Ο Μετάνθρωπος έρχεται με μεγάλη ταχύτητα…

Του Ανδρέα Καψαμπέλη

• Οι μαζικές απολύσεις που ανακοινώθηκαν από την Amazon και σοκάρουν πραγματικά ως προς το μέγεθός τους δεν αποτελούν ένα μεμονωμένο επιχειρηματικό επεισόδιο, αλλά αντίθετα συνιστούν σαφή ένδειξη μιας ευρύτερης στρατηγικής που υιοθετείται πλέον από τους μεγαλύτερους τεχνολογικούς ομίλους διεθνώς. Πρόκειται για τη συστηματική αντικατάσταση ανθρώπινου δυναμικού από εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης και αυτοματοποιημένα συστήματα που προχωρά με ραγδαίο ρυθμό και αφορά τους πάντες…

• Ο πολυεθνικός κολοσσός άρχισε από χθες την απομάκρυνση άλλων 16.000 εργαζομένων, που μαζί με τις 14.000 του περασμένου Οκτωβρίου ανέρχονται περίπου στο 9% του συνολικού προσωπικού γραφείου της εταιρίας. Έτσι μένουν στον δρόμο χιλιάδες οικογένειες, που προφανώς κάθε άλλο θα είναι σε θέση να θαυμάζουν «το μέλλον» στο πλαίσιο αυτής της περίφημης «αναδομητικής στρατηγικής» γενίκευσης των εφαρμογών της ΑΙ για την «αναδιάρθρωση» και τη «βελτιστοποίηση διαδικασιών», που επικαλείται η Amazon. Όπως και να το λένε, πίσω από τη γλώσσα της εταιρικής επικοινωνίας, ωστόσο, αποκαλύπτεται μια σκληρή πραγματικότητα: η εργασία, όπως τη γνωρίζαμε, επαναπροσδιορίζεται με όρους κόστους και όχι κοινωνικής χρησιμότητας.

• Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν εισάγεται απλώς ως βοήθημα, αλλά και ως υποκατάστατο. Ρόλοι που μέχρι χθες απαιτούσαν ανθρώπινη κρίση, εμπειρία και ευθύνη περνούν σε αλγορίθμους, με μοναδικό κριτήριο την αύξηση της κερδοφορίας. Ο άνθρωπος απομακρύνεται όχι μόνο από τη φυσική παραγωγή, αλλά και από τη διοίκηση, τον έλεγχο, τη λήψη αποφάσεων.

• Ο Μετάνθρωπος, όπως εύστοχα τον χαρακτηρίζουν πολύ, έρχεται με μεγάλη ταχύτητα, αφικνείται τάχιστα και το μήνυμα είναι σαφές: ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού θεωρείται πλέον οικονομικά περιττό. Την ίδια στιγμή που οι απολύσεις γενικεύονται, τα οικονομικά μεγέθη των τεχνολογικών κολοσσών καταγράφουν ιστορικά υψηλά κέρδη. Η αντίφαση είναι προκλητική: λιγότερη εργασία, περισσότερα κέρδη, μεγαλύτερη συγκέντρωση ισχύος. Και όλα αυτά σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου οι ανισότητες διευρύνονται, η φτώχεια αυξάνεται και η ψυχική επιβάρυνση των κοινωνιών γίνεται εκρηκτική.

• Η εξέλιξη αυτή δεν είναι «μακρινή» και δεν αφορά μόνο τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αφορά και την Ευρώπη, αφορά και την Ελλάδα. Οι ίδιες τεχνολογίες, τα ίδια επιχειρηματικά μοντέλα, οι ίδιες λογικές «εξορθολογισμού» εισάγονται σταδιακά παντού, χωρίς δημόσιο διάλογο, χωρίς έλεγχο και χωρίς κοινωνική προστασία.

• Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι η ιδεολογική νομιμοποίηση αυτής της μετάβασης. Η αντικατάσταση του ανθρώπου παρουσιάζεται ως «πρόοδος», η ανεργία ως «αναγκαίο κόστος» και η πλήρης εξάρτηση από ψηφιακά συστήματα ως «ελευθερία». Στην πραγματικότητα πρόκειται για μια νέα μορφή εξουσίας: τεχνοκρατική, απρόσωπη και απολύτως συγκεντρωτική που δεν λογοδοτεί…

• Το ερώτημα δεν είναι αν η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αλλάξει τον κόσμο, αλλά ποιος θα πληρώσει το τίμημα και αν ο άνθρωπος θα έχει θέση σε αυτόν τον «βελτιστοποιημένο» κόσμο ή αν θα μετατραπεί σε στατιστικό μέγεθος προς διαγραφή. Εν τω μεταξύ, η Amazon «έκλεισε» και το τέταρτο τρίμηνο του 2025 με καθαρά κέρδη 21 δισ. δολάρια…

