τοῦ ἰδανικοῦ,καθώς ἀνευρέθη μετά αἰῶνας,χωρίς χέρια, διότι λέγει, κάι ἡ ἰδέα στερεῖται χειρῶν : δέν ἐναγκαλίζεται τίποτε. Ἀλλά δέν πρέπει νά λησμονῶμεν ὅτι πρίν εἰς ἡμᾶς περιέλθη σύντομα,ἡ ἰδεώδης δι᾿ἡμᾶς Ἀφροδίτη,καθώς ἐξῆλθε τῶν χειρῶν τοῦ πλάστου της,εἶχε τάς χείρας της ἀρτίας,ὡραίας καί περιεπτύσσετο μέ αὐτάς κι᾿ἐκράτει. Διά νά ἐπανέλθω εἰς τό κύριον θέμα μου: τοῦ πατριδολάτριδος τούτου σοσιαλισμοῦ, ὅστις ἀνττίθεται εἰς τόν ὀρθόδοξον σοσιαλισμόν,τόν πρεσβεύεοντα τήν ἄρνησιν καί τήν καταφρόνησιν τῶν πατρίδων, -ὡς μεγαλοπράγμων ἱδρυτής ἀναγνωρίζεται ὁ αὐστριακός τήν ἐθνικότητα Ἀδόλφος Χίτλερ. Ὀλίγιστα ἔτη  ἔφθασαν διά νά ἀνέλθη εἰς τήν περιωπήν ταύτην ἀπό βίου ἀσήμου. Πρό τριῶν μόλις ἐτῶν ἀπηγγέλλετο τόν κοσμηματογράφον. Ἐπένετο.Ἐκέρδιζε μόλις ὅσα ἔφθαναν διά νά μή ἀποθάνη τῆς πείνης. Αλλά κάποιον πῦρ ἐσώψυχον τόν ὑπεστήριξε καί τόν ἐζωογόνει. Τό δαιμόνιον τῆς ῥητορικῆς. Τά πρῶτα του κηρύγματα παρεῖχεν ἐπί πληρωμῇ εἰς αἰθούσας ἀποκέντρων ζυθοπωλείων. 

Σήμερον εἶνε ἠγέτης κόμματος τό ὁποῖον ἀπό ἄκρους εἰς ἄκρον συγκλονίζει τήν Βαυαρίαν. Ὁ λόγος του γοητεύει. Τό δημοσιογραφικόν του ὄργανον ἔχει μεγάλην δύναμιν. Εἶνε ὁ μεταφυτευτής τοῦ φασισμοῦ καί διαρρυθμιστής τπου ἐπί τό γερμανικώτερον. Συνεχίζει τόν Μουσσολίνι. Ἐνθυμίζει τόν Παῦλον Δερουλάδι* τὀν μέγα Γάλλον πατριώτην τόν διάσημον Πρόεδρο τοῦ « Πατριωτικοῦ Συνδέσμου» καί κήρυκα τῆς ἀντεκδικήσεως, τῆς ἀνταποδόσεως. Παραβάλλεται ἀκόμη πρός κάποιον ἄλλον φημισμένον ὀμοεθνή του, τόν Λούεγγερ**, τόν ἱδρυτή τοῦ Χριστιανικοῦ σοσιαλιστικοῦ κόμματος. Δέν εἶναι ἁπλῶς μόνον ἀρχηγός τοῦ ἐθνικόφρωνος σοσιαλισμοῦ,εἶνε ἡ ψυχή του καί ἡ δύναμίς του ἡ κινητἠριος ! 

Ἀπό τῆς Αὑστρἰας μετοικίσας εἰς τήν Γερμανίαν ὑπηρέτισεν στόν Γερμανικό Στρατόν καί διεκρίθει κατά τόν πόλεμον διά τήν ἀνδρείαν του καί τήν ἐξαίρετον διαγωγἠν του. Μέ ὅλην τήν ταπεινή καταγωγήν του καί τήν πτωχείαν του ἐσπούδασεν, αὐτοδίδακτος, ἐμελέτησεν, ἀπέκτησε πλῆθος γνώσεων. Περατωθέντος τοῦ πολέμου  ἂφιέρωσεν ὅλας του τάς δυνάμεις εἰς τόν μέγα σκοπόν, τήν ἀνόρθωσιν τῆς ἐκπεσούσης, καθώς πιστεύει, πατρίδος του. Συνήρπασε τόν ἐργατικόν κόσμον μέ τήν ζέσιν τῆς εὐγλωττίας του,ἀλλά τό μυστήριον τῆς ἐπιτυχίας του ἔγκειται εἰς τό ὅτι ἐγεννήθη διά νά κυριαρχῇ. Κυβερνήτης. Οἱ “Καιροί τοῦ Λονδίνου ” τόν  ἀπεικόνιζον πρό τινός,εἰς χαρακτηρισμόν ὄχι πολύ συμπαθῆ, κοντόχονδρον, σκαιόν εἰς τά ἐκφράσεις του, ὂξύτατον,ὑβριστήν,καταφερόμενον ὑλακτοῦντα κατά τῶν δημοκρατικῶν,τῶν ἀλλοδαπῶν,τῶν ἑβραίων,τῶν κερδοσκόπων,τῶν πολιτευομένων. Στρέφεται ἡ ἐπίθεσίς του ἐν ταυτῷ κατά τῶν ἀστῶν, τῶν κεφαλαιούχων καί κατά τῶν μπολσεβικιστῶν ἐργατῶν. Κάτω ὁ ἀσυλλόγιστος μουχλιασμένος νοικοκύρης,κάτω ὁ τρομοκρατικός, ὁ ὁλέθριος κομμουνισμός.  

Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι ὁ λόγος του γοητεύει. Διαλέγεται καθ᾿ἑκάστην δημόσια εἰς μίαν αἴθουσαν τῶν ἀναριθμήτων ζυθοπωλείων τοῦ Μονάχου. Πολύ πρό τῆς ταχθείσης ὥρας ἡ αἴθουσα ὑπερπλήρης. Οἱ ἀκροαταί του,στοιχεῖα ἑτερογενῆ ἐξ ὅλων τῶν τάξεων. Ἐργάται, χειρωνάκτες,βιομήχανοι, ἔμποροι,σπουδασταί, καθηγηταί, καλλιτέχναι, ἀξιωματοῦχοι, ἀξιωματικοί ἀπόστρατοι, γυναῖκες τοῦ λαοῦ, τοῦ ἐλαφροῦ κόσμου, τῆς καλῆς ἀστικῆς κοινωνίας,δεσποινίδες ὑπάλληλοι καταστημάτων. Στρατιά ὡργανωμένη νέων ἐθνικοφρόνων σοσιαλιστῶν, ἐκτελεῖ καθήκοντα ἀστυνομικά, ἐπιβλέπει τήν τάξιν, Κυκλοφορει ἡ μπῦρα, ὁ καπνός θολώνει τήν ἀτμόσφαιραν. Τήν αἴθουσαν διακοσμοῦν σημαίαι μέ λευκῶν σταυρῶν ἐμβλήματα καί διαγράμματα ἀνθρωπίνων κρανίων.Τέλος ἐμφανίζεται ὁ ῥήτωρ. Ἀνέρχεται τό βῆμα. Ραγδαῖα χειροκροτήματα τόν ὑποδέχονται. Ἡ φωνἠ του δέν εἶναι πολύ δυνατή ἀλλά εὔηχος καθαρώτατη  καί ἀπώτατοι καθήμενοι δέν χάνουν συλλαβήν. Ὁμιλεῖ τά γερμανικά καθαρά καί αὐτά χωρίς διαλεκτικόν τόνον εἰς τήν προφοράν του. Ἡ εὐγλωττεία του ἐξαιρετική. Ζυγιάζει τάς λέξεις, τάς τοποθετεῖ πρεπόντως. Δέν ἐπαναλαμβάνει, δέν πολιλλογεῖ. Τηρεῖ αὐστηράν ἀλληλουχίαν εἰς τάς περιόδους του. Αἱ φράσεις του συνοδευόμεναι μέ κινήματα ἔντονα τῆς δεξιᾶς χειρός, τινάζονται ὡς μύδροι,ἐξακοντίζονται πυροτεχνήματα. Σοβαρεύεται, εἰρωνεύεται, ἀρέσκεται εἰς τάς ἐπιδεικτικάς ἀντιθέσεις, εἶνε καυστικός, ἐπιγραμματικός, χαριτολόγος. Ὁ ἦχος τοῦ λόγου του διαδοχικῶς βροντώδης, θωπευτικός, αὐστηρός, περιγελαστικός.  Κατακτᾷ ταχέως τούς ἀκροατές του. Ὄχι σπανίως, τούς παρασύρει εἰς ἐνθουσιασμόν φρενητιώδη. Εἷς αὐτήκοος τῶν ρητορικῶν θριάμβων τοῦ Χίτλερ ἔγραφε προσφάτως εἰς ἕν τῶν ἐγκρίτων περιοδικῶν τῆς Εὐρώπης ὅτι διά νά ἀντιληφθῇ τις ὁποία δύναμις ἑδρεύει εἰς τόν ἀνθρώπινον λόγον θά ἔπρεπε νά ἴδῃ πώς οἱ βαυαροί τοῦ Μονάχου,οἱ ἐκ φύσεως εἰρηνικοί καί φλεγματικοί,ἀκροῶνται ἑνός λόγου τοῦ Χίτλερ. Οἱ παγετῶνες μεταβαλλονται εἰς ἡφαίστεια. Κάποτε διακόπτεται ὁ ρήτωρ, οἱ διακόπτοντες, ἀκίνδυνοι, παίζουν, εὐφυολογοῦν. Ἀλλοίμονον εἰς ἐκεῖνον ὁστις ἀποπειραθεῖ νά βάλῃ ἐμπόδια εἰς τόν δρόμον τοῦ ρήτορος, διακόπτων. Συλλαμβάνεται, ξυλοκοπείται, ἀποδιώκεται διά τῆς βίας. Ὅτε ὁ ρήτωρ κατέρχεται τοῦ βήματος συνοδεὐεται ἀπό χειροκροτήματα καί ζητοκραυγάς μέχρι τῆς ὁδοῦ. 

Εἰς τόν Ἀδόλφον Χίτλερ ἐπιφυλάσσεται ἡ μοῖρα τῶν οἰκοδόμων κυβερνητῶν ἤ θά παρέλθη ὡς μετέωρον καί ὡς ἄνθος τοῦ ἀγροῦ θά ἐξανθήση ἡ ἐπιβολή του ; Ὅ,τι κι.ἄν ἡ μοῖρα τοῦ ἐπιφυλάττει μάχεται ὑπέρ ἰδανικοῦ σοφώτατα διαρρυθμισμένου. Τό μέλλον ἴσως ἀνήκει εἰς τόν σοσιαλισμόν τόν ἀνορθοῦντα καί ἐνισχύοντα τήν ἰδέαν τῆς πατρίδος, χωρίς τήν ὁποίαν σωτηρίαν δέν ὑφίσταται

ΠΗΓΗ: xrisiavgi.com

Uriah Heep - Lady in Black (1971)

Σάββατο 20 Ιουνίου 2026

Είναι ρατσιστές οι Ζουλού; (ΦΩΤΟ - ΒΙΝΤΕΟ)

  

Οι γηγενείς στη Νότιο Αφρική έχουν δικαίωμα να διαδηλώνουν κατά της λαθρομετανάστευσης. Εμείς όχι.

Παναγιώτης Λιάκος

Φίλος της στήλης είναι χομπίστας «αφρικανολόγος». Για λόγους που δεν έχει εξηγήσει (ακόμη) επαρκώς παρακολουθεί με έντονο ενδιαφέρον όσα συμβαίνουν στην πλούσια ήπειρο με το αφιλόξενα ζεστό κλίμα. Εχθές έστειλε μια σειρά από φωτογραφίες και βίντεο*, οι οποίες δείχνουν πόσο πολύ ενοχλεί την καθημερινότητα των Ζουλού η «εισβολή» (έτσι την αποκαλούν) στη Νότιο Αφρική λαθρομεταναστών από άλλες αφρικανικές χώρες (αλλά και από το Πακιστάν).

ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΔΩ

ΠΡΟΔΟΤΕΣ! - Ανακοίνωση ΕΠΚ ΙΕΡΟΣ ΛΟΧΟΣ

  

Κοιτάξτε το καλά αυτό το βίντεο:

Δεν βλέπετε απλά σίδερα να κόβονται. Βλέπετε τον ιδρώτα γενεών να γίνονται παλιοσίδερα. Βλέπετε την δημόσια περιουσία να γίνεται παλιοσίδερα. Ο κάθε Έλληνας έχει δικαίωμα να ρωτήσει. Ακόμα κι αν αυτός ο εξοπλισμός έπρεπε να αποσυρθεί, γιατί αυτή η εικόνα καταστροφής; 

Γιατί τόση βιασύνη να εξαφανιστεί κάθε ίχνος μιας παραγωγικής Ελλάδας; Δεν μπορούσε να αξιοποιηθεί; Να διατηρηθεί ως στρατηγικό απόθεμα; Να παραμείνει διαθέσιμος εξοπλισμός σε περίπτωση που η Πατρίδα τον χρειαστεί ξανά; Να ανακυκλωθεί οργανωμένα;

Σήμερα πληρώνουμε πανάκριβο ρεύμα αφού στέλνουμε τον λυχνίτη μας στους Σκοπιανούς και τον αγοράζουμε ως ηλεκτρικό ρεύμα...Σήμερα η Ελλάδα εξαρτάται όλο και περισσότερο από εισαγωγές ρεύματος...Σήμερα ακούμε συνεχώς για ενεργειακή κρίση...Και την ίδια ώρα βλέπουμε να διαλύονται υποδομές που χτίστηκαν με τα χρήματα και τις αγωνίες του Ελληνικού Λαού. Γιατί;

Για χρόνια μας μιλούσαν για "πράσινη μετάβαση", για "προστασία του περιβάλλοντος" και για "βιώσιμη ανάπτυξη". Και σήμερα ο Ελληνικός Λαός βλέπει βουνά από μέταλλο να καταλήγουν στην καταστροφή και αναρωτιέται,

Πού είναι η περιβαλλοντική ευαισθησία;

Πού είναι η λογική της επαναχρησιμοποίησης και της ανακύκλωσης;

Πού είναι η διαφάνεια;

ΑΠΑΙΤΟΥΜΕ πλήρη ενημέρωση για το κόστος αυτών των εργασιών.

ΑΠΑΙΤΟΥΜΕ να δοθούν στη δημοσιότητα όλες οι αποφάσεις που οδήγησαν στην αποξήλωση αυτού του εξοπλισμού.

ΑΠΑΙΤΟΥΜΕ απόλυτη διαφάνεια για το τι ανακυκλώθηκε, τι πουλήθηκε, τι καταστράφηκε και ποιος ωφελήθηκε οικονομικά από αυτή τη διαδικασία.

ΑΠΑΙΤΟΥΜΕ έναν σοβαρό εθνικό ενεργειακό σχεδιασμό που να υπηρετεί την Ελλάδα και όχι πρόσκαιρες πολιτικές σκοπιμότητες.

Γιατί όταν μια χώρα γκρεμίζει ό,τι παρήγαγε πλούτο, εργασίες και ενεργειακή ισχύ, τότε η εξουσία χρωστά εξηγήσεις στον Λαό.

Γραφείο Τύπου ΕΠΚ ΙΕΡΟΣ ΛΟΧΟΣ

Παρασκευή 19 Ιουνίου 2026

Ροζέ Γκαρωντύ: ο ασυμβίβαστος και «αιρετικός» φιλόσοφος - VIDEO

  

του Λ. Αλεξάνδρου

Ο Ροζέ Γκαροντύ (Roger Garaudy) υπήρξε μία από τις πλέον αμφιλεγόμενες αλλά και επιδραστικές προσωπικότητες της γαλλικής διανόησης του 20ού αιώνα. Φιλόσοφος, θεωρητικός του μαρξισμού, αγωνιστής της αντίστασης κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, πολιτικός και αργότερα προσήλυτος στο Ισλάμ, διέγραψε μια πορεία γεμάτη ιδεολογικές μετατοπίσεις, συγκρούσεις και δημόσιες αντιπαραθέσεις. Διετέλεσε βουλευτής, αντιπρόεδρος της Γαλλικής Εθνοσυνέλευσης και γερουσιαστής, ενώ για δεκαετίες συγκαταλεγόταν στους σημαντικότερους θεωρητικούς του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματος.

Γεννήθηκε το 1913 στη Μασσαλία και απεβίωσε στις 13 Ιουνίου 2012 στο Παρίσι. Ο πατέρας του ήταν άθεος και η μητέρα του καθολική. Ο ίδιος εγκατέλειψε νωρίς τον καθολικισμό και σε ηλικία δεκατεσσάρων ετών προσχώρησε στον προτεσταντισμό, γεγονός που προμήνυε ήδη το έντονο ενδιαφέρον του για τα θρησκευτικά και φιλοσοφικά ζητήματα.

Από το 1931 σπούδασε φιλοσοφία στα πανεπιστήμια της Μασσαλίας, της Αιξ-αν-Προβάνς, του Στρασβούργου και του Παρισιού. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του ασπάστηκε τον μαρξισμό και το 1933 εντάχθηκε στο Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα (PCF), στο οποίο έμελλε να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο για περισσότερες από τρεις δεκαετίες.

Με την έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου συμμετείχε στην Αντίσταση κατά της γερμανικής κατοχής. Συνελήφθη από το καθεστώς του Βισύ και μεταφέρθηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στην Αλγερία, όπου παρέμεινε κρατούμενος επί 33 μήνες. Η εμπειρία αυτή σημάδεψε βαθιά την πολιτική και ιδεολογική του διαμόρφωση.

Μετά την απελευθέρωση της Γαλλίας αναδείχθηκε σε μία από τις σημαντικότερες μορφές του κομμουνιστικού κινήματος. Έγινε μέλος της Κεντρικής Επιτροπής και αργότερα του Πολιτικού Γραφείου του κόμματος, ενώ παράλληλα αναπτύχθηκε ως κορυφαίος θεωρητικός του γαλλικού μαρξισμού. Διηύθυνε το Κέντρο Μαρξιστικών Σπουδών στο Παρίσι, καθώς και την επιθεώρηση «Κομμουνιστικά Τετράδια», ενώ δίδαξε σε διάφορα πανεπιστήμια, μεταξύ των οποίων και το Πανεπιστήμιο του Κλερμόν, όπου ήρθε σε σύγκρουση με τον Μισέλ Φουκώ.

Το 1953 παρουσίασε στη Σορβόννη τη διδακτορική του διατριβή με τίτλο «Η υλιστική θεωρία της γνώσεως», ενώ τον Μάιο του 1954 στη Μόσχα ανακηρύχθηκε διδάκτορας φιλοσοφικών επιστημών με τη διατριβή «Το πρόβλημα της ελευθερίας και της αναγκαιότητας υπό το φως του μαρξισμού».

Ωστόσο, μετά την αποσταλινοποίηση του 1956 συγκρούστηκε με τον Λουί Αλτουσέρ, υποστηρίζοντας την επαναφορά του ανθρωπιστικού στοιχείου στην ερμηνεία του μαρξισμού.

Παράλληλα ακολούθησε σημαντική πολιτική σταδιοδρομία. Διετέλεσε βουλευτής από το 1945 έως το 1958 και γερουσιαστής από το 1959 έως το 1962, ενώ ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1950 είχε αναδειχθεί στον κυριότερο θεωρητικό εκφραστή του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματος.

Η οριστική ρήξη του με το Κομμουνιστικό Κόμμα ήρθε μετά τα γεγονότα του 1968. Ο Γκαρωντύ καταδίκασε δημόσια την εισβολή της Σοβιετικής Ένωσης στην Τσεχοσλοβακία και άσκησε κριτική στις σταλινικές πρακτικές, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις στην ηγεσία του κόμματος. Τον Φεβρουάριο του 1970 καθαιρέθηκε από το Πολιτικό Γραφείο και τον Μάιο του ίδιου έτους διαγράφηκε οριστικά.

Η τελευταία του σημαντική παρέμβαση ως κομματικό στέλεχος καταγράφηκε στο 19ο Συνέδριο του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματος και αργότερα συμπεριλήφθηκε στο ντοκιμαντέρ του Κρις Μαρκέρ «Le fond de l’air est rouge» («Το βάθος του ουρανού είναι κόκκινο»). Η απομάκρυνσή του από το κόμμα προκάλεσε αίσθηση, ιδιαίτερα επειδή στο παρελθόν είχε υπερασπιστεί τη σοβιετική επέμβαση στην Ουγγαρία. Η Σοβιετική Ένωση αντιμετώπισε τη μεταστροφή του με έντονη δυσφορία, φτάνοντας στο σημείο να εκδώσει βιβλίο με τίτλο «Ο αποστάτης Γκαρωντύ».

Παρά τη ρήξη του με τον σοβιετικό κομμουνισμό, παρέμεινε μέχρι το τέλος της ζωής του αμετακίνητος επικριτής του καπιταλισμού. Στους κομματικούς κύκλους ήταν γνωστός με το προσωνύμιο «Καρδινάλιος», εξαιτίας του διαρκούς ενδιαφέροντός του για τα θρησκευτικά ζητήματα και της ιδιότυπης πνευματικής του διαδρομής.

Το 1982 ασπάστηκε το Ισλάμ, υιοθετώντας το όνομα Ragaa. Η μεταστροφή αυτή σηματοδότησε και μια νέα περίοδο στη δημόσια παρουσία του, κατά την οποία ανέπτυξε έντονη κριτική απέναντι στον σιωνισμό, στο κράτος του Ισραήλ και στη δυτική πολιτική στη Μέση Ανατολή.

Η κορύφωση αυτής της πορείας ήρθε το 1996 με την έκδοση του βιβλίου «Οι Θεμελιώδεις Μύθοι της Ισραηλινής Πολιτικής». Στο έργο αυτό αναπτύσσει θέσεις και επιχειρήματα ιστορικού αναθεωρητισμού τα οποία αμφισβητούσαν τις συμβατικές ιστορικές ερμηνείες σχετικά με το Ολοκαύτωμα. Οι απόψεις αυτές προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις σε πολιτικούς, ακαδημαϊκούς και κοινωνικούς κύκλους, τόσο στη Γαλλία όσο και διεθνώς.

Η υπόθεση κατέληξε στις δικαστικές αίθουσες, έπειτα από προσφυγές ιουδαϊκών οργανώσεων. Το 1998 ο Γκαροντύ καταδικάστηκε βάσει του νόμου Γκαισσό για υποκίνηση φυλετικού μίσους και αμφισβήτηση εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας. Του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης με αναστολή, πρόστιμο 240.000 φράγκων και απαγόρευση κυκλοφορίας του βιβλίου στη Γαλλία. Την υπεράσπισή του ανέλαβε ο γνωστός δικηγόρος Ζακ Βερζέ.

Η καταδίκη του προκάλεσε έντονες συζητήσεις. Οι επικριτές του τον κατηγόρησαν για αντισημιτισμό και ιστορικό αναθεωρητισμό, ενώ οι υποστηρικτές του έκαναν λόγο για περιορισμό της ελευθερίας της έκφρασης.

Την ίδια περίοδο ο Γκαροντύ απέκτησε σημαντική απήχηση σε τμήματα του αραβικού και ισλαμικού κόσμου. Έλαβε δημόσιους επαίνους και τιμητικές διακρίσεις από πολιτικές και θρησκευτικές προσωπικότητες της Μέσης Ανατολής, ενώ το 2002 τιμήθηκε από τον Μουαμάρ Καντάφι.

Η προσέγγισή του με τον ισλαμικό κόσμο είχε ξεκινήσει ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1970, όταν υποστήριξε την Ισλαμική Επανάσταση του Αγιατολάχ Χομεϊνί στο Ιράν. Παράλληλα ανέπτυξε σχέσεις με πολιτικούς και θρησκευτικούς παράγοντες του αραβικού κόσμου, γεγονός που ενίσχυσε τη δημοτικότητά του στην περιοχή, αλλά συνέβαλε στην περαιτέρω αποστασιοποίησή του από τη δυτική ακαδημαϊκή κοινότητα.

Κατά τα τελευταία χρόνια της ζωής του διατύπωσε επίσης την άποψη ότι οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στις Ηνωμένες Πολιτείες αποτέλεσαν αποτέλεσμα αμερικανικής προβοκάτσιας, θέση που προκάλεσε νέες αντιδράσεις και επικρίσεις.

Στα απομνημονεύματά του με τίτλο «Mon tour du siècle en solitaire» αυτοπαρουσιάζεται ως ένας διανοούμενος που ακολούθησε μοναχική πορεία, παραμένοντας πιστός σε σταθερές αρχές, παρά τις ιδεολογικές μετατοπίσεις που χαρακτήρισαν τη ζωή του. Το έργο αποτελεί ταυτόχρονα απολογισμό μιας μακράς διαδρομής και καταγραφή των επαφών του με πολιτικούς και πνευματικούς ηγέτες του 20ού αιώνα.

Οι επισκέψεις του στην Ελλάδα

Ο Ροζέ Γκαρωντύ διατήρησε επαφές με την ελληνική πνευματική και πολιτική ζωή, πραγματοποιώντας περισσότερες από μία επισκέψεις στη χώρα κατά τη διάρκεια της μακράς δημόσιας πορείας του.

Τον Μάιο του 1965 επισκέφθηκε την Ελλάδα ως κεντρικός προσκεκλημένος της «1ης Εβδομάδας Σύγχρονης Σκέψης», η οποία διοργανώθηκε από τον εκδοτικό οίκο «Θεμέλιο» από τις 12 έως τις 20 Μαΐου. Στο πλαίσιο της διοργάνωσης συμμετείχε ως βασικός ομιλητής και εισηγητής σε σειρά διαλέξεων με θέματα όπως «Ο μαρξισμός και η φιλοσοφία της εποχής μας», «Οι νέοι και τα προβλήματα της παιδείας» και «Μαρξισμός και αισθητική».

Οι παρεμβάσεις του προκάλεσαν έκπληξη σε τμήμα του αριστερού ακροατηρίου, καθώς ήδη διακρινόταν η προσπάθειά του να συνδυάσει τον μαρξισμό με στοιχεία θρησκευτικού και ανθρωπιστικού στοχασμού.

Σύμφωνα με σχετικές μαρτυρίες της εποχής, οι αντιδράσεις υπήρξαν έντονες, με τον συγγραφέα Στρατή Τσίρκα να παρεμβαίνει υπέρ του, επισημαίνοντας προς το ακροατήριο ότι «πρέπει να μην κάνουμε ιδεολογική τρομοκρατία».

Κατά τη δεκαετία του 1990 ο Γάλλος φιλόσοφος επανήλθε στο ελληνικό προσκήνιο με αφορμή την κυκλοφορία στα ελληνικά του βιβλίου «Οι Θεμελιώδεις Μύθοι της Ισραηλινής Πολιτικής». Την περίοδο εκείνη παραχώρησε αποκλειστική συνέντευξη στον Έλληνα δημοσιογράφο και συγγραφέα Κώστα Χατζηδάκη, η οποία προβλήθηκε από τον τηλεοπτικό σταθμό «Τηλετώρα» του αειμνήστου Γρηγόρη Μιχαλόπουλου.

Αργότερα επισκέφθηκε για δεύτερη φορά την Αθήνα, προκειμένου να συμμετάσχει στην παρουσίαση της ελληνικής έκδοσης του βιβλίου. Κατά την παραμονή του στην ελληνική πρωτεύουσα συμμετείχε σε δημόσιες εκδηλώσεις και συζητήσεις, ενώ εμφανίστηκε εκ νέου στην «Τηλετώρα», αναπτύσσοντας τις απόψεις του για τις διεθνείς εξελίξεις, τη Μέση Ανατολή και την παγκόσμια πολιτική κατάσταση.

Το συγγραφικό έργο

Ο Ροζέ Γκαρωντύ υπήρξε ένας εξαιρετικά παραγωγικός συγγραφέας. Κατά τη διάρκεια της ζωής του έγραψε περισσότερα από πενήντα βιβλία, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που εκτείνονταν από τη φιλοσοφία, τη θεολογία και την πολιτική θεωρία έως την αισθητική, την ιστορία και την κριτική του σύγχρονου πολιτισμού.
Σημαντικός αριθμός έργων του μεταφράστηκε και κυκλοφόρησε στην Ελλάδα, γεγονός που καταδεικνύει την απήχηση που είχε για αρκετές δεκαετίες σε τμήματα του ελληνικού πνευματικού χώρου.

