Το
άρθρο αυτό γράφτηκε αμέσως μετά τις εκλογές της 7ης Ιουλίου 2019, κατά τις οποίες η
ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ έμεινε εκτός βουλής και έτσι άνοιξε ο δρόμος για την φυλακή, για
διασπάσεις, για προδοσίες. Εάν μπαίναμε στην βουλή δεν θα γινότανε τίποτε από
αυτά και να γινότανε δεν θα είχε σημασία. Από τότε μέχρι σήμερα έχουν γραφεί
πολλά και με στοιχεία και ήταν πραγματικά εύκολο για το σύστημα να μας κόψει
τις 3.700 ΜΟΝΟΝ ψήφους, που μας άφησαν εκτός βουλής. Σήμερα 7 ολόκληρα χρόνια
μετά είναι η ώρα να κάνουμε “ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟ” γι’ αυτούς που μας πρόδωσαν εντός και
εκτός Χρυσής Αυγής:
ΙΟΥΛΙΟΣ
2019:
Θα ήθελα
με απλά λόγια να εκφράσω κάποιες εύλογες απορίες μου σε όλους αυτούς οι οποίοι
στο παρελθόν είχαν ψηφίσει ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ και στις 7 Ιουλίου 2019 δεν μας ψήφισαν.
Φυσικά και ήταν δημοκρατικό τους δικαίωμα, το οποίο και δεν αμφισβητώ, ούτε και
ποτέ ισχυρίστηκα ότι μας ανήκουν κατά αποκλειστικότητα οι ψήφοι των Ελλήνων και
των Ελληνίδων, οι οποίοι κατά καιρούς μας τίμησαν με την εμπιστοσύνη τους.
Πριν
όμως εκφράσω τα ερωτήματά μου σε όλους αυτούς θέλω για μια ακόμη φορά να σφίξω
το χέρι στις περισσότερες από 165.000 Ελλήνων και Ελληνίδων, που ψήφισαν ΧΡΥΣΗ
ΑΥΓΗ και οι οποίοι θα μας έδιναν συμμετοχή στη Βουλή εάν ακόμη μόλις 3.700
περίπου ψηφοφόροι είτε ψήφιζαν ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ, είτε δεν ακυρωνόντουσαν οι ψήφοι
τους. Όλοι αυτοί είναι που μας κάνουν να παραμένουμε όρθιοι και να συνεχίζουμε
τον αγώνα και για τις ιδέες μας, αλλά και για χάρη τους κυριολεκτικά.
Θα ήθελα
όμως τώρα να ρωτήσω πρώτα απ’ όλα αυτούς οι οποίοι κάνουν τους ιδεολόγους
εθνικιστές, τους “ακραίους”, γιατί δεν ψήφισαν ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ; Υπήρχε κάποιο πιο
“ακραίο” κόμμα από εμάς και δεν το ξέραμε; Ή μήπως ο φθόνος και η νοοτροπία του
γκρουπούσκουλου τους οδήγησε στο να κτυπήσουν την ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ μόνο και μόνο
γιατί δεν μπόρεσαν να σταθούν ικανοί να είναι στις γραμμές της ΧΡΥΣΗΣ ΑΥΓΗΣ;
Από όλους αυτούς τους “αγωνιστές” του πληκτρολογίου χορτάσαμε λόγια και
“επαναστάσεις” πάντοτε βέβαια στο διαδίκτυο και πάντοτε ανώνυμα … Αλλά ας
αφήσουμε όμως την περίπτωση τους, η οποία είναι περιθωριακή και αφορά ένα
ελάχιστο τμήμα αυτών που θα μπορούσαν να ψηφίσουν ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ και δεν ψήφισαν.
Απευθύνομαι
τώρα σε αυτούς, οι οποίοι απείχαν γιατί όλοι είναι ίδιοι … Σοβαρώς κύριοι; Όλοι
είμαστε ίδιοι; Και τότε γιατί μόνον εμάς πολεμάει με τόσο βρώμικο τρόπο το
σύστημα και μας έχει αποκλείσει από όλα τα ΜΜΕ; Πρέπει να γνωρίζετε ότι με την
αποχή σας δώσατε μεγαλύτερη δύναμη στο πρώτο κόμμα αυτών των εκλογών, δηλαδή
την Νέα Δημοκρατία, που ασφαλώς και δεν προτιμάτε.
Υπήρχαν
και όχι πολλοί, οι οποίοι προτίμησαν αντί της ΧΡΥΣΗΣ ΑΥΓΗΣ το κόμμα του
Κυριάκου Βελόπουλου. Φαίνεται πως τον προτίμησαν λόγω της πολιτικής του
διαδρομής από το ΠΑΣΟΚ στο ΛΑ.Ο.Σ. του Καρατζαφέρη, τον οποίο δήλωνε δημόσια
ότι δεν θα προδώσει ποτέ, και μετά στην Νέα Δημοκρατία και μετά στο κόμμα που
ίδρυσε και με το οποίο εισήλθε στην Βουλή των Ελλήνων. Θα έπρεπε να ξέρουν όλοι
αυτοί ότι εμείς ποτέ δεν ήμασταν στο ΠΑΣΟΚ, όπως ο Βελόπουλος, ποτέ στην Νέα
Δημοκρατία και ποτέ μας δεν ψηφίσαμε μνημόνιο. Φαίνεται όμως πως αυτοί έχουν
περάσει από διάφορα κόμματα (δικαίωμά τους, ψηφοφόροι είναι…) και έτσι δεν τους
ενοχλούσε και πολύ να ψηφίσουν τώρα Βελόπουλο.
Τέλος,
θέλω να απευθυνθώ στους κατά τεκμήριο περισσότερους από αυτούς που δεν ψήφισαν
ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ γιατί ψήφισαν Νέα Δημοκρατία. Την Νέα Δημοκρατία, η οποία έχει
δηλώσει ότι θα σεβαστεί την συμφωνία των Πρεσπών, θα σεβαστεί τις συμφωνίες με
τους θεσμούς, δηλαδή, την δουλεία των τόκων, η οποία μοιραία προκύπτει από το
χρέος της χώρας στους ξένους, χρέος εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ. Όλοι
εσείς αγαπητοί, είστε συνένοχοι σε όσα θα συμβούν στην Πατρίδα μας υπό την
διακυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας.
Γνωρίζουμε
πολύ καλά πως οι ψηφοφόροι είναι πουλιά αποδημητικά και έχοντας στο πλευρό μας
τους Ιδεολόγους και τους Πιστούς, που είναι Κίονες αμετακίνητοι από τις
περιστάσεις, θα δώσουμε την μάχη την πολιτική μήπως επιτέλους ξυπνήσουν
περισσότεροι Έλληνες και στηρίξουν την ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ, που ποτέ δεν πρόδωσε κανέναν
και που την πρόδωσαν πολλοί.
ΙΟΥΝΙΟΣ 2026:
Οι “ακραίοι”
έχουν μεταβληθεί σε μηχανισμούς μίσους κατά της Χρυσής Αυγής. Δρουν ανεξέλεγκτα χωρίς κανένα
πρόβλημα από την αστυνομία. Όποιος είναι εναντίον της Χρυσής
Αυγής είναι ταυτόχρονα και προστατευόμενος από το Σύστημα. Αυτό φαίνεται καθαρά
και στο διαδίκτυο, όπου η ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ ευρίσκεται υπό διωγμόν σε αντίθεση με τους
“ακραίους”, που δεν έχουν πρόβλημα.
Όσο για το
κόμμα, το οποίο επιχειρούν να στήσουν
με μεγάλη προβολή σε κανάλια, ιστότοπους και φυλλάδες
“νταβατζήδων” των ΜΜΕ, ενώ ταυτόχρονα έχουν θάψει την Χρυσή Αυγή, λίγα είναι τα
ψωμιά του γιατί στις εκλογές που έρχονται θέλουν και την τελευταία ψήφο. Έτσι ο
“φωστήρας” της Χρυσής Αυγής, που θα έκανε τα πάντα καλύτερα, μετά την αποτυχία
7 χρόνων θα συνεχίσει να αποτυγχάνει παρ’ όλες τις … κλάψες του ότι αυτός δεν
είναι “νεοναζί” όπως οι Χρυσαυγίτες.
Όσο γι’
αυτούς, που δεν ψήφισαν ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ γιατί ψήφισαν Νέα Δημοκρατία ζούνε χωρίς
ενοχές άραγε με την συμφωνία των Πρεσπών, την οποία σέβεται με θρησκευτική
ευλάβεια η κυβέρνηση Μητσοτάκη. Σε όλα τα θέματα τα Ελληνοτουρκικά, τους
λαθρομετανάστες, που θα έδιωχνε, σε όλα απέτυχε.
7
χρόνια μετά την 7η Ιουλίου 2019 οι 165.000 Έλληνες και Ελληνίδες, που μας
τίμησαν με την εμπιστοσύνη τους, ο χρόνος απέδειξε ότι ΕΙΧΑΝ ΔΙΚΙΟ!
Ο
Ντομινίκ Βενέρ, ένας Γάλλος στοχαστής, και ο Ιούλιος Έβολα, ο οποίος
δεν χρειάζεται συστάσεις στους αναγνώστες μας, μοιράζονται ένα κοινό
ριζοσπαστικό όραμα: η εξέγερση δεν είναι απλώς μια πολιτική πράξη, αλλά μια υπαρξιακή και πνευματική επιβεβαίωση απέναντι σε έναν κόσμο σε παρακμή.
Μέσα από τα γραπτά τους, αυτοί οι δύο στοχαστές αμφισβητούν τη
νεωτερικότητα, την υποταγή και τον ιστορικό ντετερμινισμό και προτείνουν
την επιστροφή στις υπερβατικές αρχές που δίνουν νόημα στον Άνθρωπο.
Το να υπάρχεις σημαίνει να αντιστέκεσαι
Στο βιβλίο του «Ο Σαμουράι της Δύσης», ο Ντομινίκ Βενέρ προσφέρει ένα βαθιά μαχητικό όραμα για την ύπαρξη: «Το να υπάρχεις σημαίνει να αψηφάς όλα όσα σε απειλούν».
Για τον Βενέρ, η ζωή δεν είναι μια παθητική κατάσταση, αλλά μια συνεχής
πράξη ανυπακοής ενάντια στις δυνάμεις που επιδιώκουν να εξαλείψουν την
ουσία του ατόμου. Η εξέγερση, με αυτή την έννοια, δεν είναι ούτε μια
παρορμητική χειρονομία ούτε μια απλή αντίδραση. Είναι η σταθερή στάση
απέναντι στο τίποτα, η προσκόλληση σε ένα υψηλότερο πρότυπο που
υπερβαίνει τις ενδεχομενικότητες της στιγμής. Αυτή η αρχή αντηχεί με τη
σκέψη του Ιουλίου Έβολα, ο οποίος, στο «Εξέγερση Ενάντια στον Σύγχρονο
Κόσμο», εισάγει τη μορφή του «διαφοροποιημένου ανθρώπου». Αυτός ο
άνθρωπος δεν ορίζεται από τις περιστάσεις που τον περιβάλλουν, αλλά από
τη συνειδητή και σκόπιμη αντίθεσή του στη μετριότητα και το κενό της
σύγχρονης εποχής. Η αντίστασή του δεν προκύπτει από μια ιδιοτροπία ή μια
εφηβική εξέγερση, αλλά από μια οντολογική αναγκαιότητα: να επιβεβαιώσει
την ύπαρξή του ως μια ακλόνητη πραγματικότητα, ριζωμένη στο αιώνιο και
το απόλυτο.
Για
τον Βενέρ, όπως και για τον Έβολα, η εξέγερση αποκτά μια διάσταση που
υπερβαίνει την απλή πρακτικότητα ή τη χρησιμότητα. Δεν είναι απλώς μια
απόρριψη του status quo ή ένας αγώνας για υλικούς ή άμεσους στόχους.
Στην πραγματικότητα, είναι μια υπαρξιακή στάση που στοχεύει στην
αποκατάσταση μιας χαμένης τάξης, ένα ιδανικό που ο σύγχρονος κόσμος έχει
παραμορφώσει κάτω από το βάρος της κοινοτοπίας και του σχετικισμού. Για
αυτούς, η αντίσταση είναι μια πράξη πίστης σε μια ανώτερη αλήθεια, ένας
τρόπος διατήρησης της σπίθας του ιερού σε μια εποχή παρακμής. Έτσι, η
ύπαρξη γίνεται μια μορφή αγώνα, και ο επαναστάτης, ο φύλακας αυτού που
απομένει μπροστά στην αδιάκοπη πρόοδο του εφήμερου.
Ενάντια στην γραπτή ιστορία
Ούτε
ο Dominique Venner ούτε ο Julius Evola συμφωνούν με ερμηνείες που
αντιλαμβάνονται την ιστορία ως μια γραμμική διαδικασία ή έναν
αναπόφευκτο μηχανισμό. Ο Venner, με την σπλαχνική και μαχητική του
προσέγγιση, απορρίπτει κατηγορηματικά τις ντετερμινιστικές θεωρίες
στοχαστών όπως ο Karl Marx, ο οποίος υποβιβάζει την ανθρώπινη ύπαρξη σε
ένα γρανάζι στη μηχανή των οικονομικών δυνάμεων, ή τον Francis Fukuyama,
με την ανακήρυξή του για το «τέλος της ιστορίας» ως τον παθητικό
θρίαμβο του φιλελευθερισμού. Για τον Venner, τέτοια οράματα απογυμνώνουν
την ανθρωπότητα από την ιδιότητά της ως παράγοντα/δρώντα,
καταδικάζοντάς την να είναι απλώς θεατής ενός προκαθορισμένου σεναρίου.
Προτείνει αντ' αυτού μια ενεργή και εθελοντική ύπαρξη, όπου το άτομο δεν
αποδέχεται απλώς την πορεία των γεγονότων, αλλά τη διαμορφώνει μέσω της
δικής του αποφασιστικότητας, επιβάλλοντας τον εαυτό του ενάντια στα
ρεύματα που επιδιώκουν να διαλύσουν την ταυτότητα και τον σκοπό του.
Ο
Julius Evola, από την πλευρά του, προχωρά αυτή την κριτική ακόμη
παραπέρα στο «Άνθρωποι ανάμεσα στα ερείπια». Όχι μόνο αντιτίθεται στις
γραμμικές αφηγήσεις προόδου ή παρακμής, αλλά αμφισβητεί και τις κυκλικές
αντιλήψεις για την ιστορία, όπως αυτές που προτείνει ο Oswald Spengler.
Αν και ο Spengler περιγράφει την άνοδο και την πτώση των πολιτισμών ως
έναν οργανικό και αναπόφευκτο ρυθμό, ο Evola βλέπει σε αυτή την
προοπτική μια μορφή παραιτημένης παθητικότητας, την οποία θεωρεί
απαράδεκτη. Για αυτόν, η παρακμή δεν είναι ένα πεπρωμένο στο οποίο η
ανθρωπότητα πρέπει να υποταχθεί με μοιρολατρία. Είναι μια πρόκληση που
πρέπει να αντιμετωπιστεί. Η «αυθεντική ανθρωπότητα», στο όραμα του
Evola, αναδύεται με κυρίαρχη βούληση, όχι ως απλό προϊόν της εποχής της,
αλλά ως ένα ον ικανό να την υπερβεί.
Από
αυτή την εξυψωμένη θέση, ριζωμένη σε μεταφυσικές και αιώνιες αρχές,
αψηφά την παρακμή όχι από νοσταλγία ή απελπισία, αλλά με μια εσωτερική
δύναμη που επιδιώκει να επιβεβαιώσει μια ανώτερη τάξη απέναντι στο χάος
και τη διάλυση του σύγχρονου κόσμου. Έτσι, οι Venner και Evola
μετατρέπουν την ιστορική αντίσταση σε μια πράξη δημιουργίας, σε μια
ριζική άρνηση να φυλακιστεί κανείς από μια επιβεβλημένη αφήγηση.
Η παράδοση ως πυξίδα
Για
τον Ντομινίκ Βενέρ, η μορφή της Αντιγόνης υπερβαίνει τα πλαίσια της
ελληνικής τραγωδίας και αποτελεί ένα αιώνιο σύμβολο νόμιμης εξέγερσης.
Στην ερμηνεία του, η Αντιγόνη δεν επαναστατεί από ιδιοτροπία ή για έναν
εγωιστικό προσωπικό σκοπό, αλλά ενεργεί από ακλόνητη πίστη σε μια ιερή
παράδοση που θεωρεί ανώτερη από τους ανθρώπινους νόμους.
Αντιμέτωπη
με την τυραννία του Κρέοντα, η οποία αντιπροσωπεύει την αυθαίρετη
εξουσία και την επιβολή μιας εξουσίας χωρίς υπερβατικές ρίζες, η
Αντιγόνη ενσαρκώνει την αντίσταση που βασίζεται σε μια ανώτερη τάξη:
τους άγραφους νόμους των θεών, οι οποίοι για τον Βενέρ συμβολίζουν μια
πνευματική και ηθική συνέχεια που ο σύγχρονος άνθρωπος έχει ξεχάσει.
Αυτό το όραμα καθιστά την παράδοση πυξίδα, φάρο που καθοδηγεί το άτομο
εν μέσω σύγχυσης και ξεριζωμού, προσφέροντας βαθύ νόημα στον αγώνα του
ενάντια στις δυνάμεις που απειλούν να τον απογυμνώσουν από την ουσία
του.
Ο Julius Evola, από μια παρόμοια
οπτική γωνία αλλά με τη χαρακτηριστική μεταφυσική του προσέγγιση,
αναπτύσσει περαιτέρω αυτήν την ιδέα. Για αυτόν, η Παράδοση -γραμμένη
με κεφαλαίο Π για να τη διακρίνει από απλά περαστικά έθιμα- δεν είναι
ένα σύνολο κληρονομημένων συνηθειών ούτε ένα λείψανο του παρελθόντος που
διατηρείται από νοσταλγία. Στο «Παράδοση και Παραδόσεις», ο Evola
υποστηρίζει ότι η Παράδοση είναι μια κοσμική τάξη, μια αιώνια δομή που
συνδέει την ανθρωπότητα με καθολικές και υπερβατικές αρχές. Δεν είναι
μια μηχανική επανάληψη απαρχαιωμένων πρακτικών, αλλά ένα ζωντανό πλαίσιο
που νομιμοποιεί την ανθρώπινη δράση ευθυγραμμίζοντάς την με μια ανώτερη
πραγματικότητα. Από αυτή την οπτική γωνία, η αντίσταση δεν είναι
ούτε μια αυθαίρετη πράξη ούτε μια σπλαχνική αντίδραση στις αδικίες της
στιγμής. Αποκτά νόημα και εξουσία μόνο βασιζόμενη σε αυτές τις αιώνιες
αρχές που υπερβαίνουν τις ιστορικές ενδεχομενικότητες.
Δίνοντας
προτεραιότητα στον θεϊκό νόμο έναντι του ανθρώπινου διατάγματος του
Κρέοντα, η Αντιγόνη γίνεται το αρχέτυπο αυτού του ιδανικού: η ανυπακοή
της δεν είναι απλή ανυπακοή, αλλά μια επιβεβαίωση μιας ιερής τάξης που
υπερβαίνει και κρίνει τις αξιώσεις της γήινης εξουσίας. Για τον Βένερ
και τον Έβολα, η παράδοση δεν είναι επομένως ένα βάρος που μας συνδέει
με το παρελθόν, αλλά μια απελευθερωτική δύναμη που κατευθύνει την
εξέγερση προς έναν ανώτερο σκοπό, μετατρέποντάς την σε μια πράξη
κοσμικής αποκατάστασης απέναντι στην τυραννία και το χάος.
Λέξεις που απελευθερώνουν
Ο
Ντομινίκ Βενέρ αποδίδει κεντρικό ρόλο στις λέξεις στον αγώνα για
εσωτερική ελευθερία και ατομική αυτονομία. Για αυτόν, δεν είναι απλώς
εργαλεία επικοινωνίας, αλλά ισχυρά όπλα ικανά να σπάσουν τις αλυσίδες
της καταπίεσης, είτε αυτές επιβάλλονται από εξωτερικές δομές είτε από
την τυραννία των κυρίαρχων ιδεών. Κατά την άποψή του, οι καλά
επιλεγμένες λέξεις, που λέγονται με πεποίθηση, έχουν τη δύναμη να
αμφισβητήσουν την επιβαλλόμενη αφήγηση και να αποκαταστήσουν στα άτομα
τον έλεγχο του δικού τους πεπρωμένου. Ο Βενέρ βρίσκει έμπνευση σε
μορφές όπως ο Φρίντριχ Νίτσε, του οποίου η αιχμηρή και προκλητική πρόζα
αποδομεί τις βεβαιότητες της συμβατικής ηθικής, και τον Αλεξάντερ
Σολζενίτσιν, του οποίου η λογοτεχνική μαρτυρία αποκάλυψε τα ψέματα του
σοβιετικού ολοκληρωτισμού.
Για τον Βενέρ,
αυτοί οι συγγραφείς ενσαρκώνουν την πράξη του αυτοπροσδιορισμού μέσω της
γλώσσας, μια χειρονομία που όχι μόνο απελευθερώνει το άτομο από
εξωτερικούς περιορισμούς, αλλά το εξυψώνει και πάνω από τη μετριότητα
και τον κομφορμισμό της εποχής του. Οι λέξεις, με αυτή την έννοια,
γίνονται μέσο ενεργού αντίστασης, εργαλείο για την ανάκτηση της
κυριαρχίας επί της ίδιας της ύπαρξης απέναντι σε έναν κόσμο που
επιδιώκει να το φιμώσει ή να το υποτάξει.
Στο
βιβλίο του «Καβαλικεύοντας την Τίγρη», ο Julius Evola μοιράζεται αυτόν
τον σεβασμό για τη δύναμη της γλώσσας, αν και την ενσωματώνει στο
ευρύτερο όραμά του για πνευματική αυτονομία. Για τον Evola, ο σύγχρονος
άνθρωπος ζει ανάμεσα σε ερείπια, περιτριγυρισμένος από έναν πολιτισμό
που καταρρέει υπό το βάρος της χειραγώγησης, του υλισμού και της
απώλειας νοήματος.
Σε αυτό το πλαίσιο, η
γλώσσα και τα σύμβολα αναδύονται ως προμαχώνες αντίστασης, απαραίτητα
εργαλεία για τον «διαφοροποιημένο άνθρωπο» για να διατηρήσει την
ακεραιότητά του και την ακατανίκητη ουσία του. Ο Έβολα υποστηρίζει ότι η
σύγχρονη χειραγώγηση -είτε μέσω προπαγάνδας, μαζικής κουλτούρας είτε
μέσω της υποβάθμισης της σκέψης- λειτουργεί ακριβώς στερώντας από το
άτομο την ικανότητά του να ονομάζει και να κατανοεί τον κόσμο για τον
εαυτό του.
Ανακτώντας τη συνειδητή χρήση
των λέξεων και των συμβόλων, ο άνθρωπος μπορεί να αντισταθεί σε αυτή τη
διάλυση, διεκδικώντας την ανεξαρτησία του από τις δυνάμεις που
προσπαθούν να τον υποβιβάσουν σε ένα παθητικό γρανάζι.
Στο
όραμα του Έβολα, η γλώσσα όχι μόνο αντανακλά την πραγματικότητα, αλλά
και τη διαμορφώνει: είναι μια δημιουργική πράξη που επιτρέπει στο άτομο
να παραμένει ακλόνητο, σαν αναβάτης που δαμάζει το θηρίο του χάους, σε
έναν κόσμο που βυθίζεται στη σύγχυση και την παρακμή. Έτσι, για τον
Βενέρ και τον Έβολα, οι λέξεις υπερβαίνουν την πρακτική τους λειτουργία
και γίνονται όχημα απελευθέρωσης, μέσο διεκδίκησης της θέλησης και της
ταυτότητας απέναντι στην καταπίεση και την καταστροφή.
Πολέμησε χωρίς να παραδοθείς
Ο Ντομινίκ Βενέρ, με τη χαρακτηριστική του ένταση, διακηρύσσει ένα αξίωμα που συμπυκνώνει το όραμά του για την ύπαρξη: «Αντιμέτωπος με τις αποτυχίες, ποτέ μην αναρωτιέσαι αν ο αγώνας είναι άσκοπος».
Με αυτά τα λόγια αντηχεί μια πολεμική ηθική που υπερβαίνει τους
ρεαλιστικούς υπολογισμούς και απορρίπτει τις αμφιβολίες που παραλύουν το
μυαλό.
Για τον Βενέρ, ο αγώνας δεν
μετριέται από το άμεσο αποτέλεσμά του ούτε υποβάλλεται στην ψυχρή
ανάλυση της χρησιμότητας. Η αξία του έγκειται στην ίδια την πράξη της
αντίστασης, στην απόφαση να παραμείνει κανείς σταθερός απέναντι στις
αντιξοότητες, όσο συντριπτικές κι αν φαίνονται.
Αυτή
η στάση βρίσκει βαθιά απήχηση στο έργο του Julius Evola «Η Μεταφυσική
του Πολέμου» , όπου η δράση αποκτά μια σχεδόν ιερή διάσταση. Για τον
Evola, η μάχη -είτε σωματική, πνευματική είτε διανοητική- δεν
δικαιολογείται από τη βεβαιότητα της νίκης, αλλά από την ικανότητά της
να αντανακλά μια εγγενή αξιοπρέπεια, μια ευγένεια που εκδηλώνεται στην
απόλυτη άρνηση υποταγής στις δυνάμεις της παρακμής ή του χάους.
Τόσο ο Βένερ όσο και ο Έβολα αναδεικνύουν την αντίσταση σε ένα σχέδιο που υπερβαίνει το ενδεχόμενο και το υλικό.
Για αυτούς, η δράση δεν εξαρτάται από την υπόσχεση ενός απτού θριάμβου ή
την έγκριση ενός κόσμου που, κατά την άποψή τους, έχει χάσει τον δρόμο
του. Ο αγώνας, ακόμη και όταν φαίνεται καταδικασμένος σε αποτυχία από
εξωτερική άποψη, γίνεται μια απόδειξη τιμής, μια χειρονομία που
επιβεβαιώνει την ουσία του να είσαι απέναντι στον πειρασμό της
συνθηκολόγησης.
Αυτή η αριστοκρατική
προσέγγιση —με την έννοια της ανύψωσης της ψυχής πάνω από τα συνηθισμένα
ζητήματα— διαποτίζει τα γραπτά τους με μια περιφρόνηση για την
ωφελιμιστική νοοτροπία που κυριαρχεί στη νεωτερικότητα. Η παράδοση, για
αυτούς, δεν είναι απλώς μια πρακτική ήττα, αλλά μια προδοσία των αρχών
που δίνουν νόημα στην ύπαρξη. Έτσι, ο αγώνας χωρίς συνθηκολόγηση
μετατρέπεται σε μια πράξη υπέρτατης επιβεβαίωσης: μια πρόκληση που
εκτοξεύεται στο πεπρωμένο, μια διακήρυξη ότι η ανθρωπότητα,
αντιστεκόμενη, διατηρεί την ανθρωπιά της και τη σύνδεσή της με κάτι
αιώνιο, πέρα από τις φευγαλέες σκιές της ιστορίας. Σε αυτό το
ήθος, οι Venner και Evola βλέπουν την αντίσταση όχι ως μέσο για την
επίτευξη ενός σκοπού, αλλά ως αυτοσκοπό, έναν τρόπο ζωής που ενσαρκώνει
το μεγαλείο απέναντι στη μετριότητα και την παρακμή.
Η ιστορία ως ποίηση
Ο
Ντομινίκ Βένερ αντιλαμβάνεται την ιστορία όχι ως μια απλή διαδοχή
ψυχρών γεγονότων ή ένα σκονισμένο αρχείο γεμάτο πραγματικά δεδομένα,
αλλά ως μια συγχώνευση «γνώσης και ποίησης». Για αυτόν, η ιστορία
είναι μια ζωντανή τέχνη, μια αφήγηση που συνυφαίνει την αυστηρότητα της
νοημοσύνης με την ομορφιά της φαντασίας, επιτρέποντας στην ανθρωπότητα
να ανακαλύψει ξανά τη μνήμη αυτού που κάποτε υπήρχε και, έτσι, να δώσει
νόημα στο χάος του παρόντος.
Σε αυτό το
όραμα, το παρελθόν δεν είναι ένα νεκρό βάρος ή ένα απλό αρχείο
γεγονότων. Είναι μια πηγή έμπνευσης, μια δεξαμενή εμπειριών και
μαθημάτων που, κοιτάζοντας τα με ποιητικά μάτια, προσφέρουν στα άτομα
και τις κοινότητες μια πυξίδα για να πλοηγηθούν στις καταιγίδες της
εποχής τους. Ο Venner υποστηρίζει το «να πετάξουμε προς το παρελθόν» όχι
με νοσταλγική ή αποδραστική έννοια, αλλά ως μια δημιουργική πράξη:
αρπάζοντας τα φωτεινά θραύσματα της ιστορίας - τους ήρωές της, τους
μύθους της, τις στιγμές μεγαλείου της - και προβάλλοντάς τα στο μέλλον
σαν φάρους που φωτίζουν το μονοπάτι προς μια πληρέστερη, πιο συνειδητή
ύπαρξη.
Ο Julius Evola, αν και λιγότερο
ευαίσθητος στον λυρισμό του Venner, συμμερίζεται αυτόν τον σεβασμό για
το παρελθόν, αλλά το προσεγγίζει από μια πιο μεταφυσική και μαχητική
οπτική γωνία. Στο «Εξέγερση ενάντια στο Σύγχρονο Κόσμο», ο Evola δεν
βλέπει την ιστορία ως ένα απλό χρονικό, αλλά ως ένα πεδίο μάχης όπου
διεξάγεται μια αιώνια πάλη μεταξύ της Παράδοσης - πάντα με κεφαλαίο Π,
νοούμενης ως κοσμικής και αιώνιας τάξης - και των δυνάμεων της παρακμής
που διαβρώνουν αυτήν την τάξη.
Για αυτόν, οι
αρχαίοι πολιτισμοί δεν είναι απλώς λείψανα ενός χαμένου χρόνου, αλλά
ζωντανά μοντέλα πνευματικής αναγέννησης, παραδείγματα του πώς η
ανθρωπότητα μπορεί να ευθυγραμμιστεί με υπερβατικές αρχές για να
ξεπεράσει τη μετριότητα και την παρακμή της νεωτερικότητας.Αν
και ο τόνος του είναι περισσότερο αναλυτικός παρά ποιητικός, η
προσέγγισή του αντηχεί με την ιδέα του Βένερ για την εξαγωγή ζωτικής
δύναμης από το παρελθόν: οι πολιτισμοί της αρχαιότητας, με τις
ιεραρχικές δομές τους, τις ιερές αξίες και τη σύνδεσή τους με το αιώνιο,
γίνονται καθρέφτες στους οποίους η σύγχρονη ανθρωπότητα μπορεί να δει
τον εαυτό της και να ανακαλύψει ξανά τις δυνατότητές της για μεγαλείο.
Έτσι,
ενώ ο Βένερ υφαίνει την ιστορία με ποιητικά νήματα για να εμπνεύσει, ο
Έβολα την αναλύει με την ακρίβεια ενός πολεμιστή φιλοσόφου, αναζητώντας
μέσα της τα κλειδιά για την πνευματική αποκατάσταση. Και οι δύο, με τον
δικό τους τρόπο, συμφωνούν ότι το παρελθόν δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά
μέσο: μια ισχυρή ηχώ που, αν ακουστεί προσεκτικά, φωτίζει το μέλλον και
δίνει νόημα στον αγώνα του παρόντος.
Μια κληρονομιά ενάντια στην παρακμή
Συνοψίζοντας,
οι Dominique Venner και Julius Evola διατυπώνουν μια πνευματική
εξέγερση που στέκεται ως προπύργιο ενάντια στην επίθεση της
νεωτερικότητας, αμφισβητώντας τα θεμέλιά της με μια δύναμη που
υπερβαίνει το πολιτικό και το χρονικό. Αυτή η εξέγερση στηρίζεται σε
τρεις θεμελιώδεις πυλώνες.
Πρώτον, μια
κατηγορηματική απόρριψη του ιστορικού ντετερμινισμού -είτε πρόκειται για
τον υλισμό του Μαρξ, την κυκλική μοιρολατρία του Σπένγκλερ, είτε για
τον φιλελεύθερο θριαμβισμό του Φουκουγιάμα- που υποβιβάζει την
ανθρωπότητα σε έναν ανίσχυρο θεατή ενός προκαθορισμένου σεναρίου. Αντ'
αυτού, αυτοί οι στοχαστές προτείνουν ένα βολονταριστικό όραμα ύπαρξης,
όπου το άτομο επιβεβαιώνει την ικανότητά του να διαμορφώνει το πεπρωμένο
του μέσω πράξεων συνειδητής αντίστασης.
Δεύτερον,
μια παθιασμένη δέσμευση στην παράδοση ως πηγή νομιμότητας: όχι ως τυφλή
προσκόλληση στο παρελθόν, αλλά ως ζωντανή σύνδεση με μια αιώνια τάξη
που δίνει νόημα και κύρος στον αγώνα ενάντια στην αυθαιρεσία του
παρόντος. Για τον Venner, αυτή η παράδοση εκφράζεται στην ποιητική μνήμη
των λαών· για τον Evola, σε ένα κοσμικό πλαίσιο που συνδέει την
ανθρωπότητα με το υπερβατικό.
Τρίτον,
μια ακλόνητη υπεράσπιση της ανιδιοτελούς δράσης, μια ηθική του πολεμιστή
που περιφρονεί τη σύγχρονη εμμονή με τη χρησιμότητα και την άμεση
επιτυχία, και που βρίσκει την αξία της στην εγγενή αξιοπρέπεια της
επαναστατικής χειρονομίας, ακόμη και όταν ο κόσμος την καταδικάζει σε
φαινομενική αποτυχία.
Αντιμέτωποι με τις
«μασκοφορεμένες τυραννίες» του παρόντος —αυτές τις ανεπαίσθητες μορφές
καταπίεσης που κρύβονται πίσω από την πρόσοψη της προόδου, της κούφιας
ισότητας ή του αναισθητικού καταναλωτισμού— το μήνυμα των Venner και
Evola αντηχεί με αδυσώπητη σαφήνεια: η αληθινή ελευθερία δεν
κερδίζεται μέσα από τις εφήμερες υποσχέσεις της νεωτερικότητας, ούτε
μέσα από την υποταγή στα δόγματά της που μεταμφιέζονται σε απελευθέρωση.
Αντιθέτως, γεννιέται από μια ακλόνητη πίστη στο αιώνιο, σε εκείνες
τις διαχρονικές αρχές που υπερβαίνουν τις μόδες και τα ερείπια ενός
κόσμου σε παρακμή.
Η κληρονομιά τους δεν
είναι απλώς μια κριτική, αλλά ένα κάλεσμα για δράση, μια πρόκληση για
την ανθρωπότητα να εξεγερθεί, να ανακτήσει την πνευματική της κυριαρχία
και να επιβληθεί ως θεματοφύλακας μιας ανώτερης τάξης απέναντι στο
διαρκώς αυξανόμενο κενό. Υπό αυτή την έννοια, οι Venner και Evola δεν
διαγιγνώσκουν απλώς την κακουχία της εποχής τους: προσφέρουν ένα
αντίδοτο, ένα όραμα της ανθρωπότητας ως επαναστατικής και δημιουργικής,
ικανής να μετατρέψει τον αγώνα ενάντια στην παρακμή σε μια πράξη
υπέρτατης επιβεβαίωσης.
Η αποκάλυψη
του σχεδίου της ισραηλινής εταιρείας IDMCapital
προκαλεί αγανάκτηση στην Καλαμάτα καθώς 200
στρέμματα στη Δυτική Παραλία (περιοχή Μπουρνιά), παραδίνονται
για να δημιουργηθεί ένα τουριστικό παραθεριστικό χωριό το οποίο θα κόψει την
πρόσβαση στην παραλία σε όλους τους κατοίκους της πόλης. Το αποικιοκρατικό
σχέδιο της ισραηλινής εταιρείας IDM Capital προβλέπει την «ανάπτυξη σύγχρονου,
πολυτελούς τουριστικού παραθεριστικού χωριού στο δυτικό τμήμα της παραλίας του
Δήμου Καλαμάτας» της εταιρείας «IDM
KALAMATA ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε.». Η επένδυση έχει υποβληθεί στην
Εnterprise Greecε Η IDM Kalamata ζητά να υπαχθεί το έργο στον ν. 4864/2021 ως Στρατηγική Επένδυση κατηγορίας
1 (αβ).
Αυτό
πρακτικά σημαίνει ότι ζητά ειδική
χωροθέτηση μέσω ΕΣΧΑΣΕ — Ειδικού Σχεδίου Χωρικής Ανάπτυξης
Στρατηγικών Επενδύσεων — και ταχεία
αδειοδότηση. Ζητά επίσης να αξιοποιηθούν τα άρθρα 5 και 6 του νόμου για παραχώρηση χρήσης αιγιαλού και
παραλίας.
Τι θέλει
να χτίσει η ισραηλινή εταιρεία IDM Kalamata
Σύμφωνα με
τον σχεδιασμό της επένδυσης το Nika Bay Resort θα αναπτυχθεί σε έκταση 200
στρεμμάτων στον Μπουρνιά υπό τη μορφή «τουριστικού χωριού» με πολυτελείς
κατοικίες και ξενοδοχείο σε δομημένη
έκταση 40 στρεμμάτων. Η ανάπτυξη – τσιμεντοποίηση θα αναπτυχθεί
σε παραθαλάσσια έκταση συνολικής επιφάνειας 205.743 τετραγωνικών μέτρων και
περιλαμβάνει ξενοδοχειακή μονάδα 5 αστέρων καθώς και πολυτελείς κατοικίες
υψηλών προδιαγραφών, με συνολική επιφάνεια δόμησης περίπου 39.700 τ.μ. Συνολικά
προβλέπεται η δημιουργία 140
δωματίων και 248 κατοικιών. Το έργο περιλαμβάνει υποδομές
φιλοξενίας, εστίασης, ευεξίας και αναψυχής, όπως εστιατόρια, χώρους πολιτισμού
και χαλάρωσης, εγκαταστάσεις αθλητισμού και ήπιων θαλάσσιων δραστηριοτήτων,
εμπορικές χρήσεις μικρής κλίμακας, καθώς και οργανωμένους κοινόχρηστους χώρους
πρασίνου.
O συνολικός
προϋπολογισμός του επενδυτικού σχεδίου ανέρχεται, όπως προαναφέρθηκε σε περίπου
136,5 εκατ. ευρώ. Είναι χαρακτηριστικό της πρεμούρας της κυβέρνησης να περάσει
στα σιωπηλά η θηριώδης επένδυση ότι για το έργο έγινε δημόσια διαβούλευση μόλις 10 ημερών.
Συγκεκριμένα η δημόσια διαβούλευση στην Enterprise Greece εμφανίζεται να άρχισε
στις 11/03/2026 και να έληγε στις 21/03/2026, δηλαδή σε διάστημα δέκα ημερών,
με αποτέλεσμα να υπάρξουν μόνο 39 σχόλια.
Γιατί οι
κάτοικοι δεν θα έχουν πρόσβαση στην παραλία
Το βασικό
ζήτημα δεν είναι μόνο το ξενοδοχείο και οι βίλες. Είναι ότι η επένδυση πάει να
περάσει ως στρατηγική,
άρα με ειδικό πολεοδομικό εργαλείο και ταχύτερη διαδικασία, σε μια ευαίσθητη
παραλιακή περιοχή. Οι αντιρρήσεις που εμφανίζονται στη διαβούλευση και στα
τοπικά δημοσιεύματα εστιάζουν κυρίως σε 2 σημεία:
1] Στη χρήση και προσβασιμότητα του αιγιαλού.
Ο ν. 4864/2021 επιτρέπει, για στρατηγικές επενδύσεις, παραχώρηση χρήσης
αιγιαλού, παραλίας, θαλάσσιου χώρου ή πυθμένα στον φορέα της επένδυσης, μετά
από τις προβλεπόμενες διαδικασίες. Αυτό είναι το πιο ευαίσθητο
πολιτικά και νομικά σημείο, γιατί ακουμπά το αν η παραλία παραμένει ουσιαστικά
ελεύθερα προσβάσιμη.
2] Στη μεταβολή του πολεοδομικού σχεδιασμού.
Ο χαρακτηρισμός της επένδυσης ως στρατηγικής μεταφέρει την ευθύνη για τον
πολεοδομικό σχεδιασμό από τον δήμο της Καλαμάτας στους ίδιους τους επενδυτές,
δηλαδή την ισραηλινή εταιρεία
IDM Kalamata. Αυτό σημαίνει ότι ο δήμος δεν θα έχει κανένα λόγο
στο σχεδιασμό της επένδυσης.
Στα
«κάγκελα» ο Μπένος
Ο Σταύρος
Μπένος, πρώην δήμαρχος Καλαμάτας και βουλευτής του νομού, το 2021 ανέλαβε
επικεφαλής από την κυβέρνηση Μητσοτάκη για την ανασυγκρότηση της Εύβοιας μετά
τις καταστροφικές πυρκαγιές. Η απόφαση αυτή είχε προκαλέσει σοβαρές αντιδράσεις
για την επιλογή του εμβληματικού δημάρχου της πόλης να αναλάβει έργο για την
κυβέρνηση της ΝΔ. Σήμερα ο Σταύρος Μπένος εμφανίζεται ως ένας εκ των κύριων
πολέμιων της επένδυσης από την ισραηλινή εταιρεία IDM Kalamata. Με δήλωσή του κατακεραυνώνει την
τουριστική επένδυση που σχεδιάζεται στη Δυτική Παραλία της Καλαμάτα
επισημαίνοντας: «Τις ημέρες αυτές ανακοινώθηκε με πομπώδη τρόπο
η προώθηση μεγάλης Τουριστικής Επένδυσης στη Δυτική Παραλία (περιοχή Μπουρνιά)
μέσω της υπαγωγής στον ν. 4864/2021 ως Στρατηγική Επένδυση κατηγορίας 1 (αβ).
Η μέθοδος
αυτή και η εφαρμογή της στη συγκεκριμένη περιοχή μοναδικού και παρθένου
βιοκλιματικού περιβάλλοντος, είναι προφανώς αντισυνταγματική, αφού αν υλοποιηθεί,
θα προκαλέσει ακραία βλαπτική μεταβολή και υποβάθμιση του πολεοδομικού
κεκτημένου της περιοχής (Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο 2011)». Ο Σταύρος Μπένος,
επισημαίνει ότι είναι πολλαπλές οι αρνητικές συνέπειες της σχεδιαζόμενης
επένδυσης και στέκεται ιδιαίτερα σε δύο σημεία και συγκεκριμένα:
1] Μεταφέρει
την κορυφαία αρμοδιότητα του Πολεοδομικού Σχεδιασμού από τον Δήμο και το
Δημοτικό Συμβούλιο που εκπροσωπούν ΤΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ σε πλέγμα ανεξέλεγκτων
ιδιωτικών συμφερόντων.
2] Καταργεί
το μείζον Δημόσιο Αγαθό της ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ των πολιτών στην παραλία τους, αφού
προβλέπεται από σχετικό νόμο «η παραχώρηση χρήσης αιγιαλού και παραλίας, καθώς
και η υλοποίηση συνοδών έργων υποδομής».
Ο πρώην
δήμαρχος της πόλης που έχει συνδέσει το όνομά του με την ανασυγκρότηση της
Καλαμάτας μετά τον φονικό σεισμό του 1986, καταλήγει σημειώνοντας: «Το ανοικτό
και προσβάσιμο παραλιακό μέτωπο αποτελεί το κορυφαίο όχημα ποιότητας ζωής και
βιώσιμης ανάπτυξης του μέλλοντός μας. Θα
επιτρέψουμε να αλλοιωθεί το παραλιακό μέτωπο και να γίνει έρμαιο ιδιωτικών
σχεδιασμών και συμφερόντων;».
Για
να προσδιορίσουν το σχήμα του σύμπαντος, αστρονόμοι και κοσμολόγοι
έπρεπε να προβληματιστούν όσον αφορά την γεωμετρία του επίπεδου και του
καμπυλωμένου χώρου – και στη συνέχεια να περιορίσουν τις επιλογές τους
βάσει μετρήσεων.
Το σύμπαν μας φαίνεται επίπεδο – αλλά αυτή
η παρατήρηση αφήνει ακόμα πολλές επιλογές για το πραγματικό του σχήμα.
Στην πραγματικότητα, ο κόσμος μας θα μπορούσε να μοιάζει με ντόνατ.
Τι σχήμα έχει το σύμπαν; Αυτό το ερώτημα
είναι πολύ πιο ιντριγκαδόρικο και παραμένει πραγματικά άλυτο σε σχέση με
ανάλογες συζητήσεις π.χ. για το σχήμα του πλανήτη μας, παρά την επιμονή
των οπαδών της επίπεδης Γης.
Καταλαμβάνουμε μόνο έναν ελάχιστο χώρο
μέσα σε ένα γιγαντιαίο σύμπαν. Το πλεονέκτημα της οπτικής μας γωνίας
είναι περιορισμένο. Παρόλα αυτά, οι κοσμολόγοι είναι πλέον αρκετά
βέβαιοι ότι το σύμπαν μας είναισυμβατό με επίπεδη γεωμετρία σε μεγάλες κλίμακες.
Αλλά αυτό δεν εξηγεί το ακριβές σχήμα του
χώρου. Θα μπορούσε να εκτείνεται επ’ άπειρον κατά μήκος των τριών
χωρικών διαστάσεων, να μοιάζει με μια τρισδιάστατη γενίκευση της
επιφάνειας ενός ντόνατ ή να λαμβάνει ακόμα πιο παράξενες μορφές. Τα
μαθηματικά του επίπεδου χώρου είναι εκπληκτικά ευέλικτα, και νέες
έρευνες ανατρέπουν την παραδοσιακή σκέψη για τη διάταξη του κόσμου μας [Νομίζαμε πως ξέραμε το σχήμα του σύμπαντος, αλλά μάλλον κάναμε λάθος].
Τρίγωνα στον ουρανό
Ο Καρλ Φρίντριχ Γκάους (Carl Friedrich
Gauss), που έζησε στα τέλη του 1700 και στις αρχές του 1800, ήταν από
τους πρώτους μαθηματικούς που μελέτησαν τη γεωμετρία σε καμπυλωμένους
χώρους. Γνώριζε, για παράδειγμα, ότι το άθροισμα των γωνιών ενός
τριγώνου σε ένα επίπεδο είναι 180ο και ότι είναι μεγαλύτερο
σε μια σφαίρα. Σε σφαιρικές επιφάνειες, όπως αυτή της Γης, ένα ισόπλευρο
τρίγωνο μπορεί να αποτελείται από τρεις ορθές γωνίες. Άλλες γεωμετρίες,
όπως το σχήμα ενός σαμαριού, μπορεί να έχουν άθροισμα γωνιών μικρότερο
από 180ο.
Ανάλογα με την καμπυλότητα του χώρου, το άθροισμα των γωνιών ενός τριγώνου μπορεί να είναι ίσο με 180ο(κίτρινο), μεγαλύτερο από 180ο(κεραμιδί) ή μικρότερο από 180ο(πράσινο)
Η ίδια αρχή ισχύει όχι μόνο για τα τρίγωνα
σε δισδιάστατες επιφάνειες, αλλά και στον τρισδιάστατο χώρο. Ανάλογα με
την καμπυλότητα του χώρου, το άθροισμα των γωνιών μπορεί να διαφέρει. Ο
Γκάους ίσως είδε το τρίγωνο ως μια καλή αφετηρία για την διερεύνηση του
σχήματος του σύμπαντος, αν και αυτό αμφισβητείται. Λέγεται ότι μέτρησε
τις αποστάσεις μεταξύ τριών γερμανικών βουνοκορφών (HohenHagen, Brocken
και Inselberg) και προσδιόρισε τις γωνίες που σχημάτιζαν μεταξύ τους. Το
αποτέλεσμά του: το άθροισμα ήταν αρκετά κοντά στις 180ο
μοίρες, γεγονός που έδειχνε ότι στην κλίμακα των μερικών δεκάδων
χιλιομέτρων και εντός του περιθωρίου σφάλματος των καλύτερων οργάνων της
εποχής, η γεωμετρία του φυσικού μας χώρου είναι Ευκλείδεια (επίπεδη).
Δυστυχώς, αν και η μέθοδος του τριγώνου
είναι χρήσιμη για να κατανοήσουμε την καμπυλότητα του χώρου, δεν
πρόκειται να απαντήσει στο ερώτημα αν το σύμπαν μας είναι καμπύλο ή
επίπεδο. Το σύμπαν είναι τεράστιο. Ακόμη κι αν ο Γκάους ή κάποιος άλλος
αστρονόμος χρησιμοποιούσε ένα μεγάλο τηλεσκόπιο, ο τριγωνισμός των
αποστάσεων μεταξύ των άστρων δεν θα λειτουργούσε. Τα άστρα εντός του
δικού μας ή των γειτονικών γαλαξιών είναι πολύ κοντά μας, αν συγκριθούν
με την τεράστια κλίμακα του σύμπαντος. Επιπλέον, πρέπει να λάβουμε
υπόψιν ότι τα παρατηρούμενα αντικείμενα κινούνται και ότι, εξαιτίας της
βαρύτητας, το φως που ταξιδεύει προς εμάς ακολουθεί εν μέρει
καμπυλωμένες διαδρομές.
Όμως οι ειδικοί μπορούν να χρησιμοποιήσουν
άλλες τεχνικές για να συμπεράνουν το σχήμα του σύμπαντος. Για
παράδειγμα, ψάχνουν βαθιά στο παρελθόν – μέχρι την αρχαιότερη
ακτινοβολία, φως που προέρχεται από περίπου 380.000 χρόνια μετά την
Μεγάλη Έκρηξη και ταξιδεύει προς εμάς επί δισεκατομμύρια χρόνια.
Μια σύντομη ιστορία του σύμπαντος
Το πώς ακριβώς δημιουργήθηκε το σύμπαν
παραμένει άγνωστο (προς το παρόν). Ευτυχώς, οι ακριβείς λεπτομέρειες δεν
είναι απαραίτητες για να προσδιορίσουμε το σχήμα του. Πολλά μπορούν ήδη
να εξαχθούν από το αρχαιότερο φως που φτάνει σε εμάς, την κοσμική
μικροκυματική ακτινοβολία υποβάθρου.
Στο πρώιμο σύμπαν επικρατούσαν τόσο υψηλές
θερμοκρασίες ώστε η ύλη βρισκόταν σε μορφή ενός καυτού πλάσματος
ελεύθερων ηλεκτρονίων και πρωτονίων (καθώς η ακόμα πιο πρώιμη εποχή του
πλάσματος κουάρκ-γλοιονίων είχε ήδη λήξει σε απειροελάχιστα κλάσματα του
δευτερολέπτου μετά τη Μεγάλη Έκρηξη). Αυτό το πλάσμα ηλεκτρονίων και
πυρήνων ήταν τόσο πυκνό που τα φωτόνια δεν μπορούσαν να κινηθούν
ελεύθερα στο εσωτερικό του, καθώς σκεδάζονταν συνεχώς με τα ελεύθερα
ηλεκτρόνια.
Καθώς το σύμπαν διαστελλόταν, η
θερμοκρασία μειωνόταν και τελικά τα ηλεκτρόνια ενώθηκαν με αυτούς για να
σχηματίσουν ουδέτερα άτομα (Εποχή της Επανασύνδεσης). Ως αποτέλεσμα, το
σύμπαν έγινε διαφανές: τα φωτόνια μπορούσαν πλέον να κινούνται
ελεύθερα. Και αυτό ακριβώς το φως, το οποίο προήλθε περίπου 380.000
χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη, είναι αυτό που μπορούμε να παρατηρήσουμε.
Το σήμα που φτάνει σε εμάς από εκείνη την
εποχή είναι εκπληκτικά ομοιόμορφα κατανεμημένο στον ουρανό, ανεξάρτητα
από το πού είναι στραμμένοι οι ανιχνευτές. Αυτό σημαίνει ότι η ύλη
πρέπει να ήταν κατανεμημένη με πολύ ομοιόμορφο τρόπο σε αυτό το πρώιμο
στάδιο. Αυτή η παρατήρηση, σε συνδυασμό με την υπόθεση ότι δεν
βρισκόμαστε σε προνομιακή θέση στο σύμπαν (κοσμολογική αρχή), οδηγεί στο
συμπέρασμα ότι το σύμπαν είναι κατά προσέγγιση ομοιογενές και ισότροπο.
Με άλλα λόγια, η ύλη είναι κατανεμημένη κατά μέσο όρο ομοιόμορφα προς
όλες τις κατευθύνσεις. Στο πλαίσιο της μετρικής
Friedmann–Lemaître–Robertson–Walker, του βασικού μοντέλου της Γενικής
Σχετικότητας για ένα ομοιογενές και ισότροπο διαστελλόμενο σύμπαν, ο
χώρος έχει σταθερή καμπυλότητα σε μεγάλες κλίμακες. Και αυτό περιορίζει
σημαντικά την πιθανή γεωμετρία του σύμπαντος.
Αν η καμπυλότητα είναι σταθερή, τότε μπορούν να διακριθούν τρεις διαφορετικές περιπτώσεις: 1. Θετική καμπυλότητα: Αυτό αντιστοιχεί σε μια σφαιρική γεωμετρία, παρόμοια με αυτήν της επιφάνειας μιας σφαίρας. 2. Αρνητική καμπυλότητα: Η γεωμετρία είναι υπερβολική, δηλαδή παρόμοια με μια σαμαροειδή επιφάνεια. 3. Μηδενική καμπυλότητα: Σε αυτή την περίπτωση, ισχύει η Ευκλείδεια γεωμετρία, όπως σε μια επίπεδη επιφάνεια.
Για να προσδιοριστεί ποια από τις τρεις
περιπτώσεις ισχύει στο σύμπαν, μπορεί κανείς να χρησιμοποιήσει ξανά την
κοσμική μικροκυματική ακτινοβολία. Είναι σχεδόν ομοιογενής, αλλά όχι
απολύτως: υπάρχουν μικροσκοπικές διακυμάνσεις στο εσωτερικό της, που
παρέχουν στοιχεία για τη γεωμετρία του σύμπαντος.
Οι μικρές διακυμάνσεις στην μικροκυματική
ακτινοβολία υποβάθρου προκύπτουν από απειροελάχιστες διαφορές πυκνότητας
στην καυτή, κοχλάζουσα αρχέγονη σούπα. Επιπλέον, μπορούμε να
υπολογίσουμε πόσο ισχυρές ήταν αυτές οι διακυμάνσεις στο πρώιμο σύμπαν:
οι μεγαλύτερες αντιστοιχούν στην μέγιστη απόσταση που μπορούσαν να
ταξιδέψουν τα κύματα πυκνότητας.
Αυτές οι διακυμάνσεις πυκνότητας είναι
επίσης ορατές στον ουρανό μας, και συγκεκριμένα στην κοσμική
μικροκυματική ακτινοβολία υποβάθρου. Το πόσο μεγάλες εμφανίζονται
εξαρτάται από τη γεωμετρία του σύμπαντος: Αν το σύμπαν έχει θετική καμπυλότητα,
οι διακυμάνσεις θα πρέπει να φαίνονται μεγαλύτερες από ότι είναι στην
πραγματικότητα. Με αρνητική καμπυλότητα, θα πρέπει να φαίνονται
μικρότερες. Και χωρίς καμπυλότητα, θα πρέπει να αντιστοιχούν ακριβώς στη
θεωρητική τιμή (περίπου όπως οι γωνίες ενός τριγώνου στον επίπεδο χώρο
έχουν άθροισμα 180ο).
Σύμφωνα με τις μετρήσεις των κοσμολόγων,
αυτό το τελευταίο σενάριο ισχύει για το σύμπαν μας. Η καμπυλότητα είναι
πολύ κοντά στο μηδέν μέσα στα όρια των παρατηρησιακών αβεβαιοτήτων, όχι
απαραίτητα ότι είναι ακριβώς μηδενική. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι το
σύμπαν «γεννήθηκε» (ήταν εξαρχής) επίπεδο). Θα μπορούσε να δημιουργήθηκε
με «σφαιρική» ή «σελοειδή» καμπυλότητα. Όμως, κατά την πληθωριστική
διαστολή του, σε έναν απειροελάχιστο χρόνο (από 10-36 έως 10-32 δευτερόλεπτα μετά την Μεγάλη Έκρηξη), ο χώρος υπέστη μια βίαιη, εκθετική διαστολή. Μεγάλωσε κατά τουλάχιστον 1026
φορές (δηλαδή 1 ακολουθούμενο από 26 μηδενικά)!. Με βάση την θεωρία του
πληθωρισμού, το σύμπαν τεντώθηκε τόσο τεντώθηκε σε τόσο αδιανόητο
βαθμό, ώστε το σύμπαν που παρατηρούμε να φαίνεται πλέον με εξαιρετική
ακρίβεια απόλυτα επίπεδο. Μπορεί η πληθωριστική διαστολή να κάνει το
σύμπαν να φαίνεται επίπεδο, αλλά δεν αλλάζει την τοπολογία της πιθανής
σφαιρικής ή σελοειδούς καμπυλότητας. Μπορεί η πληθωριστική διαστολή να
κάνει το σύμπαν να φαίνεται επίπεδο, αλλά δεν αλλάζει την
τοπολογία της πιθανής σφαιρικής ή σελοειδούς καμπυλότητας. (Πρέπει να
καταστεί σαφές πως, αν η εγγενής γεωμετρία του σύμπαντος είναι έστω και
ελάχιστα σφαιρική ή υπερβολική, τότε ΔΕΝ ανήκει σε κανένα από τα 18
επίπεδα σχήματα που αναφέρονται παρακάτω. Τα σχήματα αυτά προϋποθέτουν
γεωμετρία με καμπυλότητα απολύτως ίση με το μηδέν).
Όμως, υπάρχει η πιθανότητα το σύμπαν να
γεννήθηκε εξαρχής απολύτως επίπεδο και η πληθωριστική διαστολή απλώς να
το μεγάλωσε. Τι σχήμα θα είχε σ’ αυτή την περίπτωση;
Ωραία, το σύμπαν είναι επίπεδο, αλλά τι είδους επίπεδο;
Οι μετρήσεις των διακυμάνσεων της
πυκνότητας, σε συνδυασμό με άλλα κοσμολογικά δεδομένα, δείχνουν ότι το
σύμπαν μας είναι επίπεδο. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι γνωρίζουμε και το
πραγματικό του σχήμα. Επειδή οι καμπυλωμένοι τρισδιάστατοι χώροι είναι
δύσκολο να οπτικοποιηθούν, μπορούμε να ξεκινήσουμε με δισδιάστατα
παραδείγματα. Αν το σύμπαν μας ήταν δισδιάστατο και επίπεδο, οι
περισσότεροι θα φαντάζονταν μια επίπεδη επιφάνεια. Αλλά αυτό δεν είναι
το μοναδικό δισδιάστατο σχήμα με επίπεδη γεωμετρία. Ένα άλλο παράδειγμα
είναι η επιφάνεια ενός τόρου , η οποία μοιάζει με κουλούρι ή ντόνατ.
Μπορείτε
να φανταστείτε τη δημιουργία ενός τόρου από ένα επίπεδο υλικό
τυλίγοντάς το έτσι ώστε τα άκρα να συναντηθούν, και στη συνέχεια
περιστρέφοντας τον σωλήνα που προκύπτει σχηματίζοντας έναν δακτύλιο.
Ένα κουλούρι φαίνεται καμπυλωμένο, αλλά
στην ουσία δεν είναι. Η εγγενής γεωμετρία του μπορεί να είναι επίπεδη,
ακόμη κι αν απεικονίζεται μέσα σε καμπυλωμένο χώρο. Θα μπορούσατε,
θεωρητικά, να σχηματίσετε έναν τόρο παίρνοντας ένα επίπεδο (και
εξαιρετικά ελαστικό) φύλλο χαρτιού και κολλώντας τις απέναντι πλευρές
μεταξύ τους για να δημιουργήσετε έναν κύλινδρο. Στη συνέχεια, θα
μπορούσατε να περιστρέψετε αυτό το φύλλο έτσι ώστε τα ανοιχτά άκρα του
κυλίνδρου να συναντηθούν, δημιουργώντας έναν τόρο.
Στην πραγματικότητα, υπάρχουν άλλες τρεις
παραλλαγές ενός επίπεδου χώρου σε δύο διαστάσεις: ένας κύλινδρος, μια
λωρίδα του Möbius και μια φιάλη του Klein. Όμως, στην κοσμολογία, όταν
αναζητούμε το «σχήμα του σύμπαντος», ενδιαφερόμαστε κυρίως για συμπαγείς
πολλαπλότητες (χώρους χωρίς όρια που δεν εκτείνονται στο άπειρο). Υπό
αυτόν τον αυστηρό περιορισμό, στις δύο διαστάσεις υπάρχουν μόνο δύο
κλειστές επίπεδες επιφάνειες χωρίς άκρα: ο τόρος (που είναι
προσανατολίσιμος) και η φιάλη του Klein (που είναι μη προσανατολίσιμη).
Στις τρεις διαστάσεις, οι πιθανότητες είναι ακόμη πιο ποικίλες. Το 1934 ο μαθηματικός Werner Nowacki απέδειξε
ότι υπάρχουν 18 διαφορετικά επίπεδα τρισδιάστατα σχήματα. Αν το σύμπαν
μας είναι απολύτως επίπεδο, τότε έχει ένα από αυτά τα 18 σχήματα.
Μπορούμε να αποκλείσουμε ορισμένους υποψήφιους επειδή οκτώ από τα 18
είναι «μη προσανατολίσιμα». Αν πετούσατε με έναν πύραυλο μέσα σε ένα μη
προσανατολίσιμο σύμπαν, τελικά θα επιστρέφατε στο σημείο εκκίνησής σας,
αλλά σε κατοπτρική μορφή: το δεξί σας θα ήταν πλέον αριστερό, και το
αντίστροφο. Σύμφωνα με τους ειδικούς, τέτοια σύμπαντα έρχονται σε
αντίθεση με τους νόμους της φυσικής.
Έτσι απομένουν 10 διαφορετικές μορφές που
θα μπορούσε να έχει το σύμπαν, οι οποίες όμως είναι δύσκολο να
παρασταθούν με εικόνες ή να περιγραφούν με λόγια. Το σίγουρο είναι ότι,
αφόσον όλες αυτές οι πιθανές μορφές του σύμπαντος έχουν μηδενική
καμπυλότητα (είναι απόλυτα επίπεδα), αν φανταστούμε ένα τεράστιο τρίγωνο
ανάμεσα σε τρία πολύ απομακρυσμένα σημεία του, το άθροισμα των γωνιών
του θα είναι πάντα ακριβώς ίσο με 180°.
Τα 10 πιθανά (επίπεδα) σχήματα του σύμπαντος: 1.
Ένας απείρως εκτεταμένος τρισδιάστατος χώρος με άξονες x, y και z: Αν
μπαίναμε σε ένα διαστημόπλοιο και πηγαίναμε συνεχώς ευθεία προς
οποιαδήποτε κατεύθυνση, θα ταξιδεύαμε για πάντα. Όσο μακριά κι αν
κοιτάζαμε με ένα ιδεατό τηλεσκόπιο, θα βλέπαμε συνεχώς νέους γαλαξίες.
Βρισκόμαστε σε ένα σύμπαν άπειρο και άνευ περάτων. 2.
Μια τρισδιάστατη γενίκευση του τόρου: σ’ αυτήν την περίπτωση, μπορεί
κανείς να φανταστεί ότι κολλάμε τις απέναντι έδρες ενός κύβου. Αν
ταξιδεύαμε ευθεία προς οποιαδήποτε κατεύθυνση (πάνω, κάτω, δεξιά,
αριστερά), μετά από δισεκατομμύρια χρόνια θα επιστρέφαμε ακριβώς στο
ίδιο σημείο, έχοντας τον αρχικό μας προσανατολισμό. Αν κοιτάζαμε με το
ιδεατό τηλεσκόπιο, θα βλέπαμε τον εαυτό μας από πίσω. Πίσω από αυτόν τον
εαυτό, θα βλέπαμε άλλον έναν. Είναι σαν να είμαστε σε ένα άπειρο
δωμάτιο με καθρέφτες, βλέποντας ένα ατελείωτο πλέγμα πανομοιότυπων
ειδώλων μας. 3. Ένας τόρος μισής περιστροφής: όπως στην 2η περίπτωση, αλλά ένα ζεύγος επιφανειών είναι περιστραμμένο κατά 180ο,
σαν την τρισδιάστατη εκδοχή μιας λωρίδας του Möbius. Αν ταξιδέψουμε
ευθεία «πάνω», όταν επιστρέψουμε από «κάτω», το ταβάνι του
διαστημοπλοίου μας θα έχει γίνει πάτωμα. Θα επιστρέψουμε
αναποδογυρισμένοι. Στους άλλους άξονες επιστρέφουμε κανονικά.
Κοιτάζοντας πάνω με το τηλεσκόπιο, θα δούμε το πρώτο είδωλό μας
ανεστραμμένο. Το επόμενο είδωλο κανονικά, το επόμενο πάλι ανεστραμμένο
κ.ο.κ. επ’ άπειρον. 4. Ένας τόρος περιστροφής ενός τετάρτου: όπως στη 2η περίπτωση, αλλά ένα ζεύγος επιφανειών ενώνεται με περιστροφή 90 μοιρών. Ταξιδεύοντας ευθεία, όταν επιστρέφουμε στην αρχική μας θέση από πίσω, το διαστημόπλοιό μας έχει στραφεί κατά 90ο. Για να επιστρέψουμε στην αρχική όρθια θέση, πρέπει να κάνουμε τον γύρο του σύμπαντος 4 φορές! Βλέπουμε
τα είδωλά μας να σχηματίζουν μια σπειροειδή οπτική αλυσίδα. Το πρώτο
είναι στραμμένο κατά 90°, το δεύτερο κατά 180°, το τρίτο 270° και το
τέταρτο κανονικό. 5. Ένα πρίσμα περιστροφής ενός
τρίτου: αντί για τις έδρες ενός κύβου, χρησιμοποιούμε ένα εξαγωνικό
πρίσμα. Και εδώ, οι απέναντι έδρες είναι κολλημένες, αλλά η μία
περιστρέφεται κατά 120ο. Όταν κάνουμε τον γύρο του σύμπαντος κατά μήκος ενός συγκεκριμένου άξονά του, επιστρέφουμε στραμμένοι κατά 120ο
μοίρες. Χρειαζόμαστε 3 πλήρεις γύρους του σύμπαντος για να επανέλθουμε
στην αρχική όρθια θέση μας. Με το ιδεατό μας τηλεσκόπιο βλέπουμε
ατελείωτα είδωλα του εαυτού μας, με το κάθε είδωλο να είναι στραμμένο
κατά το ένα τρίτο του κύκλου σε σχέση με το προηγούμενο. 6. Ένα πρίσμα του ενός έκτου περιστροφής: όπως στην 5η περίπτωση, αλλά η μία πλευρά περιστρέφεται κατά 60ο. Το ταξίδι είναι παρόμοιο με την προηγούμενη περίπτωση, αλλά η στροφή είναι 60ο. Πρέπει να κάνουμε τον γύρο του σύμπαντος 6 φορές για να επανέλθουμε στην αρχική μας κατάσταση. 7. Ένα σχήμα που ονομάζεται «πολλαπλότητα Hantzsche-Wendt»
και αποτελείται από δύο κύβους στοιβαγμένους ο ένας πάνω στον άλλο, με
τις έδρες τους να ενώνονται με έναν περίπλοκο τρόπο. Αν ταξιδέψουμε στον
άξονα x, επιστρέφουμε ανάποδα. Αν ταξιδέψουμε στον άξονα y,
επιστρέφουμε γερμένοι στο πλάι. Είναι το πιο αποπροσανατολιστικό σύμπαν:
σχεδόν όποια ευθεία κι αν διαλέξουμε, επιστρέφουμε αλλαγμένοι με
περίπλοκους τρόπους. Αντί για ένα τακτοποιημένο πλέγμα, βλέπεις τα
είδωλά μας διάσπαρτα, να «περπατούν» ο ένας πάνω στο ταβάνι του άλλου,
σαν έναν χαοτικό, τρισδιάστατο πίνακα του M.C. Escher. 8. Ένας
χώρος που ορίζεται ανάμεσα σε δύο άπειρα παράλληλα επίπεδα (ένα
«πάτωμα» και ένα «ταβάνι»). Αν ταξιδέψουμε, ας πούμε, οριζόντια, δεν
επιστρέφουμε ποτέ (ο χώρος είναι άπειρος). Αν όμως κινηθούμε κατακόρυφα
προς τα πάνω, θα επιστρέψουμε από κάτω (πιθανώς ελαφρώς περιστραμμένοι).
Κοιτάζοντας δεξιά-αριστερά βλέπουμε το άπειρο. Κοιτάζοντας πάνω-κάτω,
βλέπουμε μια ατελείωτη στήλη από είδωλά μας (σαν ουρανοξύστης), αλλά
γύρω τους υπάρχει το απόλυτο κενό από άλλα είδωλα. 9.
Ένας χώρος που αποτελείται από μια απείρως ψηλή «καμινάδα»: τέσσερις
επιφάνειες διατεταγμένες ως πλευρές ενός παραλληλογράμμου. Οι απέναντι
επιφάνειες είναι κολλημένες μεταξύ τους. Εδώ οι κανόνες αντιστρέφονται.
Αν κινηθούμε κατακόρυφα προς τα πάνω, δεν θα επιστρέψουμε ποτέ. Αν
κινηθούμε δεξιά-αριστερά ή μπρος-πίσω, θα κάνουμε γρήγορα τον γύρο και
θα επιστρέψουμε κανονικά στη βάση μας. Κοιτάζοντας πάνω, δεν βλέπουμε
τον εαυτό μας. Κοιτάζοντας όμως οριζόντια, βλέπουμε ένα ατελείωτο,
επίπεδο «πάτωμα» γεμάτο από είδωλά μας (όλα όρθια) που απλώνονται προς
όλες τις κατευθύνσεις. 10. «Καμινάδα» με περιστροφή 180°: Όπως στην προηγούμενη περίπτωση, αλλά ένα από τα ζεύγη των επιφανειών περιστρέφεται κατά 180ο.
Το διαστημικό μας ταξίδι δίνει ακριβώς την ίδια εμπειρία με την
προηγούμενη περίπτωση, αλλά σε έναν από τους οριζόντιους άξονες (π.χ.
πηγαίνοντας δεξιά), όταν επιστρέφουμε από τα αριστερά είμαστε
αναποδογυρισμένοι κατά 180ο. Στο οριζόντιο επίπεδο, βλέπουμε
τα είδωλά μας να εκτείνονται στο άπειρο, αλλά τα μισά από αυτά είναι με
το κεφάλι προς τα κάτω.
Όλα αυτά τα σχήματα μοιράζονται την ίδια
επίπεδη γεωμετρία, αλλά το καθένα διαθέτει τα δικά του μοναδικά
χαρακτηριστικά. Οι ειδικοί μπορούν επομένως να αναζητήσουν ενδείξεις και
στοιχεία αυτών των χαρακτηριστικών για να προσδιορίσουν το ακριβές
σχήμα του σύμπαντος χρησιμοποιώντας ολοένα και πιο λεπτομερή κοσμολογικά
δεδομένα.
Άπειρα αντίγραφα του εαυτού μας
Πολλοί από αυτούς τους υποψήφιους για το
σχήμα του σύμπαντος είναι συμπαγείς, που σημαίνει ότι δεν εκτείνονται
απείρως προς τα έξω. Αντίθετα, ένα εντυπωσιακό χαρακτηριστικό που
μοιράζονται είναι η επανάληψη. Σε ένα σύμπαν με σχήμα τόρου, για
παράδειγμα, το φως από τη Γη μας θα έφτανε τελικά ξανά στη Γη, οπότε θα
βλέπαμε την αντανάκλασή μας.
Παρόλα αυτά, το σύμπαν μας είναι
γιγαντιαίο, και το φως ταξιδεύει με πεπερασμένη ταχύτητα. Αυτό σημαίνει
ότι ακόμη κι αν το φως από το ηλιακό μας σύστημα ή τον γαλαξία μας
επρόκειτο να φτάσει ξανά σε εμάς κάποια μέρα, το πιο πιθανό είναι να μην
αναγνωρίζαμε την εικόνα. Κι αυτό διότι η μορφή του εκείνη τη χρονική
στιγμή πιθανώς να ελάχιστη ομοιότητα θα είχε με το τωρινό μας
περιβάλλον. Επιπλέον, το σύμπαν μας ίσως να είναι τόσο απέραντο που το
φως απλώς δεν έχει βρει τον χρόνο να το διασχίσει.
Αλλά θα μπορούσαν να υπάρχουν και άλλες
ενδείξεις για το αν ζούμε σε ένα συμπαγές σύμπαν. Το σχήμα του κόσμου
επηρεάζει, μεταξύ άλλων, τον τρόπο με τον οποίο η ύλη και το φως
αλληλεπιδρούσαν στο πρώιμο σύμπαν. Κι αυτό θα έπρεπε να
αντικατοπτρίζεται στην κοσμική μικροκυματική ακτινοβολία υποβάθρου. Οι
ερευνητές έχουν αναζητήσει επαναλαμβανόμενες δομές εντός αυτής, όπως
πανομοιότυπες κυκλικές διατάξεις που θα υποδείκνυαν ένα συμπαγές σύμπαν.
Για να γίνει αυτό, έπρεπε να κάνουν κάποιες γεωμετρικές παραδοχές:
επειδή λαμβάνουμε την ακτινοβολία στη σφαιρική Γη, το σήμα έχει το σχήμα
μιας σφαιρικής επιφάνειας. Το σύμπαν μας θα μπορούσε ωστόσο να έχει ένα
πιο πολύπλοκο σχήμα, και τα ίχνη αυτού θα έπρεπε να ανακλώνται στα
σφαιρικά δεδομένα που συλλέγουμε.
Οι ερευνητές της σύμπραξης συγκρίνουν τα
πιο πρόσφατα δεδομένα από την κοσμολογική μικροκυματική ακτινοβολία
υποβάθρου με τα διάφορα πιθανά σχήματα του σύμπαντος. Ανακάλυψαν ότι η
έλλειψη αποδείξεων για πανομοιότυπες κυκλικές δομές στο κοσμικό
μικροκυματικό υπόβαθρο είναι πολύ λιγότερο περιοριστική από ό,τι πιστευόταν προηγουμένως.
Στην πραγματικότητα, είναι αρκετά πιθανό να μην εντοπίζαμε καμία από
αυτές τις δομές σε ένα συμπαγές σύμπαν. Επιπλέον, οι ειδικοί εργάζονται
για τον εντοπισμό άλλων χαρακτηριστικών στα κοσμολογικά δεδομένα που θα
μπορούσαν να υποδεικνύουν πολύπλοκα σχήματα. Η ομάδα της COMPACT
εξακολουθεί να αναλύει τα δεδομένα και να αναπτύσσει κατάλληλα μοντέλα.
Συναρπαστικά νέα αποτελέσματα αναμένονται τους επόμενους μήνες και
χρόνια.
Όλα αυτά σημαίνουν ότι το σύμπαν θα
μπορούσε να είναι πολύ πιο πολύπλοκο από ό,τι νομίζαμε. Και το ερώτημα
για το σχήμα του κόσμου μας δεν είναι απλώς ακαδημαϊκό. Η τοπολογία του
χωροχρόνου καθορίστηκε πιθανότατα από τις κβαντικές διεργασίες που
έλαβαν χώρα λίγο μετά τη Μεγάλη Έκρηξη. Επομένως, αν γνωρίζαμε με
μεγαλύτερη ακρίβεια το σχήμα του σύμπαντος, θα μπορούσαμε να μάθουμε
περισσότερα για τις πολύπλοκες διεργασίες που συνέβησαν στο ξεκίνημά του
– ή, τουλάχιστον, αυτή είναι η ελπίδα.