ΠΗΓΗ: www.dimokratia.gr

Τα πάντα ρει, πλην Ελλήνων - Η «Ελλάδα 2.0» του Κούλη Μητσοτάκη επιστρέφει στην εποχή της «βαλλίστρας»

Σύντομα εκατοντάδες σμήνη drones θα κατακλύσουν το Αιγαίο για να καταστρέψουν ό,τι πετάει, περπατάει, έρπει ή κολυμπάει, την ίδια στιγμή που οι χειριστές τους θα παίζουν τάβλι στα καφενεία της Άγκυρας

Αλκιβιάδης Κ. Κεφαλάς*

Το τουρκικό UAV Kargu-2, όπως και το αμερικανικό Perdix, λαμβάνει ομαδικές αποφάσεις επιλογής στόχων (swarm intelligence), με εξελιγμένους αλγορίθμους Τεχνητής Νοημοσύνης, χωρίς τη μεσολάβηση χειριστών. Ο σχεδιασμός, η τεχνολογική έρευνα, η ανάπτυξη και η κατασκευή ενός αντίστοιχου ρομποτικού συστήματος απαιτεί 15-20 χρόνια και 0,3-1 δισεκατομμύρια ευρώ. Εκατοντάδες αντίστοιχα προγράμματα υλοποιούνται αυτή τη στιγμή στη γειτονική χώρα, η οποία κατατάσσεται στις χώρες που διαθέτουν εναέρια ρομποτική τεχνολογία.

Για αυτούς που δεν αντιλαμβάνονται ή για αυτούς που προβαίνουν σε αγορές δαπανηρών οπλικών συστημάτων της «εποχής του χαλκού», η πραγματικότητα και η σκληρή αλήθεια υπαγορεύουν ότι σύντομα εκατοντάδες τέτοια σμήνη αυτόνομων εναέριων ρομποτικών συστημάτων θα κατακλύσουν το Αιγαίο για να καταστρέψουν ό,τι πετάει, περπατάει, έρπει ή κολυμπάει, την ίδια στιγμή που οι χειριστές τους θα παίζουν τάβλι στα καφενεία της Άγκυρας. Ο Ερντογάν από το 2000 αντιλήφθηκε ότι η ρομποτική θα αλλάξει τον κόσμο και ως έξυπνος άνθρωπος που είναι διοχέτευσε τους εθνικούς πόρους της χώρας του στην εναέρια ρομποτική.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι αν κάποιος από τους αστέρες του ελληνικού πολιτικού πανθέου θα ήταν σε θέση να αντιληφθεί και να αποφασίσει αναλόγως, ώστε η Ελλάδα να επένδυε εθνικούς πόρους σε αυτόν ή σε κάποιον αντίστοιχο τεχνολογικό τομέα για να αποκτήσει η χώρα συγκριτικό αμυντικό πλεονέκτημα. Για τους λόγους που έχουν αναλυθεί στο παρελθόν, οι πολιτικοί δεν απασχολούν τον πολύτιμο εγκέφαλό τους με τέτοιου είδους προβληματισμούς. Για αυτούς είναι αρκετά η παχυλή μισθοδοσία και τα οικονομικά προνόμια εαυτών, οικογενειών και φίλων. Κυρίως όμως είναι «αντινατιβιστές» και συνεπώς αποδέχονται ότι οι αποφάσεις για το μέλλον της χώρας δεν θα λαμβάνονται στην Αθήνα, αλλά στις πρωτεύουσες της Εσπερίας.

Εκ του αποτελέσματος, οι Έλληνες πολιτικοί είναι ανίκανοι να αναλύσουν την πληροφορία. Πόσοι μπορούν να αντιληφθούν ότι η προχωρημένη έρευνα στα αυτόνομα MAVs (micro aerial vehicles – μικρό ιπτάμενα οχήματα) συστήματα μεγέθους εντόμου θα αλλάξουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις μέσα στα επόμενα δέκα χρόνια, δοθέντος ότι ολόκληροι στρατιωτικοί σχηματισμοί θα αφανίζονται από συντονισμένες επιθέσεις τέτοιων αυτόνομων ιπτάμενων ρομποτικών μικρομηχανών;

Το κυριότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή η χώρα είναι ότι σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο αδυνατεί να προσλαμβάνει σημαντικές πληροφορίες, να τις κατανοεί και να τις αναλύει, ώστε να λαμβάνονται οι βέλτιστες αποφάσεις. Για να επιβιώσει η χώρα, χρειάζονται βαθύτατες αλλαγές στην Παιδεία, με σκοπό την καλλιέργεια της αναλυτικής και συνθετικής διανοητικής λειτουργίας. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι, παρά την εκρηκτική αύξηση της επιστημονικής και τεχνολογικής γνώσης, τα γνωστικά αντικείμενα και η μέθοδος διδασκαλίας στα ελληνικά πανεπιστήμια έχουν καθηλωθεί στην εποχή της Μεταπολίτευσης. Η πλειονότητα των καθηγητών δεν εκλέγεται αξιοκρατικά, αλλά με κομματικά κριτήρια. Οι ελάχιστοι καθηγητές που συμμετέχουν σε κάποια αμυντικά προγράμματα εργάζονται σε συνθήκες κρυφού σχολειού.

Η διεπιστημονικότητα, που είναι το ιερό δισκοπότηρο της σύγχρονης επιστήμης, είναι άγνωστη λέξη στην Ελλάδα. Πριν από μερικά χρόνια διεπιστημονική ερευνητική πρόταση υποβλήθηκε στο ΕΛΙΔΕΚ. Το θέμα ήταν η πρόληψη της μετάστασης του καρκίνου του παχέος εντέρου, μέσω ανάλυσης εικόνων μικροσκοπίου ατομικών δυνάμεων με αλγορίθμους Τεχνικής Νοημοσύνης και με διακριτική ικανότητα 10 nm, δηλαδή 10.000 φορές υψηλότερη από τη σημερινή. Παρότι η έρευνα είχε δημοσιευτεί σε επιστημονικό περιοδικό υψηλού δείκτη απήχησης, η ερευνητική πρόταση όχι μόνο δεν χρηματοδοτήθηκε, αλλά επιπλέον ασκήθηκε προσβλητική κριτική από τους αξιολογητές. Σήμερα η μέθοδος αποτελεί ό,τι καλύτερο διαθέτει η επιστήμη στην έγκυρη διάγνωση της μετάστασης. Η αδυναμία κατανόησης του κόσμου και η πρόβλεψη αποτελούν συστημικά ελληνικά προβλήματα. Τη στιγμή που ο κόσμος διανύει τη διαστημική του εποχή, η Ελλάδα του Μητσοτάκη επιστρέφει στην εποχή της «βαλλίστρας». Ο κόσμος αλλάζει ταχύτατα, μόνο οι Έλληνες δεν εξελίσσονται.

*Διδάκτωρ Φυσικής του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ, UK, τ. διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών

ΠΗΓΗ: www.newsbreak.gr

Τηλεχειριζόμενοι οι πόλεμοι το 2050

Αποκαλυπτική η έκθεση που κατατέθηκε στο αμερικανικό Κογκρέσο - Στο μικροσκόπιο επτά τεχνολογικοί τομείς

Από τον Περικλή Ζορζοβίλη

Στις 30 Δεκεμβρίου 2024 το Υπουργείο Αεροπορίας των ΗΠΑ κατέθεσε στο Κογκρέσο έκθεση με τίτλο «Το υπουργείο Αεροπορίας των ΗΠΑ το 2050», στην οποία περιγράφονται το περιβάλλον ασφαλείας και ο χαρακτήρας του πολέμου το 2050, οι αναμενόμενες πρόοδοι στην τεχνολογία και η σύνθεση της Αεροπορίας και της Διαστημικής Δύναμης.

Αν και αντανακλά την αμερικανική οπτική, εντούτοις περιέχει εκτιμήσεις χρήσιμες για τη χώρα μας. Κατά την έκθεση, μέχρι το 2050 ο «τηλεχειριζόμενος» πόλεμος μπορεί να είναι πραγματικότητα.

Η επιτυχία σε αυτό το είδος σύγκρουσης θα απαιτήσει μείγμα προηγμένων αισθητήρων, άλλων πηγών πληροφοριών, ασφαλών επικοινωνιών και Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) για υποστήριξη της λήψης απόφασης, η δε διεξαγωγή της εξαρτάται από τις δυνατότητες στο Διάστημα και τον κυβερνοχώρο. «Τίποτα δεν θα συμβαίνει, όσο περίπλοκο κι αν είναι, χωρίς εύλογες πιθανότητες να γίνει αντιληπτό και κατανοητό» αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Η τάση των ΗΠΑ (και γενικότερα της Δύσης) να βασίζονται σε όλο και πιο υψηλού κόστους συστήματα εξαιρετικών δυνατοτήτων σε μικρούς αριθμούς θα πρέπει να αντιστραφεί. Επίσης, η τάση να καταστούν οι μείζονες πλατφόρμες μάχης αυτάρκεις, θανατηφόρες και ικανές να επιβιώσουν ανεξάρτητα θα αντικατασταθεί από την κατανομή και τη δικτύωση των δυνατοτήτων σε πολλαπλά συστήματα. Αυτό θα οδηγήσει τον εχθρό στην ανάπτυξη συστημάτων και όπλων σχεδιασμένων να αρνηθούν, να καταστρέψουν ή να αντιμετωπίσουν τις κατανεμημένες δυνατότητες.

Ως προς την τεχνολογία, η έκθεση θεωρεί ότι ο υφιστάμενος ανταγωνισμός των ΗΠΑ με την Κίνα, και σε μικρότερο βαθμό με τη Ρωσία, για επίτευξη στρατιωτικής τεχνολογικής υπεροχής, δεν θα διαφοροποιηθεί σημαντικά έως το 2050. Η έκθεση επικεντρώνεται στην εξέταση επτά τεχνολογικών τομέων:

• Τεχνητή Νοημοσύνη: Θεωρείται ότι πολύ πριν από το 2050 θα κυριαρχήσει σε ποικιλία στρατιωτικών λειτουργιών και δυνατοτήτων με τη χρήση της σε προηγμένα συστήματα λήψης απόφασης και εργαλεία υποστήριξης της απόφασης. Σε αέρα και Διάστημα η κυριαρχία στην απόφαση θα εξαρτάται από την ΤΝ, ενώ στον κυβερνοπόλεμο και τον ηλεκτρονικό πόλεμο η κυριαρχία της θα είναι ολοκληρωτική.
• Αυτονομία: Εκτιμάται ότι το 2050 θα αποτελεί την κανονικότητα σε ξηρά, θάλασσα, αέρα, Διάστημα, όπου ήδη σε μεγάλο βαθμό τα συστήματα είναι αυτόνομης λειτουργίας, και ηλεκτρομαγνητικό φάσμα.
• Υπολογιστική και αισθητήρες: Η κβαντική υπολογιστική και οι κβαντικοί αισθητήρες βρίσκονται σε πρώιμα και διαφορετικά στάδια ωριμότητας. Η πρώτη θα μπορούσε να αλλάξει θεμελιωδώς την κρυπτογραφία. Οι κβαντικοί αισθητήρες θα μπορούσαν να αναιρέσουν πολλές σύγχρονες τεχνολογίες απόκρυψης, συμπεριλαμβανομένων των τεχνολογιών χαμηλής παρατηρησιμότητας (stealth).
• Μεγάλου βεληνεκούς όπλα ακριβείας που θα εκτοξεύονται από ξηρά, θάλασσα, αέρα και Διάστημα θα υπάρχουν το 2050. «Δεν θα υπάρχει καταφύγιο από αυτά τα όπλα» αναφέρεται χαρακτηριστικά.
• Διαστημική τεχνολογία: Η επανάσταση στη μείωση του κόστους της εκτόξευσης και των διαστημικών συστημάτων θα συνεχιστεί και σε συνδυασμό με τη ραγδαία ανάπτυξη εμπορικών τεχνολογιών.
• Ενέργεια: Στην πρόωση των όπλων (υγρά ή στερεά καύσιμα) πιθανή θεωρείται μία σταδιακή, εξελικτική πορεία μέχρι το 2050, ενώ στις στρατιωτικές επιχειρήσεις, οι οποίες αφορούν κυρίως κινητές πλατφόρμες, θα απαιτηθεί κάποια μορφή κινητής πηγής.
• Βιολογικές επιστήμες: Η ικανότητα χειρισμού γενετικού υλικού υφίσταται και μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές στρατιωτικές εξελίξεις τα επόμενα 25 χρόνια, όπως: αυξημένη ανθρώπινη απόδοση, μέσω βιολογικής «χειραγώγησης» ή γνωστικής ολοκλήρωσης ανθρώπου-μηχανής, ανάπτυξη νέων υλικών μέσω βιολογικών διεργασιών και, το πιο ανησυχητικό, βιολογικά όπλα σχεδιασμένα για συγκεκριμένους στόχους.

Πηγή: Εφημερίδα «κυριακάτικη δημοκρατία»

Η καταιγίδα των αυτόνομων πολεμικών ρομπότ και η γραφειοκρατική τύφλωση

Κώστας Γρίβας

Οι επιχειρήσεις στην Ουκρανία, στη Γάζα και πριν από αυτές στο Αρτσάχ, καθώς και οι ασύμμετρες ικανότητες των Χούτι και των Ιρανών Φρουρών της Επανάστασης στην Ερυθρά και τον Περσικό Κόλπο, έχουν κονιορτοποιήσει τις αντιλήψεις περί “παραδοσιακής” στρατιωτικής ισχύος. Εντούτοις, πολλές Ένοπλες Δυνάμεις επιμένουν να παραμένουν πεισματικά αγκιστρωμένες σε απαρχαιωμένες στρατιωτικές τεχνολογίες και μεθοδολογίες. Αυτό δεν είναι κάτι καινούργιο στην ανθρώπινη ιστορία.

ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΔΩ