Η μη διάδοση όπλων μαζικής
καταστροφής ως ψευδαίσθηση
Καθώς οι
γεωπολιτικές εντάσεις εντείνονται και οι συγκρούσεις πολλαπλασιάζονται
σε διάφορες περιοχές, ο κόσμος αντιμετωπίζει ξανά μια ανησυχητική
πραγματικότητα: την αναζωπύρωση των φόβων για διάδοση πυρηνικών όπλων.
Ισχυρά κράτη, που ισχυρίζονται ότι προστατεύουν την παγκόσμια ασφάλεια, έχουν επανειλημμένα χρησιμοποιήσει στρατιωτικές επεμβάσεις για να επιβάλουν τη βούλησή τους, πλήττοντας στόχους που θεωρούν απειλή για τα συμφέροντά τους.
Ωστόσο, αυτές οι ενέργειες ενδέχεται να έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα: αντί να περιορίζουν τις πιθανές πυρηνικές φιλοδοξίες, μπορεί να τις ενθαρρύνουν.
Χώρες όπως το Ιράκ, η Λιβύη και πλέον το Ιράν έχουν αντιμετωπίσει παρατεταμένη πίεση, κυρώσεις και απειλές χρήσης βίας, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα ότι η επιβίωση στον σημερινό κόσμο μπορεί να εξαρτάται λιγότερο από τη διπλωματία και περισσότερο από την κατοχή πυρηνικών δυνατοτήτων.
Ο επικίνδυνος κύκλος
Αυτό που για κάποιους παρουσιάζεται ως άδεια να πλήξουν γίνεται για άλλους ισχυρός λόγος να οπλιστούν, δημιουργώντας έναν επικίνδυνο κύκλο που απειλεί την παγκόσμια σταθερότητα και εντείνει τους κινδύνους που φέρονται να αποτρέπουν.
Επιβάλλοντας τη δική τους έννοια της ασφάλειας στον κόσμο, αυτές οι δυνάμεις όχι μόνο υπονομεύουν τις ίδιες τις αρχές μη διάδοσης που ισχυρίζονται ότι υπερασπίζονται, αλλά ταυτόχρονα ενθαρρύνουν την ανάπτυξη πυρηνικών προγραμμάτων.
Στη διεθνή σκηνή σήμερα κυριαρχούν δυνάμεις που ισχυρίζονται ότι διαφυλάσσουν την παγκόσμια ασφάλεια, αλλά ασκούν την επιρροή τους με εκπληκτική ατιμωρησία.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, ειδικά, έχουν επανειλημμένα δείξει προθυμία για στρατιωτική παρέμβαση, συχνά παρακάμπτοντας διεθνείς κανόνες και πλήττοντας χώρες με προφάσεις που εξυπηρετούν στρατηγικά τα συμφέροντά τους.
Για περισσότερες από δύο δεκαετίες, δικαιολογούν την πίεση στο Ιράν με επαναλαμβανόμενους ισχυρισμούς ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα βρίσκεται στα πρόθυρα ανάπτυξης όπλου, δηλώσεις που ποτέ δεν αποδείχθηκαν με βεβαιότητα, ακόμη και από ανεξάρτητους ελεγκτικούς φορείς.
Το μήνυμα
Η επιλεκτική αυτή εφαρμογή στέλνει επικίνδυνο μήνυμα: οι ενέργειες που παρουσιάζονται ως προστατευτικά μέτρα συχνά ενισχύουν την ανασφάλεια, αναγκάζοντας τα κράτη να επιδιώκουν αποτροπή και όχι μόνο διπλωματία.
Η παραδοξότητα είναι εμφανής: οι παγκόσμιοι «προστάτες» μετατρέπονται στους βασικούς αρχιτέκτονες της διάδοσης και της αστάθειας.
Οι συνέπειες αυτής της συμπεριφοράς υπερβαίνουν κατά πολύ τους άμεσους στόχους.
Παγκοσμίως, τα κράτη παρατηρούν στενά, αντλώντας τα δικά τους συμπεράσματα για το πώς ασκείται η παγκόσμια δύναμη.
Το μήνυμα που λαμβάνουν είναι σαφές: όσοι δεν διαθέτουν αξιόπιστη αποτροπή παραμένουν εκτεθειμένοι.
Αυτό δημιουργεί ένα αυξανόμενο «κενό αποτροπής», όπου τα κράτη αισθάνονται υποχρεωμένα να αναπτύξουν πυρηνικές δυνατότητες όχι από φιλοδοξία, αλλά από ανάγκη.
Μη εγγυημένη ασφάλεια
Το «μάθημα Saddam ή Gaddafi» ενισχύει την αντίληψη ότι η παράδοση ή η έλλειψη στρατηγικής δύναμης δεν εγγυάται ασφάλεια, αλλά μπορεί αντίθετα να προκαλέσει παρέμβαση. Ακόμη και εκτός Μέσης Ανατολής, αυτή η λογική κερδίζει έδαφος.
Ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας, Kim Jong Un, δεν άφησε αμφιβολίες, υποστηρίζοντας ότι οι πρόσφατες παγκόσμιες εξελίξεις αποδεικνύουν ότι η χώρα του είχε δίκιο να διατηρήσει τον πυρηνικό της οπλοστασίου, χαρακτηρίζοντάς το «μη αναστρέψιμο» και κατηγορώντας την Ουάσιγκτον για «κρατικά υποκινούμενη τρομοκρατία και επιθετικότητα».
Απερίσκεπτος ηγεμόνας
Οι πρόσφατες ενέργειες των ΗΠΑ δείχνουν ένα συνεπές μοτίβο απερισκεψίας.
Πέρα από στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Βενεζουέλα και την αντιπαράθεση με το Ιράν, η προειδοποίηση του Trump ότι «η Κούβα είναι η επόμενη» υποδηλώνει περιφρόνηση για τη διεθνή σταθερότητα.
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον έχει θέσει σε κίνδυνο τους συμμάχους της, απειλώντας τον Καναδά, το Μεξικό και ακόμη υπονοώντας πιθανή σύγκρουση με τη Δανία για την Γροιλανδία.
Μαζί, αυτές οι ενέργειες και δηλώσεις δεν είναι μεμονωμένες, αλλά υποδεικνύουν ένα σαφές μοτίβο: η πίεση μπορεί να μεταβεί από μία χώρα σε άλλη.
Οι επόμενοι στόχοι
Για πολλά κράτη, αυτό εγείρει ένα ανησυχητικό ερώτημα: αν άλλες χώρες στοχοποιούνται σήμερα, ποιοι είναι οι εγγυητές της δικής τους ασφάλειας αύριο;
Σε αυτό το πλαίσιο, η εμπιστοσύνη στη διπλωματία ή στους διεθνείς κανόνες φαίνεται όλο και πιο επισφαλής, ενώ η έλλειψη αξιόπιστης ισχύος μοιάζει με σοβαρό μειονέκτημα.
Αυτή η αντίληψη, με τη σειρά της, αυξάνει τον κίνδυνο διάδοσης, καθώς τα κράτη συνειδητοποιούν ότι χωρίς ισχυρή αποτροπή, ειδικά πυρηνική, παραμένουν ευάλωτα σε πίεση ή επίθεση ανά πάσα στιγμή.
Οι αντιφάσεις Trump
Η αντίφαση γίνεται ακόμα πιο έντονη όταν εξετάζουμε ηγέτες όπως ο Donald Trump, που δημόσια δηλώνει αντίθετος στον πόλεμο.
Η δήλωση «όχι στον πόλεμο» ακούγεται πειστική, αλλά χάνει το βάρος της όταν οι πολιτικές και οι ενέργειες ωθούν τον κόσμο πιο κοντά σε αντιπαράθεση.
Για παράδειγμα, η δήλωση του Trump προς το Ιράν ότι «θα τα φέρουμε πίσω στην Εποχή του Λίθου, εκεί που ανήκουν» αναδεικνύει πώς η επιθετική ρητορική αντιφάσκει με τις αξιώσεις ειρήνης.
Είναι δίκαιο να πούμε ότι ένας ηγέτης που ισχυρίζεται ότι αποφεύγει τον πόλεμο αλλά δημιουργεί συνθήκες που καθιστούν τη σύγκρουση πιο πιθανή κινδυνεύει να μείνει στην ιστορία ως μία από τις πιο επιζήμιες μορφές της σύγχρονης αμερικανικής πολιτικής.
Υπέρμαχοι των πυρηνικών
Συμπερασματικά, ο ισχυρισμός ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εμποδίζουν τη διάδοση πυρηνικών όπλων δεν αντέχει σε σοβαρή εξέταση· είναι παραπλανητικός στο βασικό του σημείο.
Αυτό που παρουσιάζεται ως στρατηγική σταθερότητας φαίνεται, στην πραγματικότητα, ως βραχυπρόθεσμη προσέγγιση που ωθεί περισσότερα κράτη προς πυρηνική σκέψη.
Ο φόβος, όπως συχνά λέγεται, είναι ο ισχυρότερος μοχλός εξοπλισμού, και ο φόβος που δημιουργείται στο σημερινό περιβάλλον μπορεί να ωθήσει κράτη να επανεξετάσουν τις επιλογές τους στο μέλλον.
