Υπάρχει ένας φόρος που ο Έλληνας πληρώνει καθημερινά, από το πρώτο ψωμί που θα αγοράσει το πρωί μέχρι το γάλα, το κρέας, τα τρόφιμα, τα καύσιμα και σχεδόν κάθε προϊόν ή υπηρεσία που περνά από το οικογενειακό του πορτοφόλι. Είναι ο Φόρος Προστιθέμενης Αξίας, ο γνωστός σε όλους ΦΠΑ. Και είναι ένας από τους πιο ύπουλους φόρους του σύγχρονου φορολογικού συστήματος. Όχι επειδή είναι κυριολεκτικά κρυφός, αλλά επειδή ο πολίτης δεν τον αισθάνεται όπως αισθάνεται τον φόρο εισοδήματος ή τα τέλη κυκλοφορίας. Δεν βλέπει κάθε μήνα ένα συγκεκριμένο ποσό να φεύγει από τον μισθό του με την ένδειξη «ΦΠΑ». Τον πληρώνει λίγο λίγο, κάθε μέρα, σε κάθε συναλλαγή. Ο κανονικός συντελεστής στην Ελλάδα είναι 24%, ενώ πολλά βασικά είδη διατροφής υπάγονται στον μειωμένο συντελεστή του 13%. Εδώ όμως βρίσκεται και η μεγάλη αντίφαση. Ο ΦΠΑ αντιμετωπίζει με τον ίδιο συντελεστή τον άνθρωπο με υψηλό εισόδημα και τον εργαζόμενο που μετράει τα ευρώ μέχρι το τέλος του μήνα. Όμως το βάρος δεν είναι πραγματικά ίδιο. Όταν μια οικογένεια αγοράζει ψωμί, γάλα, κρέας, λάδι, όσπρια ή λαχανικά, δεν το κάνει από πολυτέλεια. Καλύπτει τις βασικές ανάγκες της. Και όμως, ακόμη και πάνω σε αυτές τις ανάγκες το κράτος επιβάλλει φόρο. Η Τράπεζα της Ελλάδος έχει επισημάνει ότι τα τρόφιμα καταλαμβάνουν σημαντικό μέρος της οικογενειακής δαπάνης και ότι το βάρος των αυξήσεων στις τιμές είναι μεγαλύτερο για τα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα. Με απλά λόγια, όσο μικρότερο είναι το εισόδημα, τόσο μεγαλύτερο μέρος του καταναλώνεται για τα απολύτως απαραίτητα.
Και μέσα σε αυτή την πραγματικότητα, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τη μείωση του ΦΠΑ στα βασικά αγαθά σαν να πρόκειται για κάποιο ακραίο ή απαγορευμένο μέτρο. Ακούμε για ανάπτυξη, δημοσιονομική σταθερότητα, πλεονάσματα και οικονομική πρόοδο. Ο πολίτης όμως δεν ζει μέσα στους πίνακες του Υπουργείου Οικονομικών. Ζει στο σούπερ μάρκετ, στο πρατήριο καυσίμων, στον φούρνο, στο κρεοπωλείο και στο ταμείο του καταστήματος. Εκεί βλέπει την πραγματική οικονομία. Και εκεί διαπιστώνει ότι ο μισθός του τελειώνει όλο και γρηγορότερα. Η κυβέρνηση οφείλει να αντιληφθεί ότι η φορολογία δεν μπορεί να εξαντλείται στην είσπραξη. Ο Έλληνας ήδη πληρώνει φόρο στο εισόδημά του, πληρώνει ΦΠΑ στην κατανάλωσή του και αντιμετωπίζει μια σειρά από φόρους, τέλη και επιβαρύνσεις. Δεν είναι ανεξάντλητη φορολογική πηγή. Όταν το ανάλγητο κράτος εισπράττει από την κατανάλωση των βασικών αγαθών, στην πράξη φορολογεί την ίδια την καθημερινή επιβίωση της ελληνικής οικογένειας.
Εμείς προτείνουμε συγκεκριμένες λύσεις. Πρώτον, άμεση και μόνιμη μείωση του ΦΠΑ στα βασικά είδη διατροφής από το 13% σε έναν πραγματικά χαμηλό συντελεστή, με προοπτική μηδενικού ΦΠΑ σε συγκεκριμένη ομάδα απολύτως βασικών προϊόντων. Δεύτερον, ειδική μείωση του ΦΠΑ στα βρεφικά και παιδικά προϊόντα και στα βασικά είδη προσωπικής υγιεινής. Τρίτον, μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης στην ενέργεια και στα βασικά έξοδα διαβίωσης. Τέταρτον, αυστηρούς ελέγχους στην αγορά ώστε κάθε μείωση φόρου να περνά πραγματικά στην τελική τιμή και να μην απορροφάται από την αλυσίδα εμπορίου. Και πέμπτον, μια συνολική φορολογική πολιτική που θα στηρίζει έμπρακτα την ελληνική οικογένεια, ιδιαίτερα τις οικογένειες με παιδιά.
Η μείωση του ΦΠΑ δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως «δώρο» του κράτους προς τον πολίτη. Είναι επιστροφή ενός μέρους του εισοδήματος σε εκείνον που το δημιούργησε. Βεβαίως, κάθε φορολογική μείωση έχει δημοσιονομικό κόστος. Αλλά υπάρχει και το κόστος που πληρώνει καθημερινά η οικογένεια. Και αυτό το κόστος δεν αποτυπώνεται πάντα στους κρατικούς πίνακες. Αποτυπώνεται στο άδειο πορτοφόλι του εργαζομένου και στο άγχος του γονιού που προσπαθεί να καλύψει τις ανάγκες του σπιτιού του. Δεν ζητάμε μια κοινωνία χωρίς φόρους.
Δεν είμαστε ουτοπιστές. Ζητάμε ένα φορολογικό σύστημα με κοινωνική δικαιοσύνη, λογική και μέτρο που να εξυπηρετεί το εθνικό συμφέρον. Η οικονομία υπάρχει για να υπηρετεί το Έθνος και όχι το Έθνος για να συντηρεί έναν ατελείωτο φορολογικό μηχανισμό, την στιγμή μάλιστα που Νέα Δημοκρατία και ΠΑΣΟΚ χρωστάνε εκατομμύρια ευρώ στο δημόσιο!
Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έχει την πολιτική ευθύνη να αντιμετωπίσει το πρόβλημα και να σταματήσει να θεωρεί αυτονόητη τη βαριά φορολόγηση της καθημερινής κατανάλωσης. Φτάνει πια με τη φορολογία που κρύβεται μέσα στην καθημερινότητά μας. Φτάνει πια με το κράτος που παίρνει από τον πολίτη κάθε φορά που ανοίγει το πορτοφόλι του. Ήρθε η ώρα να μειωθεί ο ΦΠΑ στα βασικά αγαθά, να στηριχθεί πραγματικά η ελληνική οικογένεια και να επιστρέψει στην κοινωνία ένα μέρος από αυτό που παράγει.
Ανδρέας Γενιάς πρόεδρος του ΕΠΚ ΙΕΡΟΣ ΛΟΧΟΣ
Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Ελεύθερη Ώρα την Κυριακή 27.9.2026