Μεταξύ των βιβλίων του που κυκλοφόρησαν στα ελληνικά περιλαμβάνονται τα:
«Για έναν ρεαλισμό χωρίς όρια: Κάφκα – Πικάσο», εκδόσεις «Πλανήτης 70».
«Ελευθερία» (1960), εκδόσεις «Κυψέλη».
«Η μεγάλη καμπή του σοσιαλισμού» (1971), εκδόσεις ΒΙΠΕΡ / Papyros Press Ltd. Στο έργο αυτό επιχειρεί μια συνολική αποτίμηση της κρίσης του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος, αναζητώντας τα αίτια που, κατά την άποψή του, οδήγησαν στον ιδεολογικό εκφυλισμό του. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο κινεζοσοβιετικό σχίσμα, στην εισβολή στην Τσεχοσλοβακία και στις αντιφάσεις της εφαρμογής της μαρξιστικής θεωρίας στις χώρες του υπαρκτού σοσιαλισμού.
«Ολόκληρη η αλήθεια», εκδόσεις «Καμαρινόπουλος».
«Ξανακατακτώντας την ελπίδα» (1971), εκδόσεις «Βέγας». Η ελληνική έκδοση τυπώθηκε με τη συμβολή του γνωστού Γλέζου. Στο βιβλίο ο συγγραφέας αναζητά νέες προοπτικές ανανέωσης της αριστερής σκέψης και επαναδιατύπωσης του σοσιαλιστικού οράματος.
«Η άλλη διέξοδος» (1973), εκδόσεις «Ολκός».
«Η ελευθερία εν αναστολή – Πράγα 1968», έργο αφιερωμένο στα γεγονότα της Τσεχοσλοβακίας και στις συνέπειες της σοβιετικής επέμβασης.
«Καρλ Μαρξ», εκδόσεις «Ολκός», όπου επιχειρεί μια φιλοσοφική προσέγγιση του έργου και της σκέψης του Μαρξ, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον ανθρωπιστικό χαρακτήρα της μαρξικής θεωρίας.
«Οι Θεμελιώδεις Μύθοι της Ισραηλινής Πολιτικής» (1996), εκδόσεις «Νέα Θέσις», με πρόλογο του Δημητρίου Κολλάτου και μετάφραση του συγγραφέα Μάριου Βερέττα. Η ελληνική έκδοση του βιβλίου προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αντιδράσεις, όπως είχε συμβεί και στη Γαλλία, ενώ η παρουσία του ίδιου του συγγραφέα στην παρουσίασή του συγκέντρωσε σημαντικό ενδιαφέρον.
«Το πλέγμα του Μαραθώνα» (1977), ένα από τα έργα του που προκάλεσαν συζητήσεις στον ελληνικό χώρο λόγω των θέσεων που διατύπωσε για τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό. Σύμφωνα με την κριτική που άσκησε ο Σαράντος Καργάκος, ο Γκαρωντύ αντιμετώπισε αρνητικά την επίδραση της αρχαίας Ελλάδας στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής σκέψης, προβάλλοντας ως εναλλακτικό πρότυπο τους πολιτισμούς της Ανατολής. Ο Καργάκος υποστήριξε επίσης ότι ο Γάλλος φιλόσοφος προχώρησε σε αμφιλεγόμενες ερμηνείες προσώπων, γεγονότων και θεσμών της αρχαίας ελληνικής ιστορίας.
«Ο ισραηλινός σιωνισμός στο εδώλιο», εκδόσεις «Νέα Θέσις», σε μετάφραση των Σοφίας Κουτσοπούλου και Ιωάννη Σχοινά.
«ΗΠΑ: Η εμπροσθοφυλακή της παρακμής» (1999), εκδόσεις «Νέα Θέσις». Στο έργο αυτό ασκεί δριμεία κριτική στην αμερικανική εξωτερική πολιτική, στον οικονομικό φιλελευθερισμό και στην πολιτισμική επιρροή των Ηνωμένων Πολιτειών στον σύγχρονο κόσμο.
«Ο χορός στη ζωή», εκδόσεις «Ηριδανός», ένα έργο που αναδεικνύει το ενδιαφέρον του για την αισθητική, την τέχνη και τη δημιουργική έκφραση.

Η παρακαταθήκη

Η προσωπικότητα του Ροζέ Γκαρωντύ εξακολουθεί να προκαλεί έντονες συζητήσεις. Για τους υποστηρικτές του υπήρξε ένας ανήσυχος διανοούμενος που δεν δίστασε να αμφισβητήσει κυρίαρχες πολιτικές και ιδεολογικές αντιλήψεις, ακόμη και όταν αυτό είχε σοβαρό προσωπικό κόστος.

Σε κάθε περίπτωση, ο Γκαρωντύ παραμένει μια από τις πλέον χαρακτηριστικές μορφές της ευρωπαϊκής διανόησης του 20ού αιώνα. Η πορεία του, από τον προτεσταντισμό στον μαρξισμό, από τον κομμουνισμό στο Ισλάμ και από την πολιτική καταξίωση στη δημόσια απαξίωση από τους θιασώτες της «σωστής πλευράς της ιστορίας», αντανακλά τις μεγάλες ιδεολογικές συγκρούσεις και αναζητήσεις που σημάδεψαν ¨την ευρωπαϊκή σκέψη στα τέλη του περασμένου αιώνος.

Πηγή: περιοδικό ΑΝΑΚΤΗΣΗ