Αν αυτό συμβεί, εκείνοι που ισχυρίζονται ότι σταματούν τη διάδοση μπορεί τελικά να βρεθούν υπεύθυνοι για τη δημιουργία των ίδιων συνθηκών που επιδίωκαν να αποφύγουν, οδηγώντας σε μια πολύ πιο ασταθή και δυνητικά καταστροφική παγκόσμια τάξη.
Ισχυρά κράτη, που ισχυρίζονται ότι προστατεύουν την παγκόσμια ασφάλεια, έχουν επανειλημμένα χρησιμοποιήσει στρατιωτικές επεμβάσεις για να επιβάλουν τη βούλησή τους, πλήττοντας στόχους που θεωρούν απειλή για τα συμφέροντά τους.
Ωστόσο, αυτές οι ενέργειες ενδέχεται να έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα: αντί να περιορίζουν τις πιθανές πυρηνικές φιλοδοξίες, μπορεί να τις ενθαρρύνουν.
Χώρες όπως το Ιράκ, η Λιβύη και πλέον το Ιράν έχουν αντιμετωπίσει παρατεταμένη πίεση, κυρώσεις και απειλές χρήσης βίας, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα ότι η επιβίωση στον σημερινό κόσμο μπορεί να εξαρτάται λιγότερο από τη διπλωματία και περισσότερο από την κατοχή πυρηνικών δυνατοτήτων.
Ο επικίνδυνος κύκλος
Αυτό που για κάποιους παρουσιάζεται ως άδεια να πλήξουν γίνεται για άλλους ισχυρός λόγος να οπλιστούν, δημιουργώντας έναν επικίνδυνο κύκλο που απειλεί την παγκόσμια σταθερότητα και εντείνει τους κινδύνους που φέρονται να αποτρέπουν.
Επιβάλλοντας τη δική τους έννοια της ασφάλειας στον κόσμο, αυτές οι δυνάμεις όχι μόνο υπονομεύουν τις ίδιες τις αρχές μη διάδοσης που ισχυρίζονται ότι υπερασπίζονται, αλλά ταυτόχρονα ενθαρρύνουν την ανάπτυξη πυρηνικών προγραμμάτων.
Στη διεθνή σκηνή σήμερα κυριαρχούν δυνάμεις που ισχυρίζονται ότι διαφυλάσσουν την παγκόσμια ασφάλεια, αλλά ασκούν την επιρροή τους με εκπληκτική ατιμωρησία.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, ειδικά, έχουν επανειλημμένα δείξει προθυμία για στρατιωτική παρέμβαση, συχνά παρακάμπτοντας διεθνείς κανόνες και πλήττοντας χώρες με προφάσεις που εξυπηρετούν στρατηγικά τα συμφέροντά τους.
Για περισσότερες από δύο δεκαετίες, δικαιολογούν την πίεση στο Ιράν με επαναλαμβανόμενους ισχυρισμούς ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα βρίσκεται στα πρόθυρα ανάπτυξης όπλου, δηλώσεις που ποτέ δεν αποδείχθηκαν με βεβαιότητα, ακόμη και από ανεξάρτητους ελεγκτικούς φορείς.
Το μήνυμα
Η επιλεκτική αυτή εφαρμογή στέλνει επικίνδυνο μήνυμα: οι ενέργειες που παρουσιάζονται ως προστατευτικά μέτρα συχνά ενισχύουν την ανασφάλεια, αναγκάζοντας τα κράτη να επιδιώκουν αποτροπή και όχι μόνο διπλωματία.
Η παραδοξότητα είναι εμφανής: οι παγκόσμιοι «προστάτες» μετατρέπονται στους βασικούς αρχιτέκτονες της διάδοσης και της αστάθειας.
Οι συνέπειες αυτής της συμπεριφοράς υπερβαίνουν κατά πολύ τους άμεσους στόχους.
Παγκοσμίως, τα κράτη παρατηρούν στενά, αντλώντας τα δικά τους συμπεράσματα για το πώς ασκείται η παγκόσμια δύναμη.
Το μήνυμα που λαμβάνουν είναι σαφές: όσοι δεν διαθέτουν αξιόπιστη αποτροπή παραμένουν εκτεθειμένοι.
Αυτό δημιουργεί ένα αυξανόμενο «κενό αποτροπής», όπου τα κράτη αισθάνονται υποχρεωμένα να αναπτύξουν πυρηνικές δυνατότητες όχι από φιλοδοξία, αλλά από ανάγκη.
Μη εγγυημένη ασφάλεια
Το «μάθημα Saddam ή Gaddafi» ενισχύει την αντίληψη ότι η παράδοση ή η έλλειψη στρατηγικής δύναμης δεν εγγυάται ασφάλεια, αλλά μπορεί αντίθετα να προκαλέσει παρέμβαση. Ακόμη και εκτός Μέσης Ανατολής, αυτή η λογική κερδίζει έδαφος.
Ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας, Kim Jong Un, δεν άφησε αμφιβολίες, υποστηρίζοντας ότι οι πρόσφατες παγκόσμιες εξελίξεις αποδεικνύουν ότι η χώρα του είχε δίκιο να διατηρήσει τον πυρηνικό της οπλοστασίου, χαρακτηρίζοντάς το «μη αναστρέψιμο» και κατηγορώντας την Ουάσιγκτον για «κρατικά υποκινούμενη τρομοκρατία και επιθετικότητα».
Απερίσκεπτος ηγεμόνας
Οι πρόσφατες ενέργειες των ΗΠΑ δείχνουν ένα συνεπές μοτίβο απερισκεψίας.
Πέρα από στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Βενεζουέλα και την αντιπαράθεση με το Ιράν, η προειδοποίηση του Trump ότι «η Κούβα είναι η επόμενη» υποδηλώνει περιφρόνηση για τη διεθνή σταθερότητα.
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον έχει θέσει σε κίνδυνο τους συμμάχους της, απειλώντας τον Καναδά, το Μεξικό και ακόμη υπονοώντας πιθανή σύγκρουση με τη Δανία για την Γροιλανδία.
Μαζί, αυτές οι ενέργειες και δηλώσεις δεν είναι μεμονωμένες, αλλά υποδεικνύουν ένα σαφές μοτίβο: η πίεση μπορεί να μεταβεί από μία χώρα σε άλλη.
Οι επόμενοι στόχοι
Για πολλά κράτη, αυτό εγείρει ένα ανησυχητικό ερώτημα: αν άλλες χώρες στοχοποιούνται σήμερα, ποιοι είναι οι εγγυητές της δικής τους ασφάλειας αύριο;
Σε αυτό το πλαίσιο, η εμπιστοσύνη στη διπλωματία ή στους διεθνείς κανόνες φαίνεται όλο και πιο επισφαλής, ενώ η έλλειψη αξιόπιστης ισχύος μοιάζει με σοβαρό μειονέκτημα.
Αυτή η αντίληψη, με τη σειρά της, αυξάνει τον κίνδυνο διάδοσης, καθώς τα κράτη συνειδητοποιούν ότι χωρίς ισχυρή αποτροπή, ειδικά πυρηνική, παραμένουν ευάλωτα σε πίεση ή επίθεση ανά πάσα στιγμή.
Οι αντιφάσεις Trump
Η αντίφαση γίνεται ακόμα πιο έντονη όταν εξετάζουμε ηγέτες όπως ο Donald Trump, που δημόσια δηλώνει αντίθετος στον πόλεμο.
Η δήλωση «όχι στον πόλεμο» ακούγεται πειστική, αλλά χάνει το βάρος της όταν οι πολιτικές και οι ενέργειες ωθούν τον κόσμο πιο κοντά σε αντιπαράθεση.
Για παράδειγμα, η δήλωση του Trump προς το Ιράν ότι «θα τα φέρουμε πίσω στην Εποχή του Λίθου, εκεί που ανήκουν» αναδεικνύει πώς η επιθετική ρητορική αντιφάσκει με τις αξιώσεις ειρήνης.
Είναι δίκαιο να πούμε ότι ένας ηγέτης που ισχυρίζεται ότι αποφεύγει τον πόλεμο αλλά δημιουργεί συνθήκες που καθιστούν τη σύγκρουση πιο πιθανή κινδυνεύει να μείνει στην ιστορία ως μία από τις πιο επιζήμιες μορφές της σύγχρονης αμερικανικής πολιτικής.
Υπέρμαχοι των πυρηνικών
Συμπερασματικά, ο ισχυρισμός ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εμποδίζουν τη διάδοση πυρηνικών όπλων δεν αντέχει σε σοβαρή εξέταση· είναι παραπλανητικός στο βασικό του σημείο.
Αυτό που παρουσιάζεται ως στρατηγική σταθερότητας φαίνεται, στην πραγματικότητα, ως βραχυπρόθεσμη προσέγγιση που ωθεί περισσότερα κράτη προς πυρηνική σκέψη.
Ο φόβος, όπως συχνά λέγεται, είναι ο ισχυρότερος μοχλός εξοπλισμού, και ο φόβος που δημιουργείται στο σημερινό περιβάλλον μπορεί να ωθήσει κράτη να επανεξετάσουν τις επιλογές τους στο μέλλον.
Αν αυτό συμβεί, εκείνοι που ισχυρίζονται ότι σταματούν τη διάδοση μπορεί τελικά να βρεθούν υπεύθυνοι για τη δημιουργία των ίδιων συνθηκών που επιδίωκαν να αποφύγουν, οδηγώντας σε μια πολύ πιο ασταθή και δυνητικά καταστροφική παγκόσμια τάξη.
ΠΗΓΗ: www.bankingnews.